Van Gölü Havzası’nda iklim değişikliğine bağlı yağış azlığı ve kuraklık, inci kefalinin üreme döneminde akarsulardaki su miktarını etkiliyor. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mustafa Akkuş, COP31 sonrasında türün korunması için akarsularda can suyunun güvence altına alınması, kurumlar arası iş birliğinin güçlendirilmesi ve toplumsal farkındalığın artırılması gerektiğini belirtti.

Van Gölü Havzası’nda iklim değişikliğinin su kaynakları üzerindeki etkileri, inci kefalinin üreme sürecini de ilgilendiriyor. Kapalı havza özelliğine sahip Van Gölü’nde su dengesi, yağışlar ve havzadan gelen sular ile buharlaşma arasındaki ilişkiye bağlı olarak şekilleniyor. Yağışların azalması ve kurak dönemlerin uzaması, inci kefalinin üreme amacıyla akarsulara yöneldiği dönemde su miktarının düşmesine neden oluyor.

Mustafa Akkus Son 1

“VAN GÖLÜ KAPALI BİR HAVZADA YER ALIYOR”

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mustafa Akkuş, COP31 sonrasında inci kefalinin geleceğinin güvence altına alınması için izlenmesi gereken adımlara ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Havzanın su dengesindeki değişimlerin üreme dönemindeki akarsu akışını etkilediğini belirten Akkuş, koruma çalışmalarında üç temel alanın öncelik taşıdığını ifade etti.

Akarsulardaki su akışının üreme döneminde korunması gerektiğini belirten Akkuş, özellikle nisan-temmuz ayları arasındaki döneme işaret ederek, “Van Gölü kapalı bir havzada yer alıyor ve gölün su dengesi, yağışlar ve havzadan gelen sular ile buharlaşma arasındaki ilişkiye bağlı. Yağışların azalması ve kurak dönemlerin uzaması, inci kefalinin üremek için akarsulara girdiği aylarda suyun azalmasına yol açmaktadır. Bu nedenle COP31 sonrasında önceliği üç alana vermeliyiz. Birincisi, üreme döneminde akarsuların can suyunu güvence altına almalıyız. Nisan–temmuz döneminde, balığın gölden akarsuya girmesine ve üreme alanlarına ulaşmasına yetecek akışı her akarsu için sağlamalıyız. Tarımsal sulama için su tahsisini bu ihtiyacı gözeterek planlamalı, özellikle kurak yıllarda belirlenen akışın sağlanıp sağlanmadığını düzenli olarak izlemeliyiz.” dedi.

İnci̇ Kefali̇ Göç

“BÜTÜN KURUMLAR ARALIKSIZ ÇALIŞMALI”

İnci kefalinin korunmasına yönelik çalışmaların kurumlar arasında kalıcı bir iş birliğiyle yürütülmesi gerektiğini kaydeden Akkuş, mevcut koruma çalışmalarına diğer kurumların da daha fazla katılım sağlamasının önemini dile getirdi.

İnci kefalinin korunmasında toplumsal farkındalığın da önemli bir başlık olduğunu belirten Akkuş, bu konuda çalışmaların tüm kurumların katılımıyla kesintisiz yürütülmesi gerektiğini söyleyerek şu sözleri kaydetti:

“İkincisi, üreme dönemi korumasında kurumlar arasında kalıcı bir iş birliği kurmalıyız. Havzada jandarmanın yüklendiği koruma çalışmalarına diğer kurumların daha fazla katılımı sağlanmalı. Böyle bir uygulama, denetimlerin yanı sıra akarsu ağızlarının korunması ve balık geçişini engelleyen yapıların iyileştirilmesi gibi işleri de kapsayacaktır. Üçüncüsü, insanların inci kefali farkındalığını arttıracak çalışmalar bütün kurumlarca aralıksız yapılmalı. Halkın farkındalığının artması koruma çalışmalarını farklı bir noktaya getirecektir.”

Muhabir: Fatma Öztürk