Zeki Ertugay, 21 Aralık 1947 tarihinde Erzurum’un Aşkale ilçesinde dünyaya gelmiştir. Babası Necmettin, annesi ise Canpaşa’dır. Eğitim hayatına, Ankara Yüksek Öğretmen Okulu ve Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi’nde devam eden Ertugay, ardından Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü’nde doktorasını tamamlamıştır. Kariyerine bilimsel araştırmalar yaparak başlayan Zeki Ertugay, ABD'nin Kansas Eyalet Üniversitesi'nde ziyaretçi öğretim üyesi olarak görev almış ve burada önemli araştırmalara imza atmıştır.

Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi’nde uzun yıllar öğretim üyeliği yapan Ertugay, 1986 yılında doçent, 1991’de ise profesör unvanını almıştır. Ayrıca, Ziraat Fakültesi Dekanlığı ve üniversitenin Rektör Yardımcılığı gibi önemli görevlerde bulunmuş, alanındaki bilimsel çalışmalarıyla ulusal ve uluslararası düzeyde tanınmıştır. 60’ı aşkın bilimsel makale ve dört ders kitabı yayımlamıştır.

Siyasi kariyerine 20. ve 21. Dönem Erzurum Milletvekili olarak başlamış ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Başkanlığı görevini üstlenmiştir. Ayrıca, Parlamentolar Arası Birlik Türk Grubu ve NATO Parlamenter Asamblesi’nde de aktif görevler almıştır. 23. Dönemde ise (APA) Türk Grubu Üyesi olarak çalışmalarını sürdürmüştür.

İyi derecede İngilizce bilen Zeki Ertugay, evli ve üç çocuk babasıdır. Hem akademik hem de siyasi alandaki başarılı kariyeriyle tanınan Ertugay, özellikle tarım ve gıda mühendisliği alanında önemli katkılarda bulunmuştur.