Zeki Gürel, 1956 yılında Kayseri'nin Pınarbaşı ilçesine bağlı Büyük Potuklu köyünde dünyaya gelmiştir. Eğitim hayatına öğretmen okulunda başlayan Gürel, lise öğrenimini burada tamamladıktan sonra, Şanlıurfa'nın Halfeti ilçesinde öğretmenlik yapmaya başlamıştır. Ardından lisans eğitimini Hacettepe Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı bölümünde tamamlamış, aynı dönemde Ankara Yükseköğretmen Okulu'na da devam etmiştir. Yüksek lisans ve doktora çalışmalarını Gazi Üniversitesi'nde tamamlayan Gürel, burada "Yeni Türk Edebiyatı" ve "Çocuk Edebiyatı" alanlarındaki derinlemesine çalışmalarıyla dikkatleri üzerine çekmiştir.
Doktora sonrası 1983 yılında Hacettepe Üniversitesi'nde Türkçe okutmanlık görevine başlayan Zeki Gürel, 1985 yılında Gazi Üniversitesi Kastamonu Eğitim Fakültesi'nde yardımcı doçent olarak göreve başlamıştır. Burada, aynı zamanda Türk Dili ve Edebiyatı Bölüm Başkanlığı ve dekan yardımcılığı gibi önemli görevlerde bulunmuştur. 1998 yılında Kırıkkale Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi'nde öğretim üyeliğine geçiş yapan Gürel, 1999 yılında Türkiye'deki görevinden istifa ederek Kazakistan'a gitmiş ve Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi'nde bir yıl boyunca öğretim üyeliği yapmıştır. Türkiye'ye döndükten sonra, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türkçe Eğitimi bölümünde öğretim üyeliği görevine başlamıştır.
Akademik kariyerinin yanı sıra Zeki Gürel, kültür, sanat ve edebiyat alanlarında da önemli katkılar yapmıştır. Pek çok sanat, kültür ve edebiyat dergisinin kurulmasında yer almış ve bu dergilerde yayın kurulu üyeliği, editörlük ve teknik sorumluluk gibi farklı görevlerde bulunmuştur. Ayrıca, çeşitli vakıf ve derneklerin kuruluşunda da yer almış ve bu kuruluşlarda aktif görevler üstlenmiştir. Çocuk Edebiyatçıları Birliği'nin genel başkanlığını yapan Gürel, Koyunbaba Vakfı'nın yönetim kurulunda da görev almış ve Türk Dünyası Çocuk Edebiyatı Enstitüsü'nün kurulmasına katkı sağlamıştır. Ayrıca, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Atatürk Kültür Merkezi Haberleşme Üyesi olarak da çalışmıştır.
Zeki Gürel, akademik ve kültürel çalışmalarının yanı sıra, yazın alanında da önemli eserler kaleme almış bir yazardır. Yurt içi ve yurt dışında 100'ün üzerinde makalesi yayımlanmış ve birçok kitabı basılmıştır. Edebiyat, kültür ve sanat alanında uzun yıllar boyunca önemli katkılarda bulunan Zeki Gürel, aynı zamanda Türkiye İlim ve Edebiyat Eseri Sahipleri Meslek Birliği’nin (İLESAM) üyeliğini de üstlenmiştir.
