Vedat Bilgin, 1954 yılında Bayburt’un Aydıntepe ilçesinde dünyaya gelmiştir. İlk, orta ve lise eğitimini Bayburt’ta tamamlayan Bilgin, 1975 yılında Hacettepe Üniversitesi Sosyal ve İdari Bilimler Fakültesi’ne kabul edilerek lisans eğitimini başarıyla bitirmiştir. Daha sonra İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi’nde yüksek lisans ve doktora çalışmalarını tamamlamıştır. Öğrencilik yıllarında yazmaya başladığı yazılarla edebiyat dünyasında da adını duyurmuştur. İlk yazıları Genç Arkadaş Dergisi'nde yayımlanmış, ayrıca Türkiye Günlüğü Dergisi'ni kuran ekipte yer almıştır.

Bilkent Üniversitesi'ne atılmadan önce Akşam Gazetesi’nde köşe yazarlığı yapmış, yazılarına kendi perspektifini yansıtmıştır. 1982 yılında Selçuk Üniversitesi'nde Prof. Dr. Erol Güngör’ün asistanı olarak akademik hayatına adım atmış, Güngör'ün vefatının ardından 1984’te Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Çalışma Ekonomisi Bölümü’nde araştırma görevlisi olarak çalışmaya başlamıştır.

Bilgin, akademik kariyerine devam ederken 1995 yılında İngiltere’de York Üniversitesi’nde post-doktora çalışması yapmış, ardından 2006 yılında Michigan Üniversitesi’nde misafir öğretim üyeliği yapmıştır. 2011 yılında Gazi Üniversitesi Çalışma Ekonomisi Bölümü Başkanlığı'na atanmış, bu görevini 2015 yılına kadar sürdürmüştür.

İş dünyası ve kamu hizmetindeki kariyerine 2000 yılında Başbakanlık Başdanışmanı olarak başlayan Bilgin, ardından Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları Genel Müdürü olarak görev yapmıştır. 2014-2015 yılları arasında tekrar Başbakanlık Başdanışmanı olarak görevine devam etmiş, Haziran 2015 Genel Seçimleri'nde AK Parti Ankara Milletvekili olarak seçilmiştir. Kasım 2015 Türkiye Genel Seçimleri’nde de Ankara ikinci bölge milletvekili olarak Meclis’e girmiştir.

Meclis'teki görevlerinde Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komitesinde üyelik yapmış ve 26. Dönemde Avrupa Güvenlik ve İş Birliği Teşkilatı Parlamenter Asamblesi Türk Grubu Başkanlığı’nı üstlenmiştir.

Vedat Bilgin, 21 Nisan 2021 tarihinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı olarak atanmış, bu görevini halen sürdürmektedir. Aynı zamanda Cumhurbaşkanlığı Sosyal Politikalar Kurulu Başkan Vekili ve Cumhurbaşkanlığı Başdanışmanı olarak da aktif bir görev üstlenmiştir.

Akademik çalışmaları ve politika yazılarıyla tanınan Vedat Bilgin’in, özellikle çalışma hayatı ve politik ekonomi konularındaki derinlemesine araştırmaları, geniş bir okuyucu kitlesine hitap etmektedir. Ayrıca, Türkiye’de Değişimin Dinamikleri: Köylülükten Çıkış Yolları adlı kitabı, aydınlar için yazılmış önemli bir eser olarak dikkat çekmektedir.