EKONOMİ

Kart kullananlar dikkat! Alışverişte yeni dönem

Esnaf, bankaların fahiş POS komisyonları ve uzun geri ödeme süresi nedeniyle IBAN ile ödeme almaya başladı. Manavdan kasaba, kuaförden doktora her yerde kasa yanına IBAN'lı tabelalar asıldı. Ancak IBAN ile ticaretin kayıt dışı riski var. Ancak tüm bunlara rağmen kartlı ödemeler yüzde 2,49 oranın artarak 176,2 milyar TL olarak gerçekleşti. İşte haberin detayları…

Abone Ol

Son dönemde para transferinde kolaylık sağlayan IBAN (Uluslararası Banka Hesap Numarası) esnafın yeni gözdesi oldu. Bazı bankaların kredi kartı POS komisyonlarını fahiş şekilde artırması ve 45 günü geçen geri ödeme süresi nedeniyle birçok esnaf müşterisini IBAN'a yönlendirmeye başladı. Hatta sokak satıcıları dahi "Kredi kartı geçerlidir" yazısını kaldırıp yerine "IBAN geçerlidir" diye yazıyor.

KASAPTA KUAFÖRDE IBAN
Kasapta, manavda, kuaförde, doktor muayenehanelerinde, elektronik mağazalarında yazarkasaların yerini şahsi IBAN'ların olduğu karekodlu tabelalar almaya başladı. Karekodu telefonunuza okuttuğunuzda IBAN numarası anında telefonunuza yüklenmiş oluyor. Böylece birkaç saniye içinde aldığınız ürünün ya da hizmetin bedelini satıcıya ödeyebiliyorsunuz.

IBAN ile olan ticaretin artmasında peşin alışverişlerde yapılan indirimler de etkili oluyor. Yüksek miktarlarda yapılan transferlerde açıklama kısmına, "elden alınan ödemenin iadesi" şeklinde yazılması isteniyor. Böylece vergi ya da yasal yükümlülüklerden taraflar kurtulmuş oluyor.

YÜZDE 2.5 KOMİSYON
POS üzerinden yapılan bir alışverişte kişi banka kartı kullanarak taksitsiz peşin ödeme yapsa da esnafa bu para komisyon alınmayacaksa 45 gün sonra iade ediliyor. Komisyon oranları da yüzde 2.5'lara çıkmış durumda. Mevcutta kullanılan POS'ların cihaz, saha yönetimi, bakım/onarım ve kurulum gibi birçok maliyeti bulunuyor.

Günlük 100 bin TL ciro yapan bir esnaf parasını hemen almak istediğinde bankaya 2.500 TL ödeme yapmak durumunda kalıyor. Bu da cirosu düşük olan ve pazarlık gücü olmayan esnafı zorluyor. Yüksek enflasyon ve faiz ortamında vade süresi de birçok esnaf için büyük bir kayıp anlamına geliyor. Bu nedenle alıcı ve satıcı kendi arasında kazan-kazan formülü kullanıyor.

KAYIT DIŞI RİSKİ VAR
Uzmanlara göre, bu trend bazı riskleri de beraberinde getirecek. Yazarkasa POS'ların yerine IBAN kullanılması vergi kaybı anlamına da geliyor. POS cihazları, mali hareketlerin izlenmesi, vergi kaçırılmasına neden olan olayların tespiti ve kayıt dışıyla mücadele için gündeme gelmişti.

KARTLI ÖDEMELERDE ARTIŞ
Ancak tüm bunlara rağmen, 25 Ağustos ile biten haftada kartlı ödeme hacimleri, bir önceki haftaya göre yüzde 2,49 oranındaki artış ile 176,2 milyar TL olarak gerçekleşti. "market ve alışveriş merkezleri" 31,1 milyar TL ile en çok kartlı harcama yapılan sektör olarak ilk sırada yer almaya devam etti. bir sonraki en çok harcama yapılan sektör 14,3 milyar TL’lik harcama ile "elektrik-elektronik eşya, bilgisayar" olurken bu sektörü 12,9 milyar TL ile “çeşitli gıda” takip etti.

Geçen haftaya göre en çok kartlı harcama değişimi yüzde 29,3 ile “eğitim/kırtasiye/ofis malzemeleri" sektöründe gerçekleşirken ‘’elektrik-elektronik eşya, bilgisayar" yüzde 20,7 ile bu artışı takip etti. "kamu/vergi ödemeleri" ise yüzde 19,6 oranı ile en yüksek azalış gerçekleşen sektör oldu.

“BİZ DEĞİL BANKALAR KAZANIYOR”
Sabah’a görüş veren esnaflar, sorunun kaynağını bankalar olarak görüyor. Manav işleten bir esnaf neden IBAN ile ticarete geçtiğini şu sözlerle anlattı:

"Geçtiğimiz ay tüm yazarkasa POS'ları iptal ettik. Sadece nakit ve IBAN ile çalışıyoruz. Şu an günlük fiyat değişimi yaşanıyor. Biz domatesi 20 liraya satıyoruz. Banka bize bu ödemeyi 45 gün sonra yapıyor. 45 gün sonra gelen ödemeyi aldığımızda ben onun yerine yeni ürün koyamam.

O zaman ya 40 liraya satacağım domatesi ya da satmayacağım. Ya da nakit çalışmak durumundayız. Bankaların komisyonları ve uzun vadede geri ödeme yapmaları da enflasyona sebep olmuş oluyor."

mynet