Prof. Dr. M. Gazi Yaşargil, 6 Temmuz 1925’te, babasının kaymakamlık görevi nedeniyle Diyarbakır’ın Lice kasabası'nda dünyaya geldi. Ailesi aynı yıl Ankara'ya taşındı ve burada 5 kardeşiyle birlikte eğitim hayatına devam etti. Gazi Yaşargil, Atatürk Lisesi'nde Latince eğitimi aldığı klasik şubeden 1943’te mezun olduktan sonra, Almanya’da Friedrich Schiller Üniversitesi'nde tıp eğitimine başladı. 1945'te, eğitimine İsviçre'deki Basel Üniversitesi'nde devam etti ve 1949 yılında tıp alanında mezun oldu.
Mezuniyetin ardından Anatomi Enstitüsü'nde beyin anatomisi üzerine çalışmaya başlayan Yaşargil, 1950-1953 yılları arasında nöroloji, dahiliye ve genel cerrahiyi kapsayan asistanlıklar yaptı. Zürich Üniversitesi'nde, Prof. H. Krayenbühl ve G. Weber'in yanında uzmanlık eğitimini tamamladıktan sonra, 1960’ta doçent, 1965’te profesör unvanlarını aldı. 1973 yılında ise ordinarius profesör olarak atandı ve 1993 yılına kadar Zürich Üniversitesi Beyin Cerrahisi Kliniği'nde direktörlük yaptı.
Prof. Dr. Yaşargil, beyin cerrahisi alanında devrim niteliğinde çalışmalar yaparak, serebral anjiografi, stereotaktik cerrahi, mikrovasküler cerrahi ve mikrocerrahi tekniklerini geliştirdi. Özellikle 1957-1965 yılları arasında Parkinson hastalığı ve diğer hareket bozukluklarının cerrahi tedavisinde ilk kez stereotaktik yöntemler kullanarak büyük bir yenilik getirdi. 1965-1966 yıllarında Amerika’nın Burlington-Vermont Üniversitesi'nde mikrovasküler cerrahiyi öğrendi ve ilk kez hayvan beyin damarlarında uygulayarak bu tekniği tıbbın hizmetine sundu.
1967'de Zürich Beyin Cerrahisi Kliniği'ne geri dönen Yaşargil, mikrotekniği ve sisternal açılım yöntemini beyin ve omurilik cerrahisinde kullanarak alanında çığır açtı. Beyin ve omurilik tümörleri, anevrizmalar ve epilepsi cerrahisinde bu yeni teknikler, nöroşirurjinin seyrini değiştirdi.
Yaşargil, 1968'de mikrocerrahi laboratuvarı kurarak, 1968-1993 yılları arasında beş kıtadan 3000'den fazla cerraha bu teknikleri öğretti. Zürich Üniversitesi’ndeki profesörlük görevinden 1993’te emekli olduktan sonra, 1994’te Amerika’nın Little Rock şehrindeki Arkansas Üniversitesi'nde profesörlük görevine atandı. Burada da mikrocerrahi tekniklerini geliştirerek laboratuvarlar kurdu, kurslar düzenledi ve bu alandaki bilgilerini genişletmeye devam etti. 2013'te Arkansas Üniversitesi'nden emekli olduktan sonra, Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde cerrahi çalışmalarını sürdürdü.
Prof. Dr. Yaşargil, uluslararası alanda da büyük takdir topladı ve Oxford (İngiltere), Little Rock (ABD) ve Pekin (Çin)'de mikrocerrahi laboratuvarları kurdu. Arkansas Üniversitesi, "Yaşargil Kürsüsü"nü kurarak, Gazi ve Dianne Yaşargil Yıllık Konferansı'nı düzenleyerek onun bu alandaki katkılarını onurlandırdı. Ayrıca Zürich Üniversitesi'nde, "Yıllık Yaşargil Konferansı"'nı başlatarak onun çalışmalarını ve katkılarını hatırlatmaktadır.
Prof. Dr. M. Gazi Yaşargil, sadece bilimsel çalışmalarıyla değil, aynı zamanda tıp dünyasında yetiştirdiği yeni nesil beyin cerrahlarıyla da saygın bir miras bırakmıştır.
