Ziya Özcan, 11 Eylül 1961 tarihinde Trabzon’un Of ilçesinde dünyaya geldi. İlk ve orta öğrenimini Trabzon’da tamamladıktan sonra 1982 yılında Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi’nden mezun oldu.

1983 yılında Ankara’da idari yargı hâkim adayı olarak mesleğe başlayan Özcan, kariyeri boyunca Kayseri Vergi Mahkemesi, Samsun İdare Mahkemesi ve Ankara İdare Mahkemesi’nde üyelik görevlerinde bulundu ve ardından Ankara İdare Mahkemesi başkanlığı görevini yürüttü. 8 Aralık 2009 tarihinde Danıştay üyeliğine seçilen Özcan, 18 Ekim 2010’da Danıştay Genel Kurulu tarafından Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu (HSYK) üyeliğine atandı ve HSYK 2. Dairesi’nde görevine devam etmektedir.

Ziya Özcan, evli ve iki çocuk babasıdır.