Ev sahipleri ve kiracılar dikkat! Konut alan içindeki kiracıyı çıkarabilir...

Kiralık ve satılık ev fiyatlarındaki sert artışlar beraberinde şikayetleri de getirdi. Tahliye taahhüdü, beş yılı doldurmadan kiracıyı çıkarmak ya da satışın tapudan dönmesi gibi sorunlar son dönemde katlandı. Bu durum dikkatleri kiracı ve ev sahibi haklarına çevirdi. İşte konut alırken ya da kiralarken bilmeniz gerekenler...

ÇEVRE 25.04.2022, 14:51
Ev sahipleri ve kiracılar dikkat! Konut alan içindeki kiracıyı çıkarabilir...

Merkez Bankası verilerine göre Türkiye'de konut fiyatları şubatta bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 96,4 artarak rekor tazeledi. BETAM’ın Kiralık Konut Piyasası araştırmasına göre ise Türkiye’de ortalama kiralık konut ilan metrekare fiyatındaki yıllık artış aynı dönemde yüzde 84,2 ile 30 TL’ye yükseldi. Yıllık kira artış oranı ise İstanbul’da yüzde 112,3, Ankara’da yüzde 106,7, İzmir’de yüzde 74 oldu.

Villalarda bayram yoğunluğu! Haftalığı 10 bin ile 110 bin lira arasında değişiyor
Pandemi ve devamında enflasyon süreci ile hem satılık hem de kiralık ev fiyatlarındaki yükseliş durdurulamaz hale gelirken şikâyetler de katlandı. Mülk sahiplerinin devir aşamasında satıştan vazgeçtikleri, kiracıları konut ve işyerlerinden çıkarıp yeni kiracılarla yüksek fiyatlarla yeni sözleşme yapmaya çalıştıkları, kira bedellerine ara dönem artışı talep ettikleri ve benzerleri son dönemde en çok rastlanan şikâyetler arasında yer almaya başladı. Yaşanan birçok sorun karşısında dikkatler kiracı ve ev sahiplerinin haklarına çevirdi.

Konut alırken ya da kiralarken dikkat etmeniz gerekenler
NOTERDE YAPILAN SÖZLEŞMELERİN GEÇERLİLİĞİ YOK
Gayrimenkul satışının geçerli olabilmesi için sözleşmenin resmi şekilde düzenlenmesi gerekiyor. Buna göre konut satışı yalnızca Tapu Sicil Müdürlüğü'nde yapılabilir, noterde veya kişilerin kendi aralarında yaptıkları sözleşmelerin herhangi bir geçerliliği yok. Alıcının özel yükümlülüğüne riayet ederek satın alacağı konutun tapu kaydını incelemesi öneriliyor. Böylece alıcı, konut üzerinde haciz veya herhangi bir irtifak hakkı (kullanma ve yararlanma hakkı) olup olmadığını öğrenebilir. Diğer yandan, tapu siciline güven ilkesi uyarınca tapu kütüğündeki tescile dayanarak mülkiyet veya bir başka ayni hak kazanan iyi niyetli üçüncü kişinin bu kazanımı korunuyor.

SATIŞ VAADİ SÖZLEŞMESİ İSTEYEBİLİRSİNİZ
Konut satışlarında devir aşamasına gelindiğinde mülk sahibinin anlık fiyat artışı talep ettiği veya fiyatların daha çok yükseleceği beklentisiyle satıştan vazgeçtiği belirtiliyor. Satış şartlarında anlaştıklarını düşünen alıcı devir aşamasına kadar kredi almış, tasarruflarını nakde çevirmiş veya birtakım taahhütler altına girmiş olabiliyor. Bu durumda mağduriyetin önlenmesi için taşınmaz satış vaadi sözleşmesi yapılması tavsiye ediliyor. Bu sözleşme noterde ve en çok 10 yıllık süre için yapılır ve tapuya şerh edilirse satıcı dışında üçüncü kişilere karşı da öne sürülebilir.

Konut fiyatlarındaki aşırı artışın sonucu olarak son dönemde konut alanların önceliklerinin depreme dayanıklılık değil nispeten düşük fiyat olduğu belirtiliyor. Konut deprem yönetmeliğine aykırı inşa edilmişse veya imar affı kapsamına girmişse, ortaya çıkabilecek aykırılıklardan doğacak maddi, manevi zararlara dikkat çekiliyor. Sığınak olması gereken yerlerin konut haline getirilip ters dubleks ismiyle satışa sunulması bu aykırılıkların çok rastlanan örneklerinden. Alıcının konutu devralmadan bu gibi hususları da araştırması tavsiye ediliyor. Vekaleten yapılan konut satış işlemlerinde mülk sahibinin ve alıcının zarara uğradığı da görülüyor. Örneğin satış bedeli satıcının eline geçmiyor veya alıcı konuta fiilen sahip olmadan başkasına devrediliyor.

Mülk sahibi konut satışı için üçüncü şahsa yetki verecekse vekaletnamede satış bedelinin asile ödeneceğinin yazması öneriliyor. Bu şekilde para doğrudan mülk sahibine gidiyor. Alıcı vekil tayin edecekse de vekaletnamenin sadece belirli süre içinde ve mümkünse konutla ilgili detay verilerek satın almaya olanak sağlayacak şekilde düzenlenmesi öneriliyor. Belirli bir iş için her türlü işlemi yapmayı sağlayacak genel vekaletname düzenlenmesi önerilmiyor. Öte yandan, örneğin yetkisi olmayan vekil, konutu üçüncü kişiye devredip o kişi adına tescil edilmesine neden olmuş olabilir. Mülk sahibi, vekalet görevinin kötüye kullanılması nedeniyle tapu iptal ve tescil davası açabilir.

KİRADA KRİTİK ZAMAN BEŞ YIL
Konut kiralarının aşırı yükselmesi ve kiralık konut stokundaki daralma kiracıları güç durumda bırakmaya başladı. Birçok mülk sahibinin, konutu daha yüksek bedelle kiraya vermek için kiracısının tahliyesini talep ettiği, bir kısmının da kiracısından ara zam talep ettiği haberleri giderek artıyor.

KİM HANGİ HAKKA SAHİP?
Mülk sahibi, sözleşmesi beş yılını doldurmamış kiracıdan TÜFE’nin 12 aylık ortalamasından daha yüksek kira artışı talep edemez. 1 Temmuz 2020’den itibaren tacir olarak faaliyet gösteren kiracılar açısından da bu oran uygulanmaya başlandı. Mülk sahibi, konutlarda genel olarak bir yılı kapsayan kira dönemi bitmeden kira bedelinde ara zam veya başka bir ad altında artış talep edemez. Kiracı sözleşme bitiminden en az 15 gün önce fesih bildiriminde bulunmazsa sözleşme kira bedeli hariç aynı koşullarla 1 yıl uzar.

TAHLİYE TAAHHÜDÜ GEÇERSİZ
Kira sözleşmelerinde kira bedelinin belirlenmesi dışında, kiracı aleyhine değişiklik yapılamaz. Sözleşme başlangıcında alınan tahliye taahhüdünün herhangi bir geçerliliği yok. Mülk sahibi gereksinim amacıyla boşaltılmasını sağladığı konutu, haklı sebep olmaksızın, 3 yıl geçmedikçe eski kiracısından başkasına kiralayamaz.

KİRACININ TAZMİNAT HAKKI VAR
Yeniden kiralama yasağına uymayan mülk sahibi, kiracısına son kira bedelinin 1 yıllık toplamını tazminat olarak öder. Kiracıya, kira bedeli ve yan giderler (aidat) dışında ödeme yükümlülüğü getirilemez. Zorunlu sigorta, vergi ve benzeri yükümlülükler mülk sahibine ait. Kira tespit davası geriye dönük açılamaz, yeni kira dönemini kapsar. Geriye dönük kiraların tespit davasına konu edilebileceği sözleşmede belirtilse bile geçerliliği yok.

5 YILDA EMSAL ARTIŞ, 10 YILDA KOŞULSUZ TAHLİYE
12 aylık TÜFE ortalaması üzerinde kira artışı talebi olan mülk sahibi her 5 yılda bir, kira bedelinin emsal kira bedelleri göz önünde bulundurularak belirlenmesi için dava açabilir. Mülk sahibi, kendisi, ailesi ya da bakmakla yükümlü olduğu kişilerin gereksinimi nedeniyle kiracının tahliyesini isteyebilir ancak gereksinimin gerçek, samimi ve devamlı olduğunu ispatlamalıdır. Mülk sahibi, belirli süreli kira sözleşmesi bittikten sonra ve uzama yılları toplamı 10 yılı geçtikten sonra, kira dönemi bitiminden 3 ay önce kiracıya yapacağı bildirimle sözleşmeyi feshederek kiracısını koşulsuz olarak tahliye edebilir. Konutun yeniden inşası veya imarı amacıyla esaslı onarımı, genişletilmesi ya da değiştirilmesi gerekli ve bu işler sırasında konutun kullanımı imkansızsa mülk sahibi, fesih dönemine ve fesih bildirimi için öngörülen sürelere uyularak belirlenecek tarihten başlayarak 1 ay içinde açacağı dava ile kira sözleşmesini sona erdirebilir.

KONUT ALAN İÇİNDEKİ KİRACIYI ÇIKARABİLİR
Konutu satın alan, gereksinim nedeniyle, edinme tarihinden başlayarak 1 ay içinde durumu kiracıya yazılı olarak bildirerek, kira sözleşmesini 6 ay sonra açacağı davayla sona erdirebilir. Konutu satın alan ayrıca 1 ay içinde durumu kiracıya yazılı olarak bildirerek eski kira sözleşmesinin bitiminden itibaren tahliye davası açabilir.

KİRACI HANGİ HALLERDE ÇIKARILABİLİR?
Kiracı konutu istediği zaman boşaltamaz; oturmadığı halde sözleşme sonuna kadar kira ödemek zorunda kalabilir. Kiracı kira bedelini ödemediği için 2 haklı ihtar almışsa, mülk sahibi sözleşmeyi duruma göre icraya başvurarak veya dava yoluyla sona erdirebilir. Kat malikleri, bir kiracının apartman huzurunu bozan davranışları nedeniyle tahliyesi için dava açabilir.

KİRACI İZİN VERMEKLE YÜKÜMLÜ
Konutun kiraya verilmiş olması satışını engellemez. Kiracı, üçüncü kişinin konutu gezip görmesine izin vermekle yükümlüdür. Depozito 3 aylık kira bedelini geçemez, kira ilişkisi bitinceye kadar çekilmemek üzere vadeli hesaba yatırılır.

MYNET

Yorumlar (1)
Erman 10 ay önce
Yahu bu kiracının ne çok hakkı var adam bir mülkü almak için yıllarını veriyor kiracı babasının mülkü gibi kullanıyor öyle şey olmaz piyasada enflasyon yüzde yüzde kiracıya ö şekilde arttıracak bir insanın mülk sahibi olması suçmuş AKP liler mülkü erini yüzde 12 artırsın görelim
Namaz Vakti 29 Ocak 2023
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
Takımlar O P
1. Galatasaray 20 48
2. Fenerbahçe 20 44
3. Başakşehir 20 40
4. Beşiktaş 19 38
5. Adana Demirspor 20 37
6. Trabzonspor 20 35
7. Kayserispor 20 29
8. Konyaspor 20 27
9. Alanyaspor 20 25
10. Karagümrük 19 22
11. Gaziantep FK 20 22
12. Ankaragücü 20 22
13. Antalyaspor 19 21
14. Giresunspor 20 21
15. Hatayspor 19 20
16. Kasımpaşa 20 19
17. Sivasspor 20 18
18. İstanbulspor 20 15
19. Ümraniye 20 14
Takımlar O P
1. Eyüpspor 21 41
2. Samsunspor 20 38
3. Bodrumspor 21 38
4. Keçiörengücü 21 37
5. Pendikspor 21 34
6. Rizespor 20 34
7. Bandırmaspor 20 34
8. Sakaryaspor 21 34
9. Boluspor 21 34
10. Göztepe 21 30
11. Manisa FK 20 29
12. Adanaspor 21 22
13. Altay 21 19
14. Tuzlaspor 21 19
15. Erzurumspor 20 18
16. Altınordu 21 17
17. Ö.K Yeni Malatya 21 16
18. Gençlerbirliği 21 13
19. Denizlispor 21 13
Takımlar O P
1. Arsenal 19 50
2. M.City 20 45
3. Newcastle 20 39
4. M. United 20 39
5. Tottenham 21 36
6. Brighton 19 31
7. Fulham 21 31
8. Brentford 20 30
9. Liverpool 19 29
10. Chelsea 20 29
11. Aston Villa 20 28
12. Crystal Palace 20 24
13. Nottingham Forest 20 21
14. Leicester City 20 18
15. Leeds United 19 18
16. West Ham United 20 18
17. Wolves 20 17
18. Bournemouth 20 17
19. Everton 20 15
20. Southampton 20 15