R. İhsan Eliaçık, 23 Aralık 1961’de Kayseri’nin Başköy köyünde doğmuştur. Çocukluk ve eğitim hayatının ilk yıllarını Kayseri ve çevresinde geçirmiştir.

İlköğrenimini 1968–1976 yılları arasında Kayseri’nin Tomarza ilçesindeki Yavuz Selim ve Turan Emeksiz ilkokullarında, ortaöğrenimini ise Tomarza Ortaokulu’nda tamamlamıştır. Lise eğitimini 1976–1979 yılları arasında Kırşehir Lisesi’nde bitirmiştir.

1980–1981 döneminde 12 Eylül süreci sonrasında yaşanan yargılamalarda Akıncılar davası kapsamında yargılanmış, Mamak Cezaevi’nde bir süre tutuklu kalmış ve daha sonra beraat etmiştir. Askerlik görevini 1983–1984 yıllarında Ankara Etimesgut ve Kars Sarıkamış’ta tamamlamıştır.

Üniversite eğitimine Erciyes Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nde başlamış, 1985–1989 yılları arasında burada öğrenim görmüş ancak mezuniyetini tamamlamadan ayrılmıştır.

1990’lı yılların başında İstanbul’a taşınarak yayıncılık ve yazarlık çalışmalarına yönelen R. İhsan Eliaçık, bu dönemde “İtikad Üzerine”, “İslam ve Sosyal Değişim” ve “Devrimci İslam” gibi eserlerini kaleme almıştır. Daha sonra Kayseri’ye dönerek radyo yayıncılığı ve yerel gazetecilik faaliyetlerinde bulunmuş; Birlik FM’in kuruluşunda yer almış ve yayın yönetmenliği yapmıştır. Ayrıca çeşitli dergilerde köşe yazıları yazmıştır.

1997–2000 yılları arasında yaşanan ve Türkiye siyasetinde “28 Şubat süreci” olarak bilinen dönemde hakkında açılan davalarla yargılanmış, farklı süreçlerde tutuklanmış ancak bu davalardan beraat etmiştir.

2000’li yıllardan itibaren yeniden İstanbul’da yaşamaya başlayan Eliaçık, farklı dergi ve yayınlarda yazarlık yapmış, 2006 yılında kendi yayınevini kurmuştur. 2011 sonrası dönemde kamusal alanda yaptığı konuşmalar ve sosyal içerikli çağrılarla dikkat çekmiş; 2012’de Türkiye’de işçilere yönelik anma etkinlikleri kapsamında farklı dini ve toplumsal yorumlarıyla gündeme gelmiştir.

Gezi Parkı olayları sırasında Taksim ve Gezi Parkı çevresindeki eylemlere katılmış ve bu süreçte çeşitli dini pratiklerin kamusal alanda icra edilmesiyle ilgili etkinliklerde yer almıştır.

Siyasi ve dini düşünceleri, zamanla “antikapitalist Müslümanlar” gibi farklı toplumsal hareketler içinde referans gösterilmiştir. Hakkında açılmış bazı hukuki süreçlerin sürdüğü bilinmektedir. İstanbul’da yaşamını sürdüren Eliaçık’ın yayımlanmış çok sayıda eseri bulunmaktadır ve beş çocuk babasıdır.