Ersan Şen, 1966 yılında Nevşehir’in Avanos ilçesine bağlı Çalış Kasabası'nda doğdu. Çocukluğu ve gençliği burada geçti, ardından lise eğitimi için İstanbul'a taşındı. 1983 yılında İstanbul Kabataş Erkek Lisesi'ni tamamladıktan sonra, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne kaydoldu ve burada eğitimini başarıyla tamamladı. Üniversite mezuniyetinin ardından akademik kariyerine adım atan Şen, 1987 yılında İstanbul Üniversitesi’nde araştırma görevlisi olarak görev almaya başladı.
Yüksek lisansını 1989 yılında Marmara Üniversitesi’nde tamamlayan Ersan Şen, 1994 yılında aynı üniversitede doktorasını yaptı. 1998 yılında doçentlik unvanını kazandıktan sonra, 2004 yılında profesörlük unvanını alarak akademik kariyerinde önemli bir yere sahip oldu. Hukuk dünyasında İstanbul Barosu’na kayıtlı bir avukat olan Şen, akademik yaşamını İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde sürdürmekte, burada Kamu Yönetimi Bölüm Başkanlığı ve Hukuk Bilimleri Anabilim Dalı Başkanlığı gibi önemli görevler üstlenmiştir. Ayrıca, İstanbul Üniversitesi Senatosu ve Fakülte Kurulu’nda da idari görevlerde bulunmuş, eğitim ve yönetim alanında deneyim kazanmıştır.
Ceza Hukuku ve Ceza Yargılaması Hukuku alanlarında uzmanlaşan Prof. Dr. Ersan Şen, bu konularda birçok kitap, makale ve çevirinin yazarıdır. Hukuk alanındaki derin bilgi birikimi ve çalışmalarıyla tanınan Şen, Türk Ceza Hukuku Derneği’nin de aktif bir üyesidir.
Ersan Şen, siyasi arenada da adından söz ettirmiştir. Katıldığı bir canlı yayında, İYİ Parti’den kendisine cumhurbaşkanlığı adaylığı teklif edilmesi durumunda bu teklifi değerlendirebileceğini belirtti. Bu açıklamanın ardından İYİ Parti lideri Meral Akşener’in kendisini arayarak, hafta içinde bir görüşme yapma isteğini dile getirdiğini açıklamıştır. Bu gelişme, Şen’in hukuk dünyasındaki başarılarının yanı sıra, politikaya yönelik ilgisini de ortaya koymuştur.