Van’da kış mevsiminin uzun ve sert geçtiğini belirten Dekan Prof. Dr. Tunçtürk, bazı yıllarda yoğun kar yağışı görülürken bazı yıllarda yağış miktarının az olduğunu söyledi. Buna rağmen kış aylarında ilin genel olarak sert ve soğuk hava koşullarına maruz kaldığını ifade eden Prof. Dr. Tunçtürk, bu durumun ilçeler arasında bitki ve ağaç çeşitliliğini de etkilediğini kaydetti.
İklimsel farklılıklar nedeniyle bölgede dikilen veya ekilen ağaç, tarla bitkisi ve peyzajda kullanılan türlerin ilçelere ve rakımlara göre farklılık gösterebildiğini belirten Prof. Dr. Tunçtürk, üretim planlamasında iklimsel verilerin dikkate alınması gerektiğini vurguladı.
“SU KULLANIMINDA EN ÖNEMLİ ETKEN TOPRAKTIR”
Su kaynaklarının verimli kullanılmasının önemine dikkat çeken Tunçtürk, su tüketimini belirleyen en temel unsurun toprak yapısı olduğunu söyledi.
Toprağın organik maddece zengin, strüktürel yapısının iyi ve su tutma kapasitesinin yüksek olması halinde su ihtiyacının önemli ölçüde azalacağını ifade eden Prof. Dr. Tunçtürk, “Su kullanımını azaltmak istiyorsak önce toprağımızı iyileştirmeliyiz. Ardından toprağa ve mevcut su kaynağına uygun bitki seçimi yapmalıyız.” dedi.
“ÇİM VE PEYZAJ ALANLARI SU TÜKETİMİNDE İLK SIRADA”
Son yıllarda şehirlerde çim ve peyzaj alanlarının hızla arttığını belirten Prof. Dr. Tunçtürk, en fazla su tüketiminin peyzaj amaçlı alanlardan kaynaklandığını söyledi.
Çim ve peyzaj alanları yerine daha az su isteyen alternatif yer örtücü bitkilerin kullanılabileceğini dile getiren Prof. Dr. Tunçtürk, yurt dışı örneklerine dikkat çekerek “Çim ve peyzaj alanlarına haftada bir su veriyorsanız bazı alternatif türlere ayda bir su vermek yeterli olabiliyor. Üstelik çimin biçilmesi derdi de ortadan kalkıyor. Suladıkça büyüyen, sulanmadığında kuruyan çim ve peyzaj alanları yerine daha sürdürülebilir peyzaj çözümlerine yönelmeliyiz. Bu konuda sadece belediyeler değil, vatandaşlarımızın da bilinçlenmesi gerekiyor.” ifadelerini kullandı.
“İBRELİ AĞAÇLAR DAHA AZ SU TÜKETİYOR”
Ağaç türlerine ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Prof. Dr. Tunçtürk, su ihtiyacı bakımından en avantajlı grubun ibreliler olduğunu söyledi. Çam, sedir, ladin ve göknar gibi türlerin su ihtiyaçlarının minimal düzeyde olduğunu anlatan Prof. Dr. Tunçtürk, özellikle ilk iki-üç yıl düzenli sulama gerektiğini, kök sistemi geliştikten sonra ise su ihtiyacının ciddi oranda azaldığını belirtti.
Buna karşılık Van’da kavak ve söğüt gibi türlerin yüksek su tükettiğini söyleyen Prof. Dr. Tunçtürk, su kaynaklarının korunması açısından bu türlerin gelişigüzel tercih edilmemesi gerektiğini kaydetti.
ÇALDIRAN’DA YETİŞMEZ DENİLEN MEYVELER ÜRÜN VERİYOR
İlçeler arasındaki iklim farklılıklarına da değinen Tunçtürk, Çaldıran ile Başkale arasında kış ve yaz süreleri bakımından farklılıklar bulunduğunu ancak bunun üretimi tamamen engellemediğini söyledi. Kiraz, vişne, kayısı, elma ve armut gibi yaprağını döken meyve türlerinin Van genelinde yetiştirilebildiğini ifade eden Prof. Dr. Tunçtürk, geçmişte “Çaldıran’da yetişmez” denilen ürünlerden bugün verim alındığını vurguladı. Ancak ani sıcaklık değişimlerinin ve geç don olaylarının bitkilerde strese neden olabileceğini söyleyen Tunçtürk, bunun da meyve dökümü ya da kurumalara yol açabileceğini sözlerine ekledi.
“DESTEK YETMEZ, SAHADA ÖRNEK ÜRETİCİ ŞART”
Tarımsal üretimin yaygınlaştırılması için yalnızca destek açıklamanın yeterli olmadığını dile getiren Ziraat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Murat Tunçtürk, pilot üreticilerin belirlenmesi gerektiğini belirterek, “Gönüllü çiftçilere alım garantisi verilerek belirli ürünlerin küçük alanlarda yetiştirilmesi için yardımcı olunmalı ve cesaretlendirilmeli. Çiftçi, komşusunun kazandığını görmeden risk almak istemez. Sahada başarı hikayesi oluşturulmadan üretimi yaygınlaştıramazsınız.” dedi.
“BABADAN KALMA ALIŞKANLIKLARLA ÜRETİM YAPIYORUZ”
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dekanı Murat Tunçtürk sözlerini, üretim alışkanlıklarına değinerek tamamladı. Tunçtürk, “Çiftçiler genellikle babadan kalma ürün desenini sürdürüyor. Babası buğday ektiği için kendisi de sadece buğday ekiyor. Alternatif ürünlere yönelme konusunda araştırma ve risk alma kültürümüz zayıf. Su kaynaklarının korunması ve ekonomik kazancın artırılması için de ürün çeşitliliğinin artırılması gerekiyor.” ifadelerini kullandı.