Gevaş'taki Türk İslam Mezarlığı açık hava müzesine dönüşüyor

Halime Hatun Kümbetinin de içinde bulunduğu Anadolu’nun en büyük ikinci Türk İslam mezarlığı olan Gevaş Selçuklu Mezarlığı’nda tespit edilen 700’e aşkın şahide ve sandukanın liken temizliğine başlandı.

Kültür & Sanat 06.12.2022, 09:18 06.12.2022, 11:13
Gevaş'taki Türk İslam Mezarlığı açık hava müzesine dönüşüyor

Ortaçağ Dönemine ait Anadolu’nun en büyük ikinci Türk İslam mezarlığı olan Gevaş Selçuklu Mezarlığı, 50 bin metrekarelik alanı kapsıyor. Çoğunluğu 14. yüzyılın ikinci yarısına tarihlenen mezarlıktaki mezar taşları ise Ahlat mezar taşlarından farklı olarak ‘beyaz kalker’ taşından yapıldı.

Türk tarihi ve sanatı açısından büyük bir öneme sahip olan mezarlıkta bulunan şahide ve sandukaların tüm yönleriyle gün yüzüne çıkarılması ve hak ettiği değere kavuşturulması amacıyla restorasyon çalışmaları başlatıldı. Bu çerçevede mezarlıkta Kültür ve Turizm Bakanlığının izniyle Van Müze Müdürlüğü başkanlığında ve Van YYÜ Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ercan Çalış’ın bilimsel danışmanlığında temizlik, belgeleme ve restorasyon çalışmaları yapılıyor.

Toprağın altına gömülmüş 6 adet sanduka gün yüzüne çıkarıldı
Gevaş Selçuklu Mezarlığında başlatılan 2022 yılı restorasyon çalışmaları çerçevesinde, ilk etapta ot temizliği yapıldı. Ardından programa alınan alandaki şahide ve sandukaların zemin blokaj çalışmaları da yapıldıktan sonra, uzman restoratörlerce taşların üzerine yapışan liken tabakasının temizliği yapıldı.

Böylece toplamda 50 adet şahide ve sandukanın zemin blokajı yapıldı ve bunlardan da 30 tanesinin liken temizliği gerçekleştirildi. Bu çalışmalar esnasında tamamıyla toprağın altına gömülmüş 6 adet sanduka da gün yüzüne çıkarıldı. Restorasyon çalışmalarının tamamlanmasıyla birlikte mezarlığın açık hava müzesine dönüştürülmesi hedefleniyor. Öte yandan çalışmaların belli bir aşamaya gelmesiyle birlikte alanın ‘UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alınması için girişimlerde bulunacağı bildirildi.

“En ufak bir tahribata dahi uğramamışlardı”
İHA muhabirine konuşan Van YYÜ Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ercan Çalış, mezarlıkta yapılan ön incelemede alanda muhtelif niteliklere sahip 700’e aşkın şahide ve sandukanın yer aldığının tespit edildiğini belirtti. Doç. Dr. Çalış, “Kelimenin tam anlamıyla topraktan tarih, kültür ve sanat fışkırdı.

Çünkü bu 6 adet sanduka büyük muhtemellen erken devirlerde gömüldüklerinden hiçbir şekilde en ufak bir tahribata dahi uğramamışlardı. Dolayısıyla üzerlerindeki bütün tezyinat olduğu gibi bu güne taşındı. Bu durum özellikle Türk sanatı ve tezyinatı açısından oldukça önemliydi. Çalışmaların tamamlanmasıyla birlikte mezarlık, bir açık hava müzesi niteliğine dönüşecektir. Mezarlıktaki taşlar tarihi geçmişiyle dikkat çektiği gibi aynı zamanda karakteristik özellikleri ve farklı temalarıyla da dikkat çekmektedir” dedi.

“UNESCO Dünya Mirası Listesine alınması için girişimlerimiz olacaktır”
Tarihi kültürel mirasın korunması ve bir sonraki nesillere aktarılması Türk tarihi, kültürü ve sanatı açısından ayrıcalıklı bir önem taşıdığını dile getiren Çalış, “Çalışmaların nihayetlenmesiyle birlikte kültür ve İnanç turizmi açısından bölgeye pek çok yönden katkı sağlayacağı da şimdiden görülmektedir. Çalışmalar belli bir aşamaya geldiğinde, UNESCO Dünya Mirası Listesine alınması için girişimlerimiz olacaktır. Bu vesileyle tarihe yolculuk yapmak isteyen tüm vatandaşlarımızı Gevaş Selçuklu Mezarlığını ziyaret etmelerini öneriyoruz” diye konuştu.

Gevaş Selçuklu Mezarlığının hak ettiği yerlere gelmesi ve kültür turizme kazandırılmasının amaçlandığını ifade eden Van Müzesi Müdürlüğü Uzmanı ve Sanat Tarihçisi Şevket Beyiş ise “Yapmış olduğumuz ilk tespitlerde 50 dönümlük alanda 701 mezar taşının olduğunu gördük. 14. yüzyılın ikinci yarısına tarihlenen bu mezarlıktaki mezar taşları, yılların verdiği tahribatla birçoğunun kırıldığı, ayakta duranların eğrildiği ve kırılmaya yüz tuttuğu gözlemlenmiştir. Ayrıca yabani otların oluşturduğu tahribattan dolayı taşların tamamı likenlerle kaplanmıştır” şeklinde konuştu.İHA

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 06 Şubat 2023
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
Takımlar O P
1. Galatasaray 22 54
2. Fenerbahçe 21 45
3. Başakşehir 21 40
4. Beşiktaş 21 39
5. A.Demirspor 21 38
6. Trabzonspor 22 38
7. Kayserispor 21 32
8. Konyaspor 21 27
9. Karagümrük 21 26
10. Gaziantep FK 22 25
11. Alanyaspor 22 25
12. Sivasspor 22 24
13. Antalyaspor 21 24
14. Hatayspor 21 23
15. Ankaragücü 21 22
16. Kasımpaşa 22 22
17. Giresunspor 21 21
18. İstanbulspor 22 21
19. Ümraniye 21 14
Takımlar O P
1. Samsunspor 22 42
2. Eyüpspor 21 41
3. Bodrumspor 21 38
4. Pendikspor 22 37
5. Rizespor 21 37
6. Keçiörengücü 22 37
7. Sakaryaspor 22 37
8. Bandırmaspor 21 34
9. Boluspor 22 34
10. Manisa FK 21 30
11. Göztepe 22 30
12. Adanaspor 22 25
13. Tuzlaspor 22 22
14. Altay 22 19
15. Erzurumspor 22 18
16. Altınordu 21 17
17. Gençlerbirliği 22 16
18. Denizlispor 22 16
19. Yeni Malatyaspor 22 17
Takımlar O P
1. Arsenal 20 50
2. M.City 21 45
3. M. United 21 42
4. Newcastle 21 40
5. Tottenham 22 39
6. Brighton 20 34
7. Brentford 21 33
8. Fulham 22 32
9. Chelsea 21 30
10. Liverpool 20 29
11. Aston Villa 21 28
12. Crystal Palace 21 24
13. Nottingham Forest 21 24
14. Leicester City 21 21
15. Wolves 21 20
16. West Ham United 21 19
17. Leeds United 20 18
18. Everton 21 18
19. Bournemouth 21 17
20. Southampton 21 15