Paul Samuelson, 20. yüzyılın en etkili ekonomistlerinden biri olarak kabul edilir. Ekonomiye matematiksel yöntemleri sistemli biçimde kazandırarak disiplinin bilimsel temellerini güçlendirmiş, statik ve dinamik analizleri bir araya getiren yaklaşımıyla alanında yeni bir çığır açmıştır. 1948’de yayımlanan Economics: An Introductory Analysis adlı eseri, uzun yıllar boyunca temel başvuru kitaplarından biri olmuştur.
Samuelson, ABD’nin Gary kentinde, Yahudi bir eczacının oğlu olarak dünyaya geldi. Daha öğrencilik yıllarında matematiğe olan olağanüstü yatkınlığıyla dikkat çekti. 1930’lu yılların başındaki Büyük Buhran, onun iktisada yönelmesinde belirleyici oldu. Lise eğitimini Chicago’da tamamladıktan sonra Chicago Üniversitesi’ne girdi; burada gösterdiği başarı sayesinde seçkin öğrencilere verilen bir bursu kazanarak Harvard Üniversitesi’ne geçti ve Alvin Hansen’in öğrencisi oldu.
Henüz genç yaşta akademik üretime başlayan Samuelson, 1938’de dış ticaret kuramına ilişkin ilk önemli çalışmasını yayımladı. 25 yaşındayken Massachusetts Institute of Technology (MIT) bünyesine katılarak akademik kariyerini burada sürdürdü. 1941’de tamamladığı Foundations of Economic Analysis adlı çalışmasıyla doktora derecesini aldı. Bu eserinde matematiksel analizleri ekonomi teorisine entegre ederek disiplinin metodolojisine kalıcı katkılar sağladı.
Samuelson, ekonominin fizik gibi tamamen pozitif bir bilim olmadığını savunmakla birlikte, analitik araçların kullanımını yaygınlaştırdı. 1945-1952 yılları arasında ABD’de ekonomi politikalarına danışmanlık yaptı. 1948’de yayımlanan ders kitabıyla geniş kitlelere ulaşarak büyük bir başarı elde etti. Bu çalışmasında piyasa ekonomisini desteklemekle birlikte, klasik teorinin “piyasanın kendiliğinden denge sağlayacağı” görüşüne eleştirel bir yaklaşım getirdi.
Ekonomiyi zamanla değişen bir süreç olarak değerlendiren Samuelson, teorik çerçevesinde hem kısa dönemli (statik) hem de uzun dönemli (dinamik) unsurları birlikte ele aldı. Ayrıca toplumların kaynakları en verimli şekilde nasıl kullanabileceğini inceleyen “kamu malları teorisi”ni geliştirerek refah ekonomisine önemli katkılarda bulundu.
Akademik çalışmalarının yanı sıra çeşitli devlet kurumlarında ve uluslararası kuruluşlarda danışmanlık yapan Samuelson; Dwight D. Eisenhower ve John F. Kennedy dönemlerinde de ekonomi politikalarına katkı sundu. 1970 yılında Nobel Ekonomi Ödülü’ne layık görüldü; ertesi yıl ise Albert Einstein anısına verilen prestijli bir ödülün sahibi oldu.
1986’da emekliye ayrılan Samuelson, akademik ve entelektüel üretimini sürdürdü. İlk evliliğini Marion E. Crawford ile yapan ve bu evlilikten dört çocuğu olan Samuelson, daha sonra Risha Eckaus ile hayatını birleştirdi ve yaşamını Cambridge’de sürdürdü.