Acemi kasaplar hastaneye koştu!Kendini yaralayan Mustafa Durak, "Hayvan kesimi yaparken hayvan çırpındı. Bıçak elimden kaydı ve baldırıma saplandı" dedi.

Metin Şen ise, "Akacak kan damarda durmuyor. Kurban tekme atınca bıçak kaydı ve ayağıma girdi" diye konuştu.

Kayseri'de Kurban Bayramı dolayısıyla dini vecibelerini yerine getirmek isterken kendini yaralayan vatandaşlar acil servislere koştu.

Kendi araçları ve ambulanslar ile hastaneye gelen acemi kasaplar, tedavi altına alındı. Yaralanan vatandaşlardan bazıları kurbanı keserken, bazıları da deri yüzerken yaralandıklarını söyledi.

Başhekim Sarıkaya, Kurban Bayramı’nda sağlıklı beslenmenin büyük önem taşıdığını ifade ederek şu açıklamayı yaptı:

“KURBAN BAYRAMI’NDA KALBİNİZİ KORUYUN!

“Kurban Bayramı’nda sağlıklı beslenme özellikle kalp-damar hastalığı, hipertansiyon ve kalp yetersizliği bulunan bireyler için hayati önem taşımaktadır. Bayram sofralarında yapılan küçük hatalar bile tansiyon yükselmesi, ritim bozukluğu, kalp yetersizliği atağı ve hatta kalp krizine zemin hazırlayabilir. Kırmızı et; kaliteli protein, demir, B12 vitamini, karnitin ve Koenzim Q10 açısından değerli bir besindir. Ancak doymuş yağ ve kolesterol içeriği nedeniyle tüketim miktarı ve pişirme şekli büyük önem taşır. Özellikle ESC ve AHA beslenme önerileri; yağlı kırmızı et, aşırı tuz ve kızartılmış gıdaların kalp-damar riskini artırdığını vurgulamaktadır.”

Bu nedenle Kurban Bayramı’nda:

• -Etin yağsız kısımları tercih edilmeli
• -Kavurma yerine haşlama, ızgara veya fırın yöntemi kullanılmalı
• -Kuyruk yağı, tereyağı ve aşırı iç yağ kullanımından kaçınılmalı
• -Taze kesilen et hemen tüketilmemeli, 24-48 saat dinlendirilmelidir
• -Taze kesilmiş etin sert yapısı sindirimi zorlaştırabilir; mide şikayetleri, hazımsızlık ve reflüye neden olabilir. Özellikle ileri yaş hastalar ve kalp yetmezliği olan bireyler bu konuda dikkatli olmalıdır.
• -Bayram sofralarında bir diğer önemli risk aşırı yemek tüketimidir.

Ağır ve yağlı bir öğün sonrası:

• -Kalp hızı artar
• -Tansiyon yükselebilir
• -Kanın pıhtılaşma eğilimi artabilir
• -Kalbin oksijen ihtiyacı yükselir

Özellikle koroner arter hastalarında bu durum kalp krizini tetikleyebilir. Bu nedenle ‘bir öğünden bir şey olmaz’ düşüncesi doğru değildir. Hipertansiyon hastaları için en önemli tehlikelerden biri de aşırı tuz tüketimidir. Bayramda kavurma, sucuk, salamura ve işlenmiş et ürünleriyle birlikte günlük tuz miktarı ciddi şekilde artabilmektedir. Oysa Dünya Sağlık Örgütü günlük tuz tüketiminin 5 gramın altında tutulmasını önermektedir.

Fazla tuz;

• -Tansiyon yükselmesine
• -Beyin kanamasına
• -Felç ve kalp krizi riskinde artışa neden olabilir.”

“ET TÜKETİLİRKEN SEBZE DE TÜKETİN”

Et tüketimiyle beraber sebze ve lifli gıdaların olmasına dikkat edilmesi gerektiğini de vurgulayan Başhekim Sarıkaya, sözlerini şu ifadelerle sürdürdü; “Et tüketilirken mutlaka sebze, salata ve lifli gıdalar sofrada bulunmalıdır. Yeşil sebzeler ve antioksidan içeriği yüksek besinler damar sağlığını korumaya yardımcı olur.

Bayram ziyaretlerinde ikram edilen şerbetli tatlılar ve şekerli içecekler de dikkatli tüketilmelidir. Özellikle diyabet, hipertansiyon ve kalp hastalığı olan bireylerde aşırı şeker tüketimi kan şekeri dalgalanmalarına ve damar hasarına yol açabilir. Mümkünse sütlü tatlılar tercih edilmeli, porsiyon kontrolü yapılmalıdır.”

“SU KULLANIMINA DİKKAT”

Su kullanımının önemine de değinen Başhekim Sarıkaya; “Günde ortalama 2–2,5 litre su tüketilmeli; çay ve kahve aşırıya kaçmadan içilmelidir. Fazla kafein; çarpıntı, ritim bozukluğu, uykusuzluk ve tansiyon yükselmesine neden olabilir.

Bayram boyunca kısa yürüyüşler yapmak, hareketli kalmak ve porsiyon kontrolüne dikkat etmek kalp sağlığı açısından oldukça önemlidir. Ancak özellikle kalp hastaları; kurban kesimi, ağır taşıma ve uzun süre ayakta kalma gibi aşırı efor gerektiren işlerden kaçınmalıdır.

Kurban Bayramı paylaşmanın, bereketin ve sağlığın bayramıdır. Ölçülü beslenme ve doğru yaşam alışkanlıklarıyla hem bayramın hem de sağlığımızın kıymetini koruyabiliriz. Tüm vatandaşlarımızın Kurban Bayramı’nı sağlık, huzur ve mutluluk içinde geçirmelerini diliyorum.”

Paylaşımında Erdoğan, "Gazze başta olmak üzere gönül coğrafyamızın farklı köşelerinde bu bayramı da hüzünle, acıyla, kalplerinde ince bir sızıyla karşılayan tüm kardeşlerime şahsım ve milletim adına en güçlü dayanışma mesajlarımı gönderiyor, Kurban Bayramlarını ayrı ayrı tebrik ediyorum. Rabb'im bizleri hem millet hem de ümmet olarak merkezinde barışın, esenliğin, vahdet ve uhuvvetin olduğu daha nice bayramlara kavuştursun. Bayramımız mübarek olsun." ifadelerine yer verdi.

Erciş Devlet Hastanesi’ne giden Koç, tedavisi sonrası taburcu oldu. Koç," Sabah kurbanlığı bulunduğu yerden alıp bahçede kesmek istedik. Kurbanlık boğa oldukça direndi ve boynuz darbesi ile sağ koluma vurarak incitti. Kesim sırasında ise sağ kolumu kestim. Tedaviden sonra taburcu oldum" dedi.

Ziyaretin ardından Ülkü Ocakları Eğitim ve Kültür Vakfına geçen Bahçeli, partililerle bayramlaştı, vakıf temsilcileriyle sohbet etti ve hatıra fotoğrafı çektirdi.

“Paylaşmanın, dayanışmanın ve manevi değerlerin en güçlü şekilde hissedildiği mübarek Kurban Bayramı’na bir kez daha ulaşmanın mutluluğunu yaşıyoruz. Bayramın; ülkemize, milletimize ve tüm İslam âlemine huzur, sağlık ve bereket getirmesini temenni ediyorum. Başta kıymetli Vanlı hemşehrilerim olmak üzere herkesin Kurban Bayramı’nı en içten dileklerimle kutluyorum.”

Camli, bayram süresince ihtiyaç sahiplerinin unutulmaması gerektiğini vurgulayarak, toplumsal dayanışmanın önemine dikkat çekti.

Bayramın ilk günü yollar boş kaldı

Hafta içi mesai saatlerinde aşırı yoğunluğun oluştuğu Cevizlibağ bölgesinde E-5 karayolu boş kaldı. Boş kalan yollar dron ile havadan görüntülendi.

Van Büyükşehir Belediyesi’ne ait toplu taşıma araçlarında uygulanacak ücretsiz ulaşım kararı, Cumhurbaşkanlığı kararnamesine istinaden belediye meclisinde alınan karar doğrultusunda hayata geçirildi. Uygulama kapsamında belediye otobüsleri, bayram süresince hem kent merkezinde hem de ilçelere yönelik hatlarda vatandaşları ücretsiz taşıyacak.

Toplu taşıma araçlarını kullanarak bayramda ziyaretlerini gerçekleştirecek vatandaşlar, 4 gün boyunca şehir içinde ücretsiz seyahat edebilecek.

Yüksekova ilçeside gerçekleştirilen çalışmalar kapsamında, şehirlerarası yolcu otobüsünde yabancı uyruklu bir şahsın üzerinde ve valizinde yapılan aramada kıyafetlere emdirilmiş halde 12.5 kilogram metamfetamin maddesi ele geçirildi. Şahıs gözaltına alınırken, olayla ilgili inceleme sürüyor.

Bayramların birlik, beraberlik ve kardeşlik duygularını pekiştirdiğini ifade eden imam hatip, Kurban Bayramı'nın tüm İslam alemine hayırlar getirmesini temenni etti.

Kılınan bayram namazının ardından okunan hutbenin sonrasında cemaat, salavatlar eşliğinde saf tutarak birbirleriyle bayramlaştı. Cami avlusuna taşan bayram coşkusu kapsamında vatandaşlar dualar etti. Bayram namazının ardından vatandaşların birçoğu mezarlıklara giderek, ebediyete intikal eden yakınları için dua okudu.

Doğa gözlemcisi Orhan Emen, "Adilcevaz'da bulunan doğal güzellikler elcevaz dokya dediğimiz peri bacalarıyla sınırlı değil. Süphan Dağı'nın heybetli görüntüsü, Arin Gölü ve Aygır Gölü'nün huzur veren atmosferi de bölgeyi cazibe merkezi haline getiriyor. Bölgedeki tarihi yapılar ve kaleler ise doğa ile tarihin iç içe geçtiği özel bir atmosfer sunuyor" dedi.

İşte Kurban Bayramı'nın 1. günü Van’da açık olacak fırınlar:

1. Beslen Unlu Mamulleri - Sıhke Caddesi Hacı Hidayet Camii yanı

2. Hacıoğlu Ekmek Fabrikası - Şerefiye Mah.

3. Şafak Fırını - Şafak Mahallesi

4. Van Taş Ekmek - Vali Mithat Bey Mahallesi Çavuşbaşı Caddesi

5. Uyaş Ekmek Kevenli - Kevenli TOKİ

6. Suver Taş Ekmek - İskele Caddesi

7. Hacıoğlu Ekmek Fabrikası - İkinisan Polis Evi karşısı

8. Ünseli Unlu Mamulleri - Erciş yolu üzeri

9. Öz Elif Unlu Mamulleri - Gölbaşı Caddesi Müftülük yanı

10. Efe Unlu Mamulleri - Alipaşa Caddesi Roka Market yanı

11. Sofi Baba Ekmek Fabrikası - Şerefiye Mahallesi Şerefiye Caddesi

12. Yeni Şafak Fırını - Şafak Mahallesi

13. Fidanlar Taş Ekmek - Çavuşbaşı Caddesi

14. Harman Ekmek Fabrikası - Edremit Durağı Odalar İş Merkezi altı

15. Aldemir Unlu Mamulleri - Altıntepe Mahallesi Zeve Caddesi

16. Yusufoğlu Ekmek Fabrikası - Çohaz Petrol, Zaferler İlköğretim Okulu yanı

17. Göktat Unlu Mamulleri - Bostaniçi Mahallesi Barış 2 Caddesi

18. Kardeşler Ekmek Fabrikası - İskele Caddesi

19. Başit Ekmek Fırını – Şabaniye Caddesi

20. Demirhan Ekmek - Terzioğlu Caddesi Hatuniye Mahallesi

21. Beyoğlu Ekmek Fabrikası - Hafiziye Mahallesi Şehit Osman Çavuş Sokak

22. Mirzaoğlu Ekmek Fabrikası - Sebze Hali civarı, Vali Mithat Bey İlköğretim Okulu yanı

Dekoratif El Sanatları Usta Öğreticisi Aylin Soyugüzel, unutulmaya yüz tutmuş mesleklerin gelecek nesillere aktarılması için bu tür kursların önem taşıdığına dikkat çekti. Soyugüzel, "Belediye bünyesinde 25 kursiyerimizle sepet örücülüğü kursu vermekteyiz. Burada öğrencilerimiz hem sepet örücülüğünü öğrenmekte hem de evlerine katkı sağlamaktadır.

Sepet örücülüğü aslında 5 Bin yıldır olan bir zanaattır ve günümüzde artık eskiden yük için depolamak için kullanılmaktansa şu anda daha çok hobi olarak veyahut da dekor olarak kullanılmakta veya kişinin ihtiyacına göre şekillenmektedir. Öğrencilerimiz burada hem sosyalleşiyor, hem streslerini atıyorlar, hem de üreterek evlerine çevrelerine katkı sağlıyorlar. Kursumuz 5 aydır aktif olarak açıktır ve 1 buçuk ay daha devam edecektir" dedi.

Kursiyerler istedikleri takdirde usta öğretici de olabildiklerini ifade eden Soyugüzel, "Amacımız burada hem kursiyerlerimizi yetiştirmek hem de bu mesleği edinmek isteyen öğrencilerimizi usta öğretici olarak hayata kazandırmak hem de unutulmaya yüz tutmuş olan bu sanatı tekrardan canlandırmak" diye konuştu.

Kursiyerlerden ev hanım Suzan Sulukaya sepet örerek satış yaptığını ifade ederek, "Hocamız evimize kadar gelip bize kursunun olduğunu söyledi. Ben o zaman ev hanımıydım evde oturuyorduk boş boş. Ama buraya geldikten sonra güzel şeyler öğrendik. Önce örgü ile başladım sonra yavaş yavaş sepet örgüsüne çevirdik. Ben bu sepetleri ürettikten sonra satışa başladım. Burada sepetlerimi ürettikten sonra satış yapıyorum. O yaptığım satışla mutfak masraflarımı karşılıyorum. Kendi kişisel bakım masraflarımı karşılıyorum" dedi.

Kentteki mezarlıklar yakınlarına ziyarete gelenlerle doldu.

Sabahın erken saatlerinden itibaren mezarlık ziyareti yapan Vanlılar, yakınlarının mezarlarının başında Kur'an-ı Kerim okuyarak dua etti.

Mezarlıklara yapılan ziyaretlerde zaman zaman duygu dolu anlar yaşandı.

Arife gününde de çok sayıda vatandaş mezarlıklara akın etmişti.

Vatandaşlar, mezarlık ziyareti sonrası kurban kesimi ve bayram ziyaretleri gerçekleştirecek.

Kurban ibadetinin tarihsel sürecine değinen Çok, insanlık tarihindeki ilk kurbanın Hz. Adem’in oğulları Habil ve Kabil ile başladığını belirtti. Habil’in kurbanının ihlas ve samimiyet nedeniyle kabul edildiğini, Kabil’in kurbanının ise kabul edilmediğini aktaran Çok, bu olayın aynı zamanda insanlık tarihindeki ilk çatışmaya da zemin hazırladığını ifade etti.

Kurbanın bir diğer önemli boyutunun Hz. İbrahim ve Hz. İsmail kıssası olduğunu belirten Çok, Hz. İbrahim’in rüyasında oğlunu kurban ettiğini görmesi üzerine Hz. İsmail’in teslimiyet gösterdiğini, bu olayın ardından Allah tarafından bir koç gönderilerek kurban ibadetinin meşruiyet kazandığını söyledi.

“ÖNEMLİ OLAN; NİYET VE SAMİMİYET”

Kurban ibadetinin fıkhi hükmüne ilişkin değerlendirmede bulunan Çok, Hanefi mezhebine göre kurbanın vacip, diğer üç mezhebe göre ise sünnet-i müekkede olduğunu ifade ederek, “Kurban ibadetine baktığımızda bunun sadece İslam tarihiyle sınırlı olmadığını, insanlık tarihinde de önemli bir yere sahip olduğunu görüyoruz.

İlk kurban Hz. Adem’in oğulları Habil ve Kabil ile başlıyor. Habil hayvancılıkla uğraşırken Kabil tarımla uğraşıyor. Allah’a bir şey sunuyorlar. Habil’in sunduğu kabul ediliyor, Kabil’inki kabul edilmiyor. Burada önemli olan şey niyet ve samimiyet. Kurbanın bir diğer yönü Hz. İbrahim ve Hz. İsmail kıssasıdır.

Hz. İbrahim bir rüya görüyor ve bunu oğluna anlatıyor. Hz. İsmail de babasına teslimiyet gösteriyor ve kendisine emredileni yerine getirmesini söylüyor. Daha sonra Allah tarafından bir koç gönderiliyor ve bu olay kurban ibadetinin temelini oluşturuyor.” şeklinde konuştu.

“KURBAN İBADETİ FARKLI ŞEKİLLERDE YERİNE GETİRİLEBİLİYOR”

Bu kapsamda Diyanet İşleri Başkanlığı ve Türkiye Diyanet Vakfı tarafından yürütülen vekâletle kurban organizasyonlarına değinen Çok, “Bugün kurban ibadeti farklı şekillerde yerine getirilebiliyor, kişi kendi imkanıyla kurban kesebildiği gibi vekalet vererek de bu ibadeti yaptırabiliyor.

Diyanet İşleri Başkanlığı ve Türkiye Diyanet Vakfı aracılığıyla yapılan organizasyonlarla kurbanlar hem yurt içinde hem de yurt dışında ihtiyaç sahiplerine ulaştırılıyor.” dedi.

Kurbanlık hayvanlara ilişkin şartları da açıklayan Çok, kurban edilebilecek hayvanların koyun, keçi, sığır ve deve olduğunu; yaş ve sağlık şartlarının fıkhi ölçülere uygun olması gerektiğini belirtti.

Hayvanlarda ciddi kusur bulunmaması gerektiğini, sağlıklı ve belirlenen yaş kriterlerini taşıyan hayvanların kurban olabileceğini ifade etti.

“KURBAN ETİ NASIL DAĞITILMALI?”

Kurban etinin paylaşımına da değinen Çok, etin bir bölümünün ihtiyaç sahiplerine, bir bölümünün komşu ve akrabalara, bir bölümünün ise aileye ayrılmasının uygun görüldüğünü, ancak tamamının da ihtiyaç sahiplerine dağıtılabileceğini ifade etti.

Esas olanın niyet ve takva olduğunu vurgulayan Çok, “Allah’a ulaşacak olan ne etlerdir ne de kanlardır; Allah’a ulaşacak olan sizin takvanızdır” ayetini hatırlattı.

Kurban kesimlerinin belediyelerce belirlenen alanlarda yapılması gerektiğini belirten Çok, il ve ilçe kurban komisyonları aracılığıyla dini, sağlık ve çevre açısından denetimlerin sürdürüldüğünü de sözlerine ekledi.

Bakan Memişoğlu, şunları kaydetti:

"1131 kamu sağlık tesisimizde görev yapan 416 bin 689 personelimiz, 1487 evde sağlık ekibimiz ve 5 bin 506 evde sağlık personelimiz, 112 Acil Sağlık Hizmetleri'nde görevli 3 bin 813 ekibimiz ve 40 bin 3 çalışanımız ile birlikte toplam 462 bin 198 sağlık çalışanımız bayram boyunca sahada görev başında olacaktır. Büyük sağlık ailemizin her bir ferdinin Kurban Bayramı'nı gönülden kutluyor, milletimize sundukları özverili hizmet ve fedakarlıklar için teşekkürlerimi iletiyorum."

Van’da uzun yıllardır kasaplık yapan Bekir Baday, Kurban Bayramı öncesi vatandaşların bilinçli hareket etmesi gerektiğini belirterek, gelişigüzel alanlarda yapılan kesimlerin ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceği uyarısında bulundu.

“KESİMLER HİJYENİK ALANLARDA YAPILMALI”

Kurbanlık hayvanların uzman kasaplar tarafından kesilmesi gerektiğini belirten Baday, belediyelerin belirlediği kesim alanlarının tercih edilmesi gerektiğini söyleyerek, “Kurbanlık hayvanlar uzman kasaplar ve ekipler tarafından hijyenik alanlarda, mümkünse mezbahalarda kesilmeli. Özellikle belediyelerin belirlediği kurban kesim alanlarının tercih edilmesi çok daha sağlıklı olur. Gelişigüzel cadde, sokak veya bahçelerde kesim yapılmamalı. Sağlık açısından buna mutlaka dikkat edilmelidir.” dedi.

“KÖR BIÇAK KULLANILMAMALI”

Kurban kesiminde kullanılan ekipmanların önemine de değinen Baday, kör bıçakların hem hayvana eziyet verdiğini hem de kazalara davetiye çıkardığını söyledi.

Baday, “Kurban kesiminde kesinlikle kör bıçak kullanılmamalı. Keskin bıçak hem daha sağlıklı hem de daha güvenli bir kesim sağlar. Maalesef bazı vatandaşlar hiçbir deneyimi olmadığı halde eline bıçağı alıp kurban kesmeye çalışıyor. Sonrasında hem kendilerini yaralıyorlar hem de hayvana eziyet ediliyor. Kasaplık herkesin yapabileceği bir iş değil. Bu iş mutlaka ehil kişilere bırakılmalı.” ifadelerini kullandı.

“KURBAN KESİMİ ŞAKAYA GELMEZ”

Kurban kesiminde yaşanan kazalara dikkat çeken kasap Baday, “Kurban kesimi şakaya gelmez. Kazara kopacak bir tendon, insanın ömür boyu sakat kalmasına neden olabilir. Bu yüzden işi bilmeyen vatandaşlar kurban kesimiyle uğraşmamalı. Kurbanlık hayvanların uzman kişiler tarafından kesilmesini tavsiye ediyoruz.” diye konuştu.

“ET HEMEN DOLABA KONULMAMALI”

Kesilen etin muhafaza edilme şeklinin de önemli olduğunu vurgulayan Baday, “Kesilen et sıcak şekilde kesinlikle buzdolabına konulmamalı. Etin en az 2 ila 5 saat arasında kendi halinde dinlendirilmesi gerekiyor. Dinlendikten sonra dolaba kaldırılması hem sağlık hem de lezzet açısından daha iyi olacaktır. Ayrıca kurban eti ilk gün hemen tüketilmemeli. Et en az bir gün dinlendirildikten sonra pişirilip tüketilmeli.” dedi.

Kasap Bekir Baday, son olarak sözlerini şu ifadelerle tamamladı: “Vatandaşlarımız kurbanlarını İslami usullere göre kesmeli. Özellikle hayvanın gırtlak altından kesilmesine dikkat edilmeli. Hem dini kurallara uygun hem de hijyenik bir kesim yapılması gerekiyor. Lütfen işi bilmeyen kişiler kurban kesmeye çalışmasın. Ciddi yaralanmalar yaşanabiliyor.”

AA muhabirinin edindiği bilgiye göre, Türkiye'de mal varlığına karşı işlenen 214 bin 847 vakanın yüzde 72,6'sını (156 bin 68) tek başına dolandırıcılık suçları oluşturuyor.

İncelenen vakalarda, adliyeye intikal eden dosyalar ve kolluğa yansımayan olaylarla birlikte tahmini ekonomik kaybın 50 milyar liranın üzerinde olduğu belirtiliyor.

Mevcut sistemde suçlular ele geçirdikleri hesaplardan saniyeler içinde haksız kazanç transferi yapabilirken, mağdurun müracaat etmesi, savcılığın müzekkere yazması ve bankaların tedbir kararı alması haftalar sürebiliyor.

Bu durum faillere zaman avantajı sağlarken, yavaş işleyen resmi süreçler bürokrasinin suçlular lehine çalışmasına neden oluyor.

İçişleri Bakanlığınca hazırlanan DOLUNAY Projesi ile finansal suçlardaki bu "zaman asimetrisinin" ortadan kaldırılması ve dolandırıcılık olaylarına ilk dakikalardan itibaren koordine bir şekilde müdahale edilmesi amaçlanıyor.

Teşkilat yapısı

Projeye kapsamında, 24 saat esasına göre faaliyet gösterecek olan Dolandırıcılıkla Mücadele Merkezi'nde, Cumhuriyet savcısı toplanan verileri anında hukuki karara dönüştürürken, Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) kara para ve kripto varlık rotalarını deşifre edecek.

Bankalararası Kart Merkezi (BKM) ve belirlenen banka temsilcileri para trafiğini haritalandırarak şüpheli hesaplara anlık bloke koyacak, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) GSM operatörleri koordine olarak dolandırıcıların iletişim hatlarını anında kesecek.

Eş zamanlı olarak Siber Güvenlik Başkanlığı zararlı bağlantıları ve oltalama sitelerini erişime engellerken, emniyet ve jandarma birimleri ise saha istihbaratıyla şüphelileri tespit edip fiziki operasyonları yönetecek.

İhbar ve sisteme giriş

Projeye göre süreç, vatandaşın dolandırıcılık bildiriminde bulunmasıyla başlayacak. Kurulacak ihbar mekanizması sayesinde mağdurlar, e-Devlet onayı ile mobil uygulama üzerinden, 112 Acil Çağrı Merkezi aracılığıyla ya da doğrudan kolluk birimlerine başvurarak ihbarda bulunabilecek.

İhbarda paylaşılan T.C. kimlik numarası, IBAN numaraları, SMS içerikleri, dekontlar ve zararlı internet bağlantıları (URL) sisteme aktarılacak.

Bildirimin yapılması ve sisteme giriş 10 dakikadan kısa sürede tamamlanacak.

Yapay zeka ile 1 dakikadan kısa sürede analiz

Sisteme düşen veriler, yapay zeka destekli analiz altyapısı tarafından işlenecek. Yapay zeka, kullanılan dolandırıcılık yöntemini, risk seviyesini ve suç ağının bağlantılarını otomatik analiz ederek 1 dakikadan daha kısa bir sürede profilleme işlemini sonuçlandıracak.

Gelişmiş algoritma, hangi kurumun ne tedbir alması gerektiğini de belirleyerek onay için dosyayı merkezde görevli Cumhuriyet savcısının önüne dijital olarak sunacak.

Savcının incelemesi ve onay işlemi 5 dakikadan, Bankalar arası koordinasyon ise 2 dakikadan az bir sürede gerçekleşecek.

Böylece mobil uygulama ve çağrı merkezlerinden alınan ihbarlar, yapay zeka tarafından süzülerek en fazla 18 dakikada adli dosyaya dönüştürülecek

Bu süreçte eş zamanlı olarak MASAK'a mali analiz ve kripto varlık dondurma yönlendirmesi yapılacak. BTK suçta kullanılan GSM hatlarının iletişimini kesecek, Siber Güvenlik Başkanlığı ise zararlı bağlantıları (URL) engelleyecek.

Tek tutanak sistemi

Kurumlar arası fiziki yazışma ve kargo sürelerini ortadan kaldıran sistem sayesinde tüm adli ve önleyici işlemler, "Acele Önlem ve Suç Önleme Tutanağı" adı altında tek bir dijital belgede birleştirilecek. Söz konusu dosya, soruşturmayı yürütecek olan suç yeri Cumhuriyet başsavcılığına anında sevk edilecek.

Teknolojik altyapıyla dakikalar içinde yürütülen operasyonun farklı aşamalarında vatandaşlara SMS ile bilgilendirme yapılacak.

İlk aşamada mağdura "Dolandırıcılık ihbarınız işleme alınmıştır" mesajı gönderilecek. Dosyanın adliyeye sevk edilmesiyle birlikte de "Dosyanız başarıyla oluşturulup ilgili birimlere iletilmiştir. Anlık takip sağlanmaktadır." bildirimi ulaştırılarak süreç hakkında bilgi verilecek.

Mevzuat hazırlıkları başladı

DOLUNAY Projesi'nin yasal zemine oturtulması için mevzuat hazırlıklarına da başlandı.

Projenin hayata geçirilmesi için ilgili kurumların görev, yetki ve sorumluluklarının netleştirilmesi, kurumlar arası veri paylaşımı ve anlık müdahale süreçlerine ilişkin düzenlemelerin yapılması planlanıyor.

Ayrıca projenin, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında ilgili kurumların katılımıyla yapılacak toplantıda ele alınacağı öğrenildi.

Programdan; Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının yanı sıra geçici koruma altındaki Suriyeliler ve uluslararası koruma kapsamındaki bireyler de yararlanabilecek. Destekler; Adana, Adıyaman, Ankara, Bursa, Elazığ, Gaziantep, Hatay, İstanbul, İzmir, Kahramanmaraş, Kayseri, Kilis, Kocaeli, Konya, Malatya, Mersin, Osmaniye ve Şanlıurfa'da yaşayan girişimcilere yönelik olacak.

Programın ilan edilmesinden bu yana 18 proje ilinde düzenlenen yüz yüze bilgilendirme toplantıları ve çevrim içi webinar etkinlikleriyle yaklaşık 2 bin kişiye ulaşıldı. Etkinliklerde girişimcilere; ENHANCER projesi geçmiş hibe programlarının çıktıları ve sağladığı faydalar ile Girişimcilik Hibe Programı başvuru koşulları, değerlendirme süreçleri ve hibe programının kapsamı hakkında bilgi verildi. ENHANCER PRO Girişimcilik Hibe Programı başvuruları 19 Haziran'a kadar devam edecek.

ICMPD Türkiye Temsilciliği Portföy Yöneticisi Pınar Yapanoğlu, yazılı açıklama ile ENHANCER projelerinin girişimcilik ve ekonomik kalkınma açısından önemli sonuçlar ortaya koyduğunu belirterek, "2020 yılından bu yana uyguladığımız ENHANCER projesi kapsamında binlerce girişimciye, yüzlerce KOBİ ve kooperatife hibe destekleri ve kapasite geliştirme eğitimleri sunduk.

Türkiye’de istihdama ve ekonomik güçlenmeye katkı sağlayan bu çalışmalarımızı, ENHANCER PRO projesi ile daha ileri taşıyoruz. Özellikle kadınların iş gücüne katılımını destekleyen girişimcilik modellerinin yaygınlaşmasını önemsiyoruz" ifadelerini kullandı.

Çığ riski ve dev kar kütleleri nedeniyle aylardır ulaşıma kapalı olan 3 bin rakımlı Karabet Geçidi'nde kar kalınlığı yer yer 6 metreyi buldu. Karayolları ekiplerinin iş makineleriyle yürüttüğü o zorlu mücadelenin detayları ve yolun trafiğe açılması için beklenen son dakika 'çığ komisyonu' kararı haberimizde...