Zeynep Ahunbay, 20 Haziran 1946’da Ordu’nun Ünye ilçesinde dünyaya gelmiştir. Mimarlık ve mimarlık tarihi alanında uzmanlaşmış bir akademisyen olan Ahunbay, kültürel mirasın korunması ve tarihi yapıların restorasyonu konusundaki çalışmalarıyla tanınmaktadır. 2017 yılında kültür alanında prestijli Vehbi Koç Ödülü’ne layık görülmüştür.

Ahunbay, ortaöğrenimini 1965 yılında İstanbul Arnavutköy Amerikan Kız Koleji’nde tamamladıktan sonra İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Mimarlık Fakültesi’nden 1970 yılında yüksek mühendis-mimar olarak mezun olmuştur. 1971’de İTÜ Mimarlık Fakültesi Mimarlık Tarihi ve Restorasyon Kürsüsü’nde asistan olarak göreve başlamış, Sultanahmet Külliyesi üzerine yaptığı çalışmalarla 1975 yılında doktora derecesini almıştır. 1977-1978 öğretim yılında İngiltere’deki York Üniversitesi’nde koruma alanında uzmanlık çalışmalarını tamamlamış, Side antik kentinde arkeoloji ve korunma konularında araştırmalar yürütmüştür.

1980 yılında doçentliğe yükselen Ahunbay, “Mimar Sinan’ın Eğitim Yapıları” üzerine yaptığı çalışmalarla 1988’de profesör unvanını almıştır. 2013 yılına kadar İTÜ Mimarlık Fakültesi Restorasyon Anabilim Dalı’nda öğretim üyeliği görevini sürdürmüştür.

Zeynep Ahunbay, İstanbul, Edirne, Bursa, Gaziantep, Safranbolu, Tarsus, Samsat ve Hasankeyf gibi pek çok şehirde koruma ve restorasyon projelerine liderlik etmiştir. Side Apollon Tapınağı, Marmara Üniversitesi Rektörlük Binası, İstanbul kara surlarının T1-T5 bölümleri, Zeyrek Camisi, Bursa Yeşil Türbe ve Uzunkemer restorasyonları bunlar arasında yer almaktadır. Eşi Prof. Metin Ahunbay ile birlikte gerçekleştirdiği Ayasofya güneybatı köşesi restorasyonu, Mimarlar Odası 8. Ulusal Mimarlık “Onarım Başarı Ödülü” ile takdir edilmiştir.

Vehbi Koç Ödülü Seçici Kurulu, Ahunbay’ı “Arkeolojik alanlardan Osmanlı eserlerine kadar geniş bir yelpazede kültür varlıklarının korunması konusunda öncü bir bilim insanı; restorasyon uygulamalarıyla örnek teşkil eden ve Türkiye’de mimarlık mirasının korunmasını sağlam bilimsel bir disiplin olarak geliştiren lider bir akademisyen” olarak tanımlamıştır.

1999-2005 yılları arasında ICOMOS Türkiye Başkanlığı görevini iki dönem üstlenen Ahunbay, Türkiye Mimarlar Odası ve Europa Nostra-Türkiye üyesi olarak çalışmaktadır. Halen Ayasofya ve Diyarbakır Ulu Camisi gibi önemli anıtların bilim kurullarında görev almaktadır.

Akademik çalışmaları arasında pek çok makale ve kitap yer almakta olup, Türkiye’de mimari koruma eğitiminde temel kaynak olarak kullanılan Tarihi Çevre Koruma ve Restorasyon (1996), Dünya Mirasında Türkiye (2006, İstanbul bölümü) ve Cultural Heritage of Turkey (2009) bunlardan bazılarıdır.