Vahdettin Özcan, 1961 yılında Sinop’un Türkeli ilçesinin Helaldı (Güzelkent) beldesinde doğmuştur. Eğitim hayatına İstanbul Vefa Lisesi'nde başlamış ve 1978-1979 eğitim döneminde okulunu üçüncülükle tamamlamıştır. Ardından, 1979-1983 yılları arasında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Kamu Yönetimi bölümünde lisans eğitimini başarıyla tamamlamıştır.

1984 yılında Kaymakam Adaylığı sınavını kazanarak, İstanbul Kaymakam Adayı unvanıyla mülki idare amirliği mesleğine adım atmıştır. Kaymakamlık görevine Kayseri'nin Yahyalı ilçesinde başlamış, ardından İstanbul Eminönü, Şırnak Cizre, Zonguldak Devrek, Şanlıurfa Bozova ve Diyarbakır Ergani ilçelerinde görev yapmıştır. Bu görevler sırasında, yerel yönetimlerin dinamiklerine dair önemli deneyimler edinmiştir.

1994 yılında açılan sınavı başarıyla geçerek Mülkiye Müfettişi olmuş, 1995 yılında ise Mülkiye Başmüfettişi unvanını almıştır. Kamu yönetimi alanındaki akademik bilgisini 1999 yılında İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Yönetimi Bölümü’nde "İmar Planlarının Hukuki Rejimi" konulu yüksek lisans yaparak pekiştirmiştir.

Vahdettin Özcan, kariyerinde yurtiçinde ve yurtdışında önemli görevler üstlenmiştir. 1987 yılında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde hizmet içi eğitim almış, 1989-1990 yıllarında Amerika Birleşik Devletleri’nde yabancı dil eğitimi görmüştür. 1991 yılında, Bozova Kaymakamı olarak UNICEF’in davetlisi olarak Tayland’da düzenlenen uluslararası konferansa Türk delegasyonunda görev almıştır. Ayrıca, 1993 yılında Ergani Kaymakamı olarak Almanya’da terörle mücadele görüşmelerine katılmıştır.

2005 yılında Mülkiye Başmüfettişi olarak, İçişleri Bakanlığı tarafından altı ay süreyle İngiltere'nin Londra şehrine gönderilmiş, burada inceleme ve araştırmalar yapmıştır. 2011 yılında ise Çankırı Valisi olarak atanmış ve 26 Ağustos 2011 tarihinde göreve başlamıştır.

Spora olan ilgisi doğrultusunda, 2004-2006 yılları arasında Güreş Federasyonu Yönetim Kurulu’nda görev almış ve şu anda Güreş İhtisas Spor Kulübü’nde 2. Başkan olarak aktif görev yapmaktadır.

Evli ve iki çocuk babası olan Vahdettin Özcan, İngilizce ve Almanca dillerini orta seviyede bilmektedir. Kamu yönetimi, imar hukuku ve yerel yönetimler konularında çeşitli dergilerde yayımlanmış makaleleri bulunmaktadır. Ayrıca, mesleki deneyimleriyle kamu görevlilerine yönelik pek çok konferans vermiştir.