Van’da geçmiş yıllarda yaşanan afetler, bu risklerin ne denli ciddi olduğunu bir kez daha ortaya koydu. Van’da son olarak 2021 yılında Başkale ilçesine bağlı Esenyamaç Mahallesi’nde ve 2024 yılında Özalp ilçesinde, ani ve şiddetli yağışlar sonucu sel ve taşkınlar yaşandı. Bu olaylarda hem maddi zarar oluştu hem de hayvan kayıpları yaşandı. Tarım arazileri de bu afetlerden olumsuz etkilendi.
Uzmanlar, ani ve şiddetli sağanak yağışların dere yataklarının taşmasına neden olduğunu belirterek, özellikle riskli bölgelerde yaşayan vatandaşların daha dikkatli olması gerektiğini vurguluyor.
Öte yandan Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) Van İl Müdürlüğü tarafından kentte sel ve taşkın bilincini artırmak amacıyla bilgilendirme çalışmaları yürütülüyor. Bu kapsamda vatandaşlara broşürler dağıtılarak, afet öncesi, anı ve sonrasında yapılması gerekenler anlatılıyor.
AFAD tarafından “Hazırlıklı ol, güvende kal” sloganıyla hazırlanan bilgilendirme broşürlerinde şu ifadelere yer verildi;
SEL VE TAŞKIN NEDİR? NASIL ÖNLEM ALINMALIDIR?
Suların bulunduğu yerde yükselerek veya başka bir yerden gelerek genellikle kuru olan yüzeyleri kaplaması olayına sel denir. Sel ve taşkınlar yerleşim yerlerine, altyapı tesislerine ve canlılara zarar verebilirler. Sel ve taşkın riskine karşı resmi uyarılar takip edilmeli, riskli bölgelerden uzak durulmalıdır.
SEL VE TAŞKIN ÖNCESİNDE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER
-Dere yataklarına ve taşkın riski bulunan alanlara yerleşmeyin.
-Aracınızı sel ve taşkın riski bulunan alanlara park etmeyin.
-Afet ve acil durum çantanızı hazır bulundurun ve tahliye planlarınızı sel riskine göre hazırlayın.
-Aşırı yağış dönemlerinde Meteoroloji Genel Müdürlüğü ve AFAD bilgilendirmelerini takip edin.
-Sürüklenebilecek eşyaları sabitleyin ve suyun içeri girmesini engellemek için kum torbaları hazırlayın.
-Konut, iş yeri, araç ve benzeri taşınır ve taşınmaz malların sigortasını yaptırın.
SEL VE TAŞKIN SIRASINDA YAPILMASI GEREKENLER
-Elektrik sigortasını kapatın ve elektrikli cihazların fişini çekin.
-Komşularınızı uyarın.
-Dere yatağı, nehir kenarı, hendek ve vadi içlerinden uzak durun.
-Doğalgaz vanasını kapatın.
-Hayvanlarınızın güvenliğini sağlayın.
-Güvenli, yüksek bir alana çıkın ve sel suyunda araç kullanmayın.
SEL VE TAŞKIN SONRASINDA YAPILMASI GEREKENLER
-Kopmuş elektrik kablolarından uzak durun.
-Sürüklenebilecek malzemelere karşı dikkatli olun.
-Fare, yılan vb. hayvanlara karşı dikkatli olun.
-Yaşlı ve özel gereksinimi olan bireylere yardım edin.
-Resmi yayınları takip edin ve yetkili onayı olmadan binalara girmeyin.
-Sel suyu ile temas etmiş hiçbir gıdayı tüketmeyin.
SEL VE TAŞKIN UYARILARI NELERDİR?
YEŞİL UYARI (Tehlike yok)
-Uyarı yapılmasını gerektiren bir hadise bulunmamaktadır.
SARI UYARI (Az tehlikeli)
-Tahmin edilen hadise olağandışı olmamakla birlikte, meteorolojik şartlardan etkilenme riski göz önünde bulundurulmalıdır.
TURUNCU UYARI (Tehlikeli)
-Tahmin edilen hadise sıklıkla görülmemekle birlikte hasar ve kayıpların oluşması muhtemeldir,
-Tedbirli olunmalı ve güncel veriler takip edilmelidir,
-AFAD, ilgili illerde ikamet eden vatandaşlara SMS ile bilgilendirme yapmaktadır.
KIRMIZI UYARI (Çok tehlikeli)
-Son derece kuvvetli hadise beklenmektedir,
-Büyük hasar ve kayıpların oluşması muhtemeldir,
-AFAD, ikamet eden vatandaşlara SMS ve Ticari Mobil Uyarı Sistemi (CMAS) ile bilgilendirme yapmaktadır.