Devlet Bahçeli, 1948 yılında Osmaniye’de dünyaya gelmiştir. Yörede Fettahoğulları olarak bilinen Türkmen kökenli bir aileye mensuptur. İlköğrenimini Osmaniye’de, orta ve lise eğitimini ise İstanbul’da tamamlamıştır. Yükseköğrenimini Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi’nde yapmıştır.
Öğrencilik yıllarından itibaren Ülkücü Hareket içinde aktif rol alan Bahçeli, 1967 yılında Ülkü Ocağı’nın kuruluş sürecinde yer almış, 1970–1971 döneminde Türkiye Milli Talebe Federasyonu’nda genel sekreterlik görevini üstlenmiştir. Bu yıllarda hem siyasi faaliyetlerini hem de akademik çalışmalarını birlikte sürdürmüştür.
Akademik kariyerine 1972 yılında Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi’nde araştırma görevlisi olarak başlayan Devlet Bahçeli, daha sonra Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde iktisat doktorasını tamamlamıştır. 1980’li yılların ortalarına kadar üniversitede öğretim üyeliği görevini sürdürmüş, iktisat politikası alanında dersler vermiştir.
Siyasi ve akademik faaliyetlerinin yanı sıra çeşitli dernek ve oluşumların kuruluşunda da rol almış, özellikle Ülkücü camia içinde örgütlenme ve eğitim çalışmalarına katkı sağlamıştır. 12 Eylül 1980 sonrasında yaşanan süreçte, MHP ve ülkücü yapılarla ilgili gelişmeleri farklı platformlarda savunmuş ve bu alanda aktif bir duruş sergilemiştir.
1987 yılında akademik görevinden ayrılarak tamamen siyasete yönelen Bahçeli, Milliyetçi Çalışma Partisi (MÇP) yönetiminde yer almış, kısa süre içinde genel sekreterlik görevine getirilmiştir. Devam eden süreçte MÇP ve ardından Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) yönetiminde çeşitli kademelerde görev almış; genel başkan yardımcılığı, MYK üyeliği ve başdanışmanlık gibi sorumluluklar üstlenmiştir.
1997 yılında gerçekleştirilen olağanüstü kongreyle Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanlığı görevine seçilen Bahçeli, bu tarihten itibaren partinin liderliğini sürdürmüştür. 2000 ve 2003 kongrelerinde yeniden genel başkan seçilmiş, ayrıca 57. Hükümet döneminde Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı olarak görev yapmıştır.
2012 yılında yapılan olağan kongrede de yeniden genel başkan seçilerek liderliğini sürdüren Devlet Bahçeli, iyi derecede İngilizce bilmektedir ve evli değildir.