Çalışmadan emekli nasıl olunur?

Emekli olabilmek çalışanların her zaman kurduğu en büyük hayallerin başında geliyor. Emeklilik günlerinin hayalini kuran vatandaşlar o döneme ilişkin planlar da yapıyor. Peki ama çalışmadan emekli olabilmek mümkün mü? Çalışmadan emekli nasıl olunur?

GÜNCEL 24.10.2018, 09:16 24.10.2018, 09:40
Çalışmadan emekli nasıl olunur?

İnsanların yaşamı boyunca en çok hayalini kurdukları konuların başında huzurlu bir emeklilik hayatı geliyor.

Yıllarca canını dişine takarak çalışan vatandaşlar, yaşlılık dönemlerinde güzel bir emeklilik hayatı yaşamak istiyor. Peki çalışarak emekli olmanın dışında çalışmadan emekli olunabilir mi? Çalışmadan emekli olabilmek için şartlar nelerdir? İsteğe bağlı sigortalılık nedir? İşte detaylar...

KİMLER İSTEĞE BAĞLI SİGORTALI OLABİLİR?

18 yaşını doldurmuş, çalışmayan ve emekli veya malullük aylığı almayan kişiler isteğe bağlı sigortalı olabilirler. İsteğe bağlı sigortalılar kendi primlerini kendileri öderler, dolayısıyla işe gitmeleri gerekmez.

ÖLÜM AYLIĞI ALAN İSTEĞE BAĞLI SİGORTALI OLABİLİR

Bir kişi 18 yaşın altındaysa, sigortalı olması gerektirecek şekilde çalışıyorsa ya da SGK'dan yaşlılık veya malullük aylığı alıyorsa isteğe bağlı sigortalı olamaz. Ancak SGK'dan babasının ölümü nedeniyle ölüm aylığı almakta olan kişi isteğe bağlı sigortalı olabilir. Çünkü ölüm aylığı kişiye kendi sigortalılığı nedeniyle bağlanmamıştır. Bu sebeple, dul yetim aylığı alan kişiler de isteğe bağlı sigortalı olabilir.

İSTEĞE BAĞLI SİGORTALI BAĞ-KUR'LU SAYILIR

İsteğe bağlı sigortalılar 1 Ekim 2008 sonrası 4/b'li olarak değerlendirilmeye başlandılar. Bu tarihten önce SSK'nın, Bağ-Kur'un ve Emekli Sandığı'nın kendi kanunları uyarınca isteğe bağlı sigortalılık hükümleri bulunuyordu. Fakat 1 Ekim 2008 sonrasında sosyal güvenlik kurumları tek çatı altında birleştirilince, tek bir isteğe bağlı sigortalılık mekanizması söz konusu oldu. 1 Ekim 2008 sonrasında isteğe bağlı sigortalı olan kişiler 4/b, yani eski adıyla Bağ-Kur statüsünde değerlendiriliyorlar.

Bu nedenle, 4/a'lılara göre daha uzun süre prim ödeyerek emekli oluyorlar ve emekli olduklarında 4/a'lılara göre daha düşük emekli aylığı alıyorlar. Bu durum nedeniyle isteğe bağlı sigortalı sayısı 2008'den itibaren önemli ölçüde azalmaya başladı. 1 Ekim 2008 öncesinde SSK, Bağ-Kur veya Emekli Sandığı'nın isteğe bağlı sigortalısı olan kişiler de, 5510 sayılı Kanun'a göre 4/b'li olarak değerlendirilmeye başladılar. Yani, eski statüleri devam etmedi. Bu konudaki davada Anayasa Mahkemesi de bu yönde karar verdi ve bu kişilerin 4/b'lilikleri kesinleşti.

PART TİME ÇALIŞANLAR İSTEĞE BAĞLI SİGORTALI OLABİLİR

İsteğe bağlı sigortalı olmak için sigortalı olmayı gerektirecek şekilde çalışmamak şarttır. Ancak 4/a'lı olarak ay içerisinde 30 günden az çalışanlar, yani part time istihdam edilenler isteğe bağlı sigortalı olabilirler. Örneğin, ay içerisinde 10 gün bir restoranda garsonluk yapan kişi isteğe bağlı sigortalı olabilir.

Bu durumdaki kişilerin isteğe bağlı sigortalı olarak ödedikleri primler 4/a'lı olarak değerlendirilir. Bunun yanında, Türkiye ile ikili sosyal güvenlik sözleşmesi imzalamamış ülkelere çalışmak üzere giden Türk işçileri de isteğe bağlı sigortalı olabilirler. Bu kişilerin ödedikleri primler de 4/a'lı, yani eski adıyla SSK'lı olarak değerlendirilir. 

İSTEĞE BAĞLI SİGORTALI NE KADAR PRİM ÖDER?​

İsteğe bağlı sigortalılar çalışmadan sigortalı oldukları için yalnızca uzun vadeli sigorta kolları ile genel sağlık sigortasından yararlanır. Yani bu kişiler malullük, yaşlılık ve ölüm risklerine karşı korunmaktadırlar. Hastalık, analık, iş kazası ve meslek hastalığı sigorta kolları isteğe bağlı sigortalılara uygulanmaz. Dolayısıyla, bu kişilerin ödeyecekleri primler de bu doğrultuda belirlenmektedir.

İsteğe bağlı sigortalılar prime esas kazanç alt ve üst limiti arasında kendi seçecekleri gelir üzerinden prim ödeyebilirler. Buna göre, 2018 yılı itibarıyla isteğe bağlı sigortalının ödeyebileceği en düşük prim miktarı 649.4 TL iken, ödenebilecek en yüksek prim 4.870,8 TL'dir. Yüksek prim ödeyen kişiler hem emekli olduklarında hem de malul sayıldıklarında daha yüksek aylık alabilirler.

İSTEĞE BAĞLI SİGORTALI HASTANEYE GİDEBİLİR

İsteğe bağlı sigortalı olan ve kendi primlerini ödeyen kişiler sağlık hizmetlerinden yararlanabilirler. Bunun yanında, isteğe bağlı sigortalının bakmakla yükümlü olduğu kişiler de bu statüleri devam ettiği müddetçe isteğe bağlı sigortalı üzerinden sağlık hizmeti alabilirler. Bu nedenle, isteğe bağlı sigortalının gelir testine girmesi de gerekmez.

İŞİNDEN AYRILIP İSTEĞE BAĞLI SİGORTALI OLAN SON 1.261 GÜNE DİKKAT ETSİN

Çalıştığı işinden, işyerinden, amirinden veya iş arkadaşlarından sıkılıp istifa eden bir kişi isteğe bağlı sigortalı olursa, emekliliğine kaç gün kaldığını kontrol etmeli. Emekliliğin hangi sigortalılık statüsünde olduğu son 1.261 güne göre belli olduğu için, uzun yıllar eski adıyla SSK'lı olarak çalışan bir kişi emekliliğine 4 yıl kala isteğe bağlı sigortalı olursa daha düşük emekli aylığı alabilir. Bu nedenle, son 1.261 gün kuralına dikkat ederek bu kararın alınması gerekiyor. (Milliyet)

Yorumlar (0)
5
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 29 Kasım 2021
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sakaryaspor 15 35
2. Hekimoğlu Trabzon 15 33
3. Sivas Belediyespor 15 30
4. Çorum FK 15 28
5. An Zentrum Bayburt Özel İdarespor 15 27
6. Bodrumspor 15 26
7. Afjet Afyonspor 15 25
8. Ankaraspor 15 25
9. Somaspor 15 25
10. Silahtaroğlu Vanspor FK 15 25
11. İnegölspor 15 21
12. Serik Belediyespor 15 20
13. Etimesgut Belediyespor 15 19
14. Diyarbekirspor 15 18
15. Turgutluspor 15 17
16. Sarıyer 15 12
17. Ergene Velimeşespor 15 11
18. Adıyaman FK 15 10
19. Niğde Anadolu FK 15 5
20. Kahramanmaraşspor 15 3
Takımlar O P
1. Trabzonspor 14 36
2. Konyaspor 14 26
3. Hatayspor 14 26
4. Alanyaspor 14 24
5. Fenerbahçe 13 23
6. Başakşehir 14 22
7. Karagümrük 14 22
8. Galatasaray 14 22
9. Adana Demirspor 14 20
10. Beşiktaş 14 20
11. Antalyaspor 14 18
12. Gaziantep FK 14 18
13. Altay 14 17
14. Sivasspor 14 16
15. Giresunspor 14 16
16. Kayserispor 14 16
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 14 13
18. Göztepe 13 10
19. Kasımpaşa 14 10
20. Rizespor 14 10
Takımlar O P
1. Ümraniye 13 27
2. Ankaragücü 14 27
3. Eyüpspor 14 27
4. Bandırmaspor 13 25
5. Erzurumspor 12 25
6. İstanbulspor 13 20
7. Tuzlaspor 12 20
8. Kocaelispor 13 20
9. Samsunspor 13 19
10. Adanaspor 14 18
11. Menemenspor 13 17
12. Gençlerbirliği 13 17
13. Boluspor 13 16
14. Denizlispor 13 15
15. Bursaspor 13 14
16. Manisa FK 14 14
17. Ankara Keçiörengücü 13 13
18. Altınordu 14 13
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Chelsea 13 30
2. Man City 13 29
3. Liverpool 13 28
4. West Ham 13 23
5. Arsenal 13 23
6. Wolverhampton 13 20
7. Tottenham 12 19
8. M. United 13 18
9. Brighton 13 18
10. Leicester City 13 18
11. Crystal Palace 13 16
12. Brentford 13 16
13. Aston Villa 13 16
14. Everton 13 15
15. Southampton 13 14
16. Watford 13 13
17. Leeds United 13 12
18. Burnley 12 9
19. Norwich City 13 9
20. Newcastle 13 6