Deniz Baykal, 20 Temmuz 1938 tarihinde Antalya’da doğdu. Yükseköğrenimini 1959 yılında Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde tamamladıktan sonra akademik kariyerine yöneldi ve 1960 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde asistan olarak göreve başladı. 1963 yılında doktora çalışmalarını tamamladıktan sonra iki yıl boyunca Amerika Birleşik Devletleri’nde bulundu; Columbia ve Berkeley üniversitelerinde araştırmalar yaptı.
Siyasetle tanışması 1960’lı yıllarda, Demokrat Parti iktidarına karşı gelişen öğrenci hareketlerine katılmasıyla başladı. 1973 genel seçimlerinde CHP’den Antalya Milletvekili seçilerek parlamentoya girdi. 1974 yılında kurulan hükümette Maliye Bakanlığı, 1978’deki Ecevit hükümetinde ise Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı görevlerini üstlendi. Bu dönemde parti içinde de önemli görevler alarak Parti Meclisi, Merkez Yürütme Kurulu ve Genel Sekreter Yardımcılığı gibi pozisyonlarda bulundu.
12 Eylül 1980 askeri müdahalesinin ardından bir süre gözetim altında tutuldu ve 1982 Anayasası ile getirilen siyasi yasaklardan etkilenen isimler arasında yer aldı. Siyasi faaliyetlerin yeniden serbest bırakılmasının ardından 1987 seçimlerinde Sosyal Demokrat Halkçı Parti’den (SHP) yeniden Antalya Milletvekili seçildi. SHP’de grup başkanvekilliği ve genel sekreterlik görevlerinde bulundu.
1992 yılında Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) yeniden açılmasının ardından yapılan kurultayda genel başkanlığa seçildi. 1995 yılında SHP ile CHP’nin birleşme sürecinde bir süre görevden ayrılan Baykal, aynı yıl yeniden yapılan kurultayda tekrar CHP Genel Başkanı oldu. DYP-CHP koalisyon hükümetinde Başbakan Yardımcılığı ve Dışişleri Bakanlığı görevlerini yürüttü.
1999 seçimlerinde CHP’nin parlamentoda yer alamaması üzerine genel başkanlıktan ayrıldı. Ancak 2000 yılında yapılan olağanüstü kurultayda yeniden CHP Genel Başkanlığı’na seçilerek siyasi liderliğini sürdürdü. Uzun yıllar Türkiye’nin iç ve dış siyasetinde aktif rol aldı; Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi ve Türkiye-Avrupa Birliği Karma Parlamento Komisyonu gibi uluslararası platformlarda görev yaptı.
2010 yılında kamuoyunda geniş yankı uyandıran özel görüntülerin basına yansımasının ardından genel başkanlık görevinden istifa etti. Siyasetteki etkili rolünü sürdürerek 2011 genel seçimlerinde yeniden CHP’den milletvekili seçildi.
Deniz Baykal, Türk siyasetinde uzun yıllar boyunca üstlendiği bakanlık görevleri, parti liderliği ve parlamenter çalışmalarıyla önemli bir figür olarak yer aldı.
