Çalıştay sonunda yayımlanan sonuç bildirgesinde, yönetimden dijital dönüşüme, çevreden tarıma ve turizme kadar birçok alanda hayata geçirilmesi önerilen uygulamalara yer verildi.
Sıfır Atık Vakfı, Van Valiliği, Bitlis Valiliği, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Bitlis Eren Üniversitesi, Van ile Bitlis Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlükleri iş birliğinde düzenlenen “Gelecek İçin Van Gölü Havzası – Ortak Akıl Platformu/Van Gölü Havzası Sürdürülebilir Gelecek Çalıştayı”, ikinci gün gerçekleştirilen tematik masa çalışmaları ve değerlendirme oturumlarının ardından sona erdi. Çalıştay sonunda hazırlanan sonuç bildirgesi kamuoyuyla paylaşıldı.
ÇALIŞTAY 2 GÜN SÜRDÜ
Sıfır Atık Hareketi Kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Emine Erdoğan’ın himayelerinde gerçekleştirilen çalıştayda, kamu kurumları, yerel yönetimler, üniversiteler, araştırma kuruluşları, özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri bir araya geldi. İki gün süren çalıştayda Van Gölü Havzası’nın çevresel, ekonomik, sosyal ve kültürel geleceğine yönelik öneriler ele alındı.
Sonuç bildirgesinde, Van Gölü Havzası için tek çatı altında, tüzel kişiliğe sahip özerk bir havza yönetim modeli oluşturulması ve yetki ile sorumlulukları belirleyen kapsamlı bir yasal çerçevenin hazırlanması önerildi. Ayrıca bağımsız mali özerkliğe ve tek bütçeli yapıya sahip “Van Gölü Havzası Dijital Yönetim Merkezi Üst Kurulu”nun kurulması, Havza Koruma Eylem Planı’nın mekânsal planlarla bütünleştirilmesi ve bu kapsamda öncelikli olarak 1/25 bin ölçekli nazım imar planının hazırlanması tavsiye edildi.
Bildirgenin açıklanmasının ardından açıklamalarda bulunan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na bağlı Çevre Yönetimi Genel Müdürü Fatih Turan, Van Gölü Havzası Koruma Eylem Planı kapsamında son 5 yılda önemli çalışmalar yapıldığını ve bu çalıştayın bu sürecin önemli bir dönüm noktası olduğunu söyledi.
Turan, “Van Gölü Havzası yalnızca teknik anlamda korunması ve geliştirilmesi gereken bir su havzası değildir. Bugün gerçekleştirilen çalıştayın en önemli özelliği de budur. Van Gölü Havzası; doğal, kültürel, biyolojik ve ekonomik değerleriyle bir bütündür.” dedi.
Çalıştayın sadece bir toplantı olmadığını, bundan sonra uygulanacak yol haritasının başlangıcı olduğunu söyleyen Sıfır Atık Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Samed Ağırbaş, Amaçlarının yalnızca Van Gölü’nün sorunlarını konuşmak değil, tüm kurumların uzlaştığı ortak hedefler belirleyip bunları hayata geçirmek olduğunu ifade etti.
AĞIRBAŞ, "TÜM PAYDAŞLARIN GÖRÜŞLERİNİ ÖNEMSİYORUZ"
Toplumun ve ilgili kurumların görüşü alınmadan hazırlanan projelerin kalıcı başarı sağlayamayacağını belirten Ağırbaş, “Sıfır Atık Vakfı olarak yürüttüğümüz tüm çalışmalarda bilimin ışığında hareket ediyor, akademik verileri esas alıyor ve şehirlerin sorunlarına çözüm üretirken tüm paydaşların görüşlerini önemsiyoruz. Çünkü toplumun tüm kesimlerinin katkısı alınmadan hazırlanan çalışmaların kalıcı ve güçlü bir karşılık bulması mümkün değildir. İklim değişikliği, su güvenliği, biyolojik çeşitlilik, tarım, şehircilik, döngüsel ekonomi, turizm, kültürel miras, yönetişim ve dijital dönüşüm başlıklarında uzmanların yürüttüğü tematik masa çalışmaları sonucunda, Van Gölü Havzası için güçlü ve kapsamlı bir çalıştay çıktısı elde edilmiş oldu.” şeklinde konuştu.
ELMASTAŞ, "DOĞAL KAYNAKLARIN DOĞRU BİR ŞEKİLDE KULLANILMASI GEREKİR"
Bitlis Eren Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Necmettin Elmastaş, çalıştayın Van Gölü Havzası için önemli ve kalıcı sonuçlar doğuracağını belirterek şu sözleri kaydetti:
“Bitlis ve Van arasında zaman zaman çeşitli sorunlar yaşanabiliyordu. Bu nedenle çalıştayda güçlü bir havza yönetimi modeli ve havza başkanlığı gibi öneriler öne çıktı. Yerel kalkınmayı destekleyen alanlara da eğilmemiz gerekiyor. Havzanın korunmasının yanı sıra doğal kaynaklarının da doğru ve sürdürülebilir şekilde kullanılması gerekiyor.”
Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Gülşen Orhan, çalıştaydaki önerilerin, Van Gölü Havzası için bundan sonra yapılacak çalışmalara rehberlik edeceğini ifade etti.
ORHAN, "ÖNEMLİ MESAFELER KAT ETTİK"
Bundan sonraki süreçte hem toplumun çevre konusunda daha bilinçli hale gelmesini sağlayacak hem de altyapıyı geliştirecek çalışmalar yapılacağını aktaran Orhan, “Van Gölü Havzası Koruma Eylem Planı, Sayın Emine Erdoğan’ın öncülüğünde başladı. Bu süreçte birçok bakanlığın katkısıyla önemli mesafeler kat ettik. Bundan sonraki dönemde ise hem toplumsal farkındalığı artıracak hem de altyapıyı güçlendirecek yeni bir sürece giriyoruz. Van, bugüne kadar gerçekleştirilen en kapsamlı çalıştaylardan birine ev sahipliği yaptı.” diye konuştu.
KARAKAYA, "SORUMLULUKLARI YERİNE GETİRMEYE ÇALIŞACAĞIZ"
Van Gölü’nün korunması ve temiz tutulması konusunda Bitlis olarak sorumluluk almaya hazır olduklarını söyleyen Bitlis Valisi Ahmet Karakaya, “Van Gölü Havzası’nın korunması, temizlenmesi ve temiz tutulması için üzerimize düşen tüm sorumlulukları yerine getirmeye devam edeceğiz. Havzanın gelecek nesillere sağlıklı bir şekilde aktarılması için ilgili kurumlarla iş birliği içinde çalışmalarımızı sürdüreceğiz. Bu çalıştayın düzenlenmesinde ve yürütülen çalışmalarda emeği geçen herkese teşekkür ediyorum.” diye aktardı.
BALCI, "ÇALIŞMALARIN DAHA DA GÜÇLENECEĞİNE İNANIYORUM"
Van Valisi Ozan Balcı, Van Gölü’nün korunmasına yönelik yürütülen çalışmalara ilişkin bilgi vererek, 5 milyar liralık biyolojik arıtma tesisi başta olmak üzere il genelinde devam eden çevre yatırımlarının toplam büyüklüğünün 12 milyar liraya ulaştığını söyledi.
Balcı, “Sıfır Atık Vakfı’nın da Van Gölü Havzası Sürdürülebilir Gelecek Çalıştayı’na katkı sunmasıyla birlikte yürütülen çalışmaların daha da güçleneceğine inanıyorum. Bu çalışmaların çevresel kazanımlarının yanı sıra ekonomik, sosyal ve kültürel açıdan da bölgenin huzur ve refahına önemli katkılar sağlayacağını düşünüyorum. Çalıştayda ortaya konulan hedef ve projelerin hayata geçirilmesini temenni ediyoruz. İnşallah bundan sonraki süreçte alınan kararların tek tek uygulandığını konuşuyor olacağız. Çalıştayın Van’a, Bitlis’e, Van Gölü Havzası’na ve ülkemize hayırlı olmasını diliyorum.” dedi.
DEMİRALP, "HEP BİRLİKTE GAYRET GÖSTERECEĞİZ"
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakan Yardımcısı Burak Demiralp, “Çalıştayı başarıyla tamamlamış olmanın memnuniyetini yaşıyoruz. Bu süreçte ortak bir kanaat ve güçlü bir iş birliği ortaya çıktı. Görevimiz boyunca Van Gölü Havzası’nı gelecek nesillere en iyi şekilde aktarabilmek için tüm kurumlarımızla birlikte, bilimsel veriler ışığında ve ortak sorumluluk anlayışıyla çalışmalarımızı sürdüreceğiz. Çalıştayda ortaya konulan önerilerin ve alınan kararların uygulamaya geçirilmesi için hep birlikte gayret göstereceğiz. Çalıştayın ülkemiz, bölgemiz ve milletimiz adına hayırlı olmasını diliyor, bundan sonraki süreçte alınan kararların tek tek hayata geçirildiğini görmeyi temenni ediyorum.” dedi.
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Van Gölü Havzası Sürdürülebilir Gelecek Çalıştayı’nın kapanış programında yaptığı konuşmada, iklim değişikliğinin etkilerine dikkat çekerek Van Gölü’nün korunmasına yönelik yürütülen çalışmaların süreceğini söyledi.
BAKAN YUMAKLI, "MAVİ VE YEŞİLİN DENGESİNİ KORUDUK"
Konuşmasında Van Gölü’nü “korunması gereken bir hazine” olarak nitelendiren Yumaklı, “Son 24 yılda, yaklaşık 11 bin su ve sulama tesisine imzamızı attık. Denizlerimizdeki ve iç sularımızdaki su ürünlerini, sadece ekonomik bir değer olarak değil, sürdürülebilirlik anlayışıyla ele aldık. Su politikalarını oluştururken, yalnızca mühendislik verilerini dikkate almadık. Kültürel mirası, sosyolojik beklentileri ve sosyal bilimleri de göz önünde tuttuk. Saygıdeğer Emine Erdoğan Hanımefendi’nin himayelerindeki Su Verimliği Seferberliğini, bu anlayışla hayata geçirdik. Tüm bunların sonucunda hayat kaynağımız suyu, akciğerlerimiz ormanları emanet bildik, geleceğe ulaştırmak için sahip çıktık. Hem insanı merkeze alan uygulamalarımızda, hem de geleceğe dönük politikalarımızda, mavi ve yeşilin dengesini koruduk.” ifadelerine yer verdi.
Havzanın biyolojik zenginliğinin korunmasına yönelik çalışmaların devam ettiğini belirten Yumaklı, Deveboynu Yarımadası’nın Van’ın dördüncü milli parkı olarak ilan edilmesi için hazırlıkların sürdüğünü açıkladı. Koruma çalışmalarının turizm, bilim ve yerel kalkınmayla birlikte ele alınacağını ifade etti.
Su kaynaklarının korunmasının önemine de değinen Yumaklı, “İklim değişikliği bugünün gerçeğidir. Yaptığımız bilimsel çalışmalar da bize Van Gölü Havzasının bu değişimden en fazla etkilenecek bölgelerimizden biri olduğunu açıkça göstermektedir. İşte bu nedenle 2035'i, 2045'i, 2055'i ve sonrasını planlayan anlayışla hareket ediyoruz. Günü kurtarmayı değil, geleceği planlamayı seçiyoruz. Hazırlıklarına başladığımız Van Kapalı Havzası Master Planı; su kaynaklarının korunmasından yatırımlarınönceliklendirilmesine kadar, önümüzdeki yılların yol haritasını oluşturacaktır.” diye kaydetti.
Yumaklı ayrıca, iklim değişikliğinin orman yangınları, seller ve kuraklık gibi etkilerinin dünya genelinde giderek arttığını belirterek, Türkiye’nin su ve çevre politikalarını bu değişen koşullara göre şekillendirdiğini söyledi.
