Cengiz Kurtoğlu, 5 Mayıs 1959 tarihinde Artvin’in Arhavi ilçesinde dünyaya gelmiştir. İlk, orta ve lise öğrenimini memleketi Arhavi’de tamamlayan Kurtoğlu, profesyonel müzik kariyerine adım atmadan önce kısa bir süre Arhavi’deki çay fabrikasında memurluk yapmıştır. Müzik sevgisi, henüz genç yaşlardayken kurduğu "Ciha Dağı Efsanesi" adlı orkestrayla amatör müzik çalışmalarına başlamasını sağlamıştır.
20 yaşında vatani görevini yapmak için Ankara'ya giden Cengiz Kurtoğlu, 1979 yılında askerliğini tamamladıktan sonra 1982 yılında İstanbul'a taşınmıştır. Burada, müzik kariyerine başlamak için bir demo kaset hazırlayarak ünlü müzik yapımcısı Şahin Özer'in müzik şirketine göndermiştir. Bu kaset, onun hayatını değiştiren ilk adım olmuştur.
İlk albümü Sen Sözden Anlamazsın ile 1983 yılında müzik dünyasına giriş yapan Cengiz Kurtoğlu, kısa sürede büyük bir beğeni kazanarak milyonların sevgilisi olmuştur. Sahne yaşamına başladığı 1983 yılından itibaren, müziğiyle büyük bir çıkış yakalamış ve kendine geniş bir hayran kitlesi edinmiştir.
Kurtoğlu, müzik kariyerinin yanı sıra, 1980'lerin sonlarından itibaren kendi müzik yapım şirketi olan Sima Müzik Yapımı kurmuştur. Bu şirketinde, büyük oğlu Orçun Bora Kurtoğlu'nu da dahil ederek aile işine dönüştürmüştür.
2013 yılında, ünlü şarkıcılar Musa Eroğlu, Zerrin Özer, Kubat, Emre Altuğ ve diğer birçok ismin yer aldığı Veliaht adlı şarkıcı yarışmasında jüri üyeliği yapmıştır. Bu dönemde, yarışmanın sunucusu Gözde Kansu'nun giydiği dekolte kıyafet nedeniyle işinden olması üzerine, Murat Başoğlu sunucu olarak görev almıştır.
Evli olan Cengiz Kurtoğlu, Orçun Bora, Aylin ve Aydın adında üç çocuk babasıdır. Müzik kariyerine uzun yıllardır devam eden Kurtoğlu, Türk halk müziği ve popüler müzik dünyasında kendine sağlam bir yer edinmiş, bugüne kadar sayısız hit şarkı ve albümle müzikseverlere unutulmaz eserler sunmuştur. Hem sahne performanslarıyla hem de yaptığı albümlerle geniş bir dinleyici kitlesine hitap etmeye devam etmektedir.