Kahve fiyatlarında yüzde 76 artış!

Kahve zincirleri ve turizm sektörünün açılması kahve talebine olumlu yansıdı. Kahve fiyatlarında yüzde 76 artış olacak.

GÜNCEL 06.01.2022, 09:49 06.01.2022, 10:00
Kahve fiyatlarında yüzde 76 artış!

Geçen yıl ABD'deki ekonomik destek paketine ilişkin gelişmeler, emtia üretim tahminlerindeki düşüşler ve ekonomilerin toparlanmasıyla birlikte küresel talepte görülen artış emtia fiyatlarını genel olarak olumlu etkiledi.

Altyapı ve yeşil enerjiye yönelik yatırımların artacağına yönelik beklentiler de emtia fiyatlarındaki artışı destekleyen diğer önemli bir unsur oldu.

Analistler, ekonomilerde kısıtlamaların kalkmasıyla birlikte özellikle Çin'in talebinin artmasının da emtia fiyatlarını olumlu etkilediğini belirtti. Bunun yanında emtia ihracatında görülen artışla birlikte arz tarafında görülen endişeler de fiyatları yukarı yönlü etkiledi.

Emtia piyasasında geçen yıl yatırımcısına en fazla kazandıran ürün yüzde 76,3 ile kahve oldu. Kahveyi, yüzde 50,8 ile Brent petrol, yüzde 46,4 ile pamuk, yüzde 41,9 ile alüminyum, yüzde 40,8 ile doğalgaz izledi. Geçen yıl çinko yüzde 31,9 getiri sağlarken, bakır yüzde 26, nikel yüzde 25,5, mısır yüzde 22,6, şeker yüzde 21,2, buğday yüzde 20,3, kurşun yüzde 18,4 değer kazandı. Emtia yatırımcısı geçen yıl en az kazancı yüzde 2,2 ile soya fasulyesinden sağladı.

TALEP ARTTI

Ekonomilerdeki kısıtlamaların kaldırılacağı beklentisi ile artan talep beklentileri geçen sene kahve fiyatlarını olumlu etkiledi. Kahve zincirleri ve turizm sektörünün açılmasının kahve talebine olumlu yansıdı.

Dünyanın en büyük kahve üreticisi olan Brezilya'daki kuraklık endişeleri de kahve fiyatlarını yukarı yönlü etkiledi. Ülkede düşük yağışlar arz sıkıntılarına ve kahve ihracatında gecikmelere neden oldu.

Brent petrolün yükselmesinde de geçen sene dondurucu soğukların ham petrol arzını sekteye uğratması önemli faktörlerden bir tanesi oldu. Yemen'de İran destekli Husilerin dünyanın en büyük petrol ihracatçısı Suudi Arabistan'ın petrol limanı ve tesislerine düzenlediği saldırılardan sonra meydana gelen arz kaynaklı endişeler, ABD'nin en büyük petrol boru hatlarından birinin siber saldırıya uğraması, ABD'nin ticari ham petrol stoklarındaki düşüşler, aşılama programlarının hız kazanması sonrasında seyahat kısıtlamalarının kalkması ve yaz döneminde seyahatlerin artışa geçmesi dolayısıyla petrol talebinde oluşan iyimser görünüm fiyatların yükselişinde rol oynayan diğer önemli sebepler arasında yer aldı.

Pamuk, şeker, mısır ve buğday gibi tarım emtiaları da talebin artmasına karşın üretim tahminlerindeki azalış, ihracatın artması, arza yönelik endişeler ve olumsuz hava koşularının üretimi etkilemesiyle geçen sene yükseliş kaydetti.

Çin'de talebin artmasıyla alüminyum ve bakır başta olmak üzere metaller de yatırımcısının yüzünü güldürdü. Analistler, bakırın özellikle küresel ekonomik toparlanmanın referans emtiası olarak kabul edildiğini vurgulayarak, ekonomilerin toparlanması sonrasında üretimin canlanmasıyla artan talebin bakır fiyatlarının yükselmesini sağladığını söyledi.

Alüminyum fiyatlarında da özellikle Gine'deki askeri darbenin arzda yarattığı endişeler ve talep artış gibi nedenlerle sert yükselişler görülmüştü.

Doğalgaz fiyatları da özellikle Rusya'yla Avrupa ülkeleri arasında teslimata ve arza yönelik yaşanan sıkıntılarla artış kaydetti.

EN FAZLA DÜŞÜŞ PALADYUMDA

Emtia piyasasında geçen sene en fazla yüzde 22,3 ile paladyum değer kaybetti. Paladyumu yüzde 11,9 ile gümüş, yüzde 9,9 ile platin, yüzde 3,8 ile altın, yüzde 3,2 ile kakao izledi.

Küresel otomotiv üretiminde görülen çip kriziyle birlikte talebin azalması özellikle paladyum ve platin fiyatlarını olumsuz etkiledi.

Analistler, gelişmiş ülke merkez bankalarının şahinleşen para politikaları, ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanlığına Jerome Powell'ın tekrar aday gösterilmesi sonrası azalan belirsizlikler ile yatırımcıların güvenli limanlardan ayrılma eğilimi gibi faktörlerin altının geçen sene değer kaybetmesinde önemli rol oynadığını aktardı.

Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, 2021 yılına salgın krizi ve ABD Merkez Bankası (Fed) kararlarının damga vurduğunu belirtti. Yıla başlarken sınırların kapanması ve yeni varyant endişeleri etkili olurken, yılın sonuna doğru ise Fed kararlarının öne çıktığını ifade eden Ergezen, "Tabii ki tek etkili olan konular bunlar değildi ama en etkilileri oldu. Bunun haricinde her emtianın kendine has değişkenleri mevcuttu." dedi.

Ergezen, salgın krizi nedeniyle merkez bankaları tarafından sağlanan likiditenin bütün ekonomik dengeleri belirlemeye devam ettiğini aktardı.

Likiditenin artmış olmasının salgın nedeniyle tedarik zinciri sıkıntıları ile birleşince, emtia tarafında hızlı değerlemelerin gerçekleştiğini dile getiren Ergezen, bazı ürünlerde yaşanan hızlı fiyat artışlarının kriz niteliğinde endişelere sebep olduğunu vurguladı.

Ergezen, burada özellikle enerji fiyatlarındaki artışın yılın ikinci yarısında birçok dengeyi değiştiren olaylardan biri olduğunu kaydetti.

Yüksek likiditenin büyümeyi desteklediğini söyleyen Ergezen, "Yüksek büyüme ise enflasyonda artışa yol açıyor. Dolar endeksi zayıf kalıyor, emtia fiyatları artıyor. Bu etkiye, bir de salgın nedeniyle oluşan tedarik zinciri sıkıntılarını eklediğimizde, emtia fiyatlarındaki artışın boyutu da artıyor. Yılın ikinci yarısında ise ABD Merkez Bankası’nın varlık alımlarını azaltacağı endişeleri ve faiz artırımlarının başlayacağı beklentisi etkili olmaya başladı. Bunun sonucunda ise dolar endeksinde değerlenme görmeye başladık. Dolar endeksindeki değerlenme emtialar üzerinde satış baskılarının artmasına yol açtı. 2021 yılını böyle özetlemek mümkün." diye konuştu.

Ergezen, özellikle endüstriyel metallerde yüksek likidite-yüksek büyüme denklemi nedeniyle yukarı yönlü beklenmedik fiyat hareketleri görüldüğünü belirtti. Artan büyümenin artan talebi beraberinde getirdiğini ifade eden Ergezen, artan talebin ise salgın sürecinde oluşan tedarik zinciri sıkıntıları nedeniyle tam anlamıyla karşılanamadığını bildirdi.

Bunun da talebi yüksek olan emtiada yukarı yönlü beklenmedik fiyat hareketleri görülmesine yol açtığını aktaran Ergezen, bu süreç içerisinde navlun fiyatları hızla artarken, konteyner maliyetlerinin de aynı şekilde yükseldiğini dile getirdi.

Ergezen, bunun sonucunda ise küresel bir tedarik zinciri sıkıntısı kaynaklı, emtia fiyatlamaları görüldüğünü vurguladı.

Bakır, demir cevheri, alüminyum gibi emtiada bunun örneğinin yaşandığını söyleyen Ergezen, yılın ikinci yarısında kısıtlamaların bir miktar azalmasıyla birlikte bu ürünlerde kar satışları ve aşağı yönlü fiyatlamalarda oluştuğunu kaydetti.

Ergezen, tarım emtiasında da yukarı yönlü fiyatlamaların görüldüğünü belirterek, yüksek likidite ve yüksek büyümenin tarım emtiasına da talep olarak yansıdığını ifade etti.

Bunun yanı sıra salgın nedeniyle bazı emtia gruplarında talepte düşüşün hiç görülmediğini, bazı emtiada ise çok etkili olduğunu bildiren Ergezen, "Ama genel olarak tarım emtiaları için pozitif bir yıl oldu. Yılın sonuna doğru ise bir tarafta enerji fiyatlarındaki artış, diğer tarafta gübre fiyatlarındaki artış, tarım emtialarında fiyatlamaların yükselmesine yol açtı. Bunun yani sıra mısır ve şeker gibi petrol fiyatları ile korelasyonu yüksek olan emtialarda da yukarı yönlü seyir izledik. Ekonomik gelişmelere duyarlı, pamuk ve kahve gibi emtialarda ise özellikle salgın etkisinin azalıyor olduğu beklentisi yükselişlere sebep olmuştu. Yeni varyantlar çıksa bile ekonomik aktivitelerin durmuyor olması, bu emtia grubunda geri çekilmeler olsa bile fiyatlamaların güçlü kalmasına yol açtı." diye konuştu.

Enerji tarafında da 2021 yılında çok güçlü fiyatlamalar görüldüğünü belirten Ergezen, şunları kaydetti:

"Bunun en büyük nedeni salgın etkilerinin azalmasıyla birlikte talep tarafında görülen canlanma idi. Bu canlanma Brent petrol fiyatının 80 dolar seviyesinin üzerine çıkmasına yol açtı. Doğal gaz fiyatı ise bir taraftan talepte meydana gelen canlanma, diğer taraftan özellikle

Rusya kaynaklı arz endişeleri nedeniyle hızlı yükseliş gösterdi.

Bunun küresel anlamda birçok olumsuz etkisi oldu. Doğal gaz fiyatlarındaki artış nedeniyle birçok şirket faaliyetlerine ara vermek zorunda kaldı veya fiyatlarını yükseltti. Bunun sonucunda enflasyon endişelerinin artmasına yol açtı. Diğer taraftan ise yüksek doğal gaz maliyetleri nedeniyle birçok şirket, alternatif olarak petrol kullanımına yöneldi. Fakat net olarak gerçekleşen bir şey varsa, o da enerji fiyatlarındaki artışın birçok emtiada maliyet artışına yol açtığını gördük ve enflasyonu olumsuz etkilediğine şahit olduk." Habertürk

Yorumlar (0)
-9
parçalı az bulutlu
Namaz Vakti 21 Ocak 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sakaryaspor 20 48
2. 1461 Trabzon FK 20 40
3. Sivas Belediyespor 20 37
4. Afjet Afyonspor 20 37
5. An Zentrum Bayburt Özel İdarespor 20 36
6. Somaspor 20 35
7. Bodrumspor 20 34
8. Çorum FK 20 34
9. Silahtaroğlu Vanspor FK 20 32
10. Ankaraspor 20 30
11. Serik Belediyespor 20 29
12. İnegölspor 20 27
13. Diyarbekirspor 20 25
14. Etimesgut Belediyespor 20 24
15. Turgutluspor 20 22
16. Adıyaman FK 20 19
17. Sarıyer 20 15
18. Ergene Velimeşespor 20 15
19. Kahramanmaraşspor 20 11
20. Niğde Anadolu FK 20 6
Takımlar O P
1. Trabzonspor 22 51
2. Konyaspor 21 42
3. Fenerbahçe 22 36
4. Alanyaspor 22 35
5. Beşiktaş 22 35
6. Hatayspor 22 35
7. Başakşehir 21 34
8. Adana Demirspor 22 34
9. Kayserispor 22 31
10. Gaziantep FK 21 31
11. Sivasspor 22 30
12. Karagümrük 22 30
13. Galatasaray 22 27
14. Giresunspor 22 26
15. Kasımpaşa 22 24
16. Göztepe 22 24
17. Antalyaspor 22 23
18. Rizespor 22 21
19. Altay 22 18
20. Ö.K Yeni Malatya 21 15
Takımlar O P
1. Ümraniye 20 42
2. Ankaragücü 20 42
3. Erzurumspor 20 38
4. Eyüpspor 20 36
5. Bandırmaspor 20 33
6. İstanbulspor 20 33
7. Adanaspor 20 32
8. Samsunspor 19 30
9. Tuzlaspor 20 27
10. Gençlerbirliği 20 26
11. Manisa Futbol Kulübü 20 25
12. Boluspor 19 24
13. Kocaelispor 20 24
14. Keçiörengücü 20 23
15. Menemen Belediyespor 20 23
16. Altınordu 20 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 20 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 22 56
2. Liverpool 21 45
3. Chelsea 23 44
4. West Ham United 22 37
5. Tottenham 19 36
6. Arsenal 20 35
7. M. United 21 35
8. Wolverhampton Wanderers 20 31
9. Brighton 21 29
10. Leicester City 19 25
11. Crystal Palace 21 24
12. Southampton 21 24
13. Aston Villa 20 23
14. Brentford 22 23
15. Leeds United 20 22
16. Everton 19 19
17. Watford 19 14
18. Norwich City 21 13
19. Newcastle 20 12
20. Burnley 17 11