Adana'daki Çukurova Üniversitesi (ÇÜ) Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Pelin Duru Çetinkaya, çocukların merakını uyandırmak amacıyla elektronik sigara sıvılarına milkshake, bebe bisküvisi ve jelibon gibi tatların katıldığını ifade etti. On ila on bir yaşındaki çocukların dahi elektronik sigara tükettiğine dikkat çeken Doç. Dr. Çetinkaya, "Akciğerlerimiz ananas, çilek gibi tatlara uyumlu değildir. Söz konusu maddeler; kalp rahatsızlıklarından kansere, ani solunum yolu tahribatından yaşam kaybına varana dek pek çok tehlikeyi tetiklemektedir" şeklinde konuştu.
Can Yayınları Genel Yayın Yönetmeni Cem Akaş'ın, 19 yaşındaki oğlunun kalp yetmezliği nedeniyle yaşamını yitirmesi ve 9 gün sonra da kendisinin kanser nedeniyle hayatını kaybetmesinin ardından elektronik sigaranın zararları yeniden gündeme geldi.
Oğlunun ölümünün ardından elektronik sigaranın risklerine karşı ailelere çağrıda bulunan Akaş'ın mücadelesine dikkat çeken ÇÜ Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Pelin Duru Çetinkaya, elektronik sigara, ısıtılmış tütün ürünleri ve tek kullanımlık cihazlarının masum olmadığını söyledi.
'GENÇLER SİGARAYI BIRAKTI, ELEKTRONİK SİGARAYA BAŞLADI'
Elektronik sigara kullanımının özellikle gençler arasında hızla yaygınlaştığını belirten Doç. Dr. Çetinkaya, Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) 2023 yılında konuyla ilgili acil eylem planı çağrısı yaptığını hatırlattı. Tütün endüstrisinin yeni ürünlerle gençleri hedef aldığını kaydeden Doç. Dr. Çetinkaya, "Dünya genelinde 2011 yılında gençlerde tütün kullanımı yüzde 15 seviyesindeyken, 2019'da yüzde 5'e düştü. Gençler sigarayı terk ediyor diye seviniyorsunuz. Ancak aynı dönemde elektronik sigara kullanımı yüzde 3'lerden yüzde 20'ye çıktı. Yani endüstrinin istediği oldu. Gençler sigarayı bırakırken elektronik sigaraya yöneldi" diye konuştu.
‘DUMANSIZ DENİLEN TANITIMLAR GERÇEĞİ YANSITMIYOR’
Bu ürünlerin 'dumansız' ve kapalı alanlarda kullanılabilir olduğu yönündeki tanıtımların gerçeği yansıtmadığını vurgulayan Doç. Dr. Çetinkaya, "Bu ürünler tütün endüstrisinin, gelişmiş toplumlarda sigaranın kapalı alanlarda kullanımının yasaklanmasıyla satışlarının azalması kaygısı sonucu çıkarttığı yeni tehditlerdir. Endüstri reklamını şu şekilde yapıyor; ‘Kapalı alanlarda da içebilirsiniz, bunlar dumansız ürünler, sadece buhar çıkarıyor’ diyor.
Oysa yapılan çalışmalar elektronik sigaraların pasif içiciliğinin de olduğunu gösteriyor. İçerisinde ağır metaller, gliseroller, nitrozaminler ve birçok zararlı kimyasal bulunuyor. ABD'de lise öğrencilerinin kullandığı cihazlarla ilgili yapılan bir çalışmada, her üç cihazdan birinde esrarın etken maddesi olan tetrahidrokannabinol (THC) tespit edildi" ifadelerini kullandı.
‘16 BİN AROMA YENİ HASTALIKLARLA KARŞIMIZA GELECEK’
Elektronik sigaraların içeriklerinin ve uzun vadeli etkilerinin tam olarak bilinmediğine dikkate çeken Doç. Dr. Pelin Duru Çetinkaya, bilinen hastalık risklerinden bahsederek, “Elektronik sigaralarla ilgili hala tanısını koyamadığımız bir sürü hastalık önümüzdeki günlerde karşımıza çıkacak. Mesela bu ürünlerin içerisine bakıldığında 16 binden fazla aroma var. Hangi aromanın nelere yol açtığı henüz tam olarak bilinmiyor. Ama yapılan çalışmalarla şu an bildiklerimiz; kalp hastalıkları, kanserojen etkiler, çocuk ve ergenlerde beyin gelişimine olumsuz etkileri, dikkat dağınıklığı, anksiyete ve gebelerin kullanımında bebeklerinde çok sayıda hasara neden olmasıdır” dedi.
'VİRAL ZATÜRRE SANILIP GÖZDEN KAÇABİLİYOR'
DSÖ’nün 2020 yılında elektronik sigara kullanımına bağlı hastalık tanımladığını anlatan Çetinkaya, “Hastanın çok hızlı bir şekilde akciğerleri hasarlanıyor, gençler ani gelişen nefes darlığıyla acil servislere geliyorlar. Sanki bir viral zatürreymiş gibi bir tablo görünümü oluyor ve ne yazık ki vefat ediyorlar.
Çoğu zaman da elektronik sigara kullanımı sorgulanmadıysa bu bir viral, zatürre sanılıyor. Aslında gerçeği; ‘elektronik sigara kullanımına bağlı akut akciğer hasarı’ ve buna bağlı gelişen ölüm. Ayrıca akciğer zarında yırtılmalara neden olabiliyor. Daha önce de bir sanatçımızın çocuğu elektronik sigara kullanımına bağlı akciğer zarı yırtılmasıyla hastaneye yatırılmıştı” diye konuştu.
‘AKCİĞERLERİMİZ BU AROMALARA HAZIRLIKLI DEĞİL'
Çocukların ilgisini çekmek için elektronik sigaralara gıda aromaları eklendiğini belirten Çetinkaya, bu ürünlerin masum bir tüketim alışkanlığı gibi sunulmasının tehlikelerini şöyle anlattı:
“Bizim gastrointestinal sistemimiz çilek, ananas gibi gıdalara hazırlıklı ama akciğerlerimiz değil. Akciğerimize yabancı maddelerin ulaşması ciddi iltihabi reaksiyonlara neden olabiliyor. Çocuklar beğensin diye cihazların içerisine bebe bisküvisi, jelibon, milkshake aromaları koyuyorlar. Ürünleri masumlaştırıyorlar. Çünkü endüstrinin en büyük hedefi gençler."
'10-11 YAŞINDAKİ ÇOCUKLAR BİLE KULLANIYOR'
Çetinkaya, bu ürünün kullanım yaşının da giderek düştüğüne dikkati çekerek, şöyle devam etti:
"Ortaokul düzeyinde, 10-11 yaşındaki çocuklar bu ürünleri alıp kullanabiliyor. Bazen aileler çocuklarının kullandığını bilmiyor. Hatta zararlı bir ürün değilmiş gibi baba ile oğulun birlikte elektronik sigara kullandığına da tanık oldum. Tütün ürünü dediğimiz bütün bu ürünler öldürür ve sakat bırakır.
Akut akciğer hasarı yapar, akciğer sönmesine neden olur, kalp krizi, kalp yetmezliği ve kanser gibi hastalıklara yol açabilir. Her türlü bağımlılıktan uzak durmamız gerekiyor."
