Türkiye'nin en kapsamlı ve popüler gökbilim etkinliği, 28. yılında, 15 Ağustos'a kadar, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ile TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Orhan Aydın'ın katılımıyla Afyonkarahisar'ın tarihi ve doğal güzellikleriyle öne çıkan Emre Gölü'nde devam edecek.

Bilimi, doğayı ve gökyüzünü bir araya getiren, her yaştan katılımcıya açık ve ücretsiz gerçekleştirilen etkinliğe bu yıl yaklaşık 19 bin kişi başvurdu. Başvuruların çoğunu aileler oluştururken, Türkiye'nin 81 ilinden müracaat yapıldı. Bir aylık bebekten 75 yaşındaki gökyüzü meraklısına kadar farklı yaş gruplarından kişiler başvuranlar arasında yer aldı.

Başvurulardan kura yöntemiyle belirlenen katılımcıların yanı sıra akademisyenler, astronomlar, bilim iletişimcileri, gönüllüler ve görevlilerden oluşan yaklaşık 1500 kişi etkinlik kapsamında Afyonkarahisar'da bir araya geldi.

Gündüz güneş, gece gökyüzü gözlemlenecek

Etkinlikte, gündüz saatlerinde güneş gözlemleri, TÜBİTAK atölyeleri, deneyler, bilim gösterileri ve bilgi yarışmaları gerçekleştirilecek.

Katılımcılar, gece olunca uzmanlar eşliğinde profesyonel teleskoplarla gezegenleri, yıldız kümelerini, bulutsuları ve galaksileri gözlemleme imkanı bulacak. Gökyüzü meraklıları, etkinlik süresince Perseid meteor yağmurunu da izleyebilecek.

Program kapsamında Milli Uzay Programı'nın hedefleri, Türkiye'nin insanlı uzay misyonları, derin uzay çalışmaları ve evrenin gizemleri düzenlenecek konferans, sunum ve söyleşilerde ele alınacak.

Türkiye'nin ilk astronotu Alper Gezeravcı ile ilk yörünge altı bilim misyonunu gerçekleştiren Tuva Cihangir Atasever de etkinlikte katılımcılarla bir araya gelerek uzay görevlerine ilişkin deneyimlerini ve yürütülen bilimsel araştırmaları anlatacak.

Türkiye'nin ilk kez ev sahipliği yapacağı 77. Uluslararası Uzay Kongresi'ne (IAC 2026) ilişkin bilgilendirmelerin de yapılacağı etkinliğin 3. günü, tüm vatandaşların katılımına açık olacak.

İlk gün "kozmik depremler" anlatılacak

Katılımcıların alana yerleşimi ve TÜBİTAK atölyeleriyle başlayan organizasyonun ilk gününde Prof. Dr. Faruk Soydugan, "Yıldızların İzinde: Evren ve Kozmik Depremler" başlıklı konferans verecek.

Resmi açılış programının ardından katılımcılar, teleskoplarla gerçekleştirilecek gece gözlemlerinde gök cisimlerini inceleyecek.

Etkinliğin 2. günü olan 13 Ağustos'ta bilim gösterileri, atölyeler ve bilgi yarışmaları düzenlenecek. Türkiye Uzay Ajansı (TUA) Başkan Yardımcısı Fatih Dulkan, "Milli Uzay Programı: Türkiye'nin Uzaydaki Gelecek Vizyonu" başlıklı sunumunu gerçekleştirecek.

Tuva Cihangir Atasever de yörünge altı bilim misyonunu ve bu kapsamda yürütülen deneyleri katılımcılarla paylaşacak. IAC 2026 bilgilendirmesi ve TÜBİTAK UZAY sunumu da yapılacak, Afyon Kocatepe Üniversitesi Korosu konser verecek, Perseid meteor yağmuru eşliğinde gece gözlemleri gerçekleştirilecek.

Alper Gezeravcı, ISS görevini anlatacak

Tüm bölge halkının katılımına açık 14 Ağustos'taki programda Alper Gezeravcı, Uluslararası Uzay İstasyonu'nda (ISS) gerçekleştirdiği görevini "ISS Görevi" başlıklı konferansında anlatacak.

Türkiye'nin ulusal gözlemevleri ile kara delikler ve ötegezegenler konularında bilim söyleşilerinin gerçekleştirileceği program, resmi kapanış töreni ve Afyonkarahisar Belediyesi Kent Orkestrası konseriyle devam edecek.

Gün sonunda profesyonel teleskoplarla gece gözlemleri yapılacak. Dört günlük bilim etkinliği, 15 Ağustos Cumartesi günü düzenlenecek kültürel geziyle sona erecek.

Etkinlikle katılımcıların astronomi ve uzay bilimleri alanında bilgi edinmesi, özellikle çocukların ve gençlerin bilimsel meraklarının geliştirilmesi, keşfetmeye teşvik edilmesi ve geleceğin bilim insanlarına ilham verilmesi amaçlanıyor.

‘TEKNOFEST'E EN ÇOK BAŞVURU YAPAN 10 ŞEHİRDEN BİRİSİYİZ’

Şırnak Valisi Birol Ekici, programda yaptığı konuşmada, “TEKNOFEST Yönetim Kurulu Başkanımıza, Sayın Selçuk Bayraktar'a buradan şükranlarımı arz ediyorum. Uçan taksiye bizim atamız El-Cezeri'nin ismini verdiği için buradan kendisine bir kez daha teşekkür ediyorum. Bizler El-Cezeri'nin torunlarıyız. El-Cezeri'nin kimdir? El-Cezeri'nin bundan 800 yıl önce filli su saatini yaparak, saatleri, otomatik saatleri yaparak, otomatik abdest alma makinalarını yaparak ve otomatik kilitleri yaparak dünyada robotun ilk babası olan kişidir. Biz yıllarca karanlık bir dönem yaşadık. Kardeşi kardeşe düşürdüler burada emperyalistler. Ama artık teknolojinin peşinde koşan, teknolojiyi oluşturup, yaratıp, geliştiren gençleri biz yetiştiriyoruz. Bu yıl Türkiye'de TEKNOFEST'e en çok başvuru yapan 10 şehirden birisiyiz. 17 bin 393 gencimiz başvurdu. Ve 22’si tanesi yarı finalist, 3'ü de finalist oldu. Sizlerle gurur duyuyoruz. Türkiye Yüzyılı'nın oluşmasına ve Terörsüz Türkiye'ye en büyük katkıyı veren şehir olacağız” dedi

‘BU ANLAYIŞIN TEMELİNDE MİLLİ TEKNOLOJİ HAMLESİ YER ALIYOR’

Milli Teknoloji ve Yapay Zeka Genel Müdürü Sadullah Uzun ise şunları söyledi:

“Bugün burada hayallerin teknolojiye dönüştüğü, cesaretin bilgiyle buluştuğu ve gençliğin geleceği şekillendirdiği büyük bir vizyonun önemli bir aşamasına hep birlikte şahitlik ediyoruz. TEKNOFEST bilgiyi tüketen değil, üreten; teknolojiyi satın alan değil, geliştiren, geleceği belirleyen; bekleyen değil, tasarlayan bir Türkiye idealinin en güçlü simgelerinden bir tanesidir. Bu anlayışın temelinde ise Milli Teknoloji Hamlesi yer almaktadır. İleri seviyede teknik beceri, mühendislik yetkinliği ve yüksek rekabeti bir araya getiren yarışmaya bu yıl 847 takım başvuruda bulunmuştur. Süreçlerini başarıyla tamamlayan 32 takım 1'inci etap yarışmalarına katılmaya hak kazanmış, 10 farklı ilden gelen yarışmacılar bu organizasyonda kıyasıya mücadele edecekleri bir araya gelmişler.”

Konuşmaların ardından havai fişek gösterisi ve drone yarışması yapıldı. TEKNOFEST Drone Şampiyonası 1’inci etabında dereceye giren yarışmacılar toplam 90 bin TL değerindeki etap ödüllerin sahipleri olacak. Yarışmayı birinci sırada tamamlayan pilot 40 bin TL, ikinci 30 bin TL, üçüncü olan pilot ise 20 bin TL para ödülü kazanacak.

Şırnak’ta 2 gün boyunca devam edecek şampiyona, final turları ve ödül töreniyle sona erecek.

Buna göre, Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nda (ÖTV) devletin ÖTV'yi belirleme yetkisi genişletildi.

Oran farklılaştırma yetkisine "taşıtların çekiş sistemi" de eklendi.

ARAÇLARIN ÇEKİŞ SİSTEMİ

ÖTV hesaplamasında yeni bir kriter eklendi. Artık sadece motor hacmi veya elektrik motor gücü değil, araçların çekiş sistemi (önden çekiş, arkadan itiş, 4x4 vb.) de farklı vergi uygulanmasına esas alınabilecek.

ASGARİ ÖTV TUTARI GETİRİLDİ

Ayrıca binek otomobilleri ve esas itibarıyla insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtlar için nispi vergi oranı üzerinden hesaplanacak vergi tutarı, T sınıfı araçlar ile L sınıfında olup elektrik motor gücü 4 kW altında olanlar ve içten yanmalı motoru olanlar hariç, asgari maktu vergi tutarı L sınıfı araçlar için 30 bin, diğerleri için 100 bin liradan az olmayacak.

Bu tutarlar her yıl bir önceki yıla ilişkin Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle uygulanacak. Hesaplanan tutarların 100 lirayı aşmayan kesirleri dikkate alınmayacak.

YETKİ CUMHURBAŞKANINDA

Binek otomobilleri ve esas itibarıyla insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtlar için ÖTV veya yeniden değerleme oranı uygulamak suretiyle belirlenmiş tutarları 10 katına kadar artırmaya, 0'a kadar indirmeye, bu sınırlar içinde kalmak şartıyla farklı matrah grupları oluşturmak suretiyle asgari maktu vergi tutarlarını farklılaştırmaya, motor gücü, motor silindir hacmi, çekiş sistemi, menzili, batarya kapasitesi, cinsi, sınıfı, üst yapı gövde tanımı, emisyon türü ve değeri, istiap haddi ile yolcu ve yük taşıma kapasitesi itibarıyla farklı asgari maktu vergi tutarları belirlemeye Cumhurbaşkanı yetkili olacak.

Bakan Abdulkadir Uraloğlu, yaptığı yazılı açıklamada, Türksat-Biruni uydusunun Türkiye'nin uydu haberleşme altyapısında yeni bir dönemin kapısını aralayacağını ifade etti. Bakan Uraloğlu, "Katar ile kurduğumuz stratejik ortaklık sayesinde Türksat filomuza yüksek veri kapasiteli yeni nesil bir uydu kazandırıyoruz. Bu proje ile hem filomuzu büyütüyor hem de ülkemizin uzaydaki etkinliğini ve küresel uydu pazarındaki rekabet gücünü de artırıyoruz" dedi. Bakan Uraloğlu, uydunun adını, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın verdiğini ifade etti.

'UYDU HABERLEŞME ALTYAPIMIZI DA DAHA GÜÇLÜ HALE GETİRECEĞİZ'

Türksat-Biruni'nin 50 derece Doğu yörüngesinde görev yapacağını belirten Bakan Uraloğlu, "Yüksek veri kapasiteli Ka-Bant teknolojisine sahip yeni uydumuz, Türksat'ın hizmet kapasitesini önemli ölçüde artıracak. Katar finansmanıyla hayata geçirilecek proje sayesinde filomuza yeni nesil bir uydu kazandırırken uydu haberleşme altyapımızı da daha güçlü hale getireceğiz" ifadelerini kullandı.

'KAYNAKLARIMIZ DAHA VERİMLİ KULLANILACAK'

İş birliğinin yalnızca yeni bir uydu yatırımı olmadığını belirten Bakan Uraloğlu, "Es'hailSat ile kurduğumuz ortaklık kapsamında iki şirketin uydu varlıkları, yer altyapıları, dağıtım ağları ve müşteri portföyleri birlikte değerlendirilecek. Altyapı yatırımlarının paylaşılmasıyla kaynaklarımızı daha verimli kullanacak, Türksat-Biruni'nin ticari potansiyelini ilk günden itibaren en üst seviyeye çıkaracağız. Türksat'ın kullanımına sunulacak 50 gigabit saniyeye kadar ilave kapasiteyle ülkemizin uydu haberleşme altyapısını daha da güçlendireceğiz" dedi.

'FREKANS VE YÖRÜNGE HAKLARIMIZ KORUNMAYA DEVAM EDECEK'

Projenin Türkiye'nin stratejik haklarını koruyarak yürütüldüğünü vurgulayan Bakan Uraloğlu, "50 derece Doğu yörüngesindeki frekans ve yörünge haklarımız korunmaya devam edecek. Bu proje kapsamında herhangi bir hak devri söz konusu olmayacak. Es'hailSat tarafından üretilecek olan uydu, Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU) nezdinde Türksat adına kayıtlı olacak. Böylece hem mevcut haklarımızı güvence altına alacak hem de filomuza yeni nesil bir uydu kazandıracağız" ifadelerini kullandı.

'DAHA GÜÇLÜ BİR HİZMET AĞI OLUŞTURACAĞIZ'

Türksat-Biruni'nin geniş bir coğrafyada hizmet vereceğini belirten Bakan Uraloğlu, "Katar ile kurduğumuz ortaklık sayesinde Orta Doğu, Kuzey Afrika, Avrupa, Orta Asya ve Sahra Altı Afrika'da çok daha güçlü bir hizmet ağı oluşturacağız. Türksat'ın teknik altyapısını Es'hailSat'ın bölgesel gücüyle birleştirerek küresel ölçekte yeni fırsatlar elde edeceğiz" dedi.

'DAHA GÜÇLÜ ÇÖZÜMLER SUNACAĞIZ'

Yeni uydunun birçok kritik alanda önemli katkılar sağlayacağını belirten Bakan Uraloğlu, "Yüksek kapasiteli geniş bant internet hizmetlerinin yanı sıra havacılık ve denizcilik mobilite hizmetleri, kamu kurumlarımızın haberleşme ihtiyaçları ve kurumsal veri iletişimi alanlarında da daha güçlü çözümler sunacağız. Artan bağlantı ihtiyacına çok daha yüksek kapasiteyle cevap vereceğiz" değerlendirmesinde bulundu.

Türksat-Biruni'nin, Türkiye'nin uzay vizyonuna önemli katkı sağlayacağını vurgulayan Bakan Uraloğlu, "Bu proje, Türkiye ile Katar arasındaki stratejik iş birliğini uzay ve uydu teknolojileri alanında daha ileri seviyeye taşıyacak. Türksat-Biruni ile ülkemizin uydu haberleşmesindeki etkinliğini artırırken küresel uydu pazarındaki konumumuzu da daha da güçlendireceğiz" dedi.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, yaptığı yazılı açıklamada, 'e-Devlet Kapısı' başta olmak üzere, Türkiye’nin dijital altyapısını kuran Türksat’ın yeni bir projeyi hayata geçireceğini bildirdi. Bakan Uraloğlu, Ankara’da kurulacak olan Gölbaşı Veri Merkezi ile kritik bilgileri barındıran kurumların iş sürekliliklerini sağlayabilmeleri için tüm veri ve bulut hizmetlerine yönelik ihtiyacı yerli yazılımla karşılayacaklarını ifade etti. Bakan Uraloğlu, "Gölbaşı Veri Merkezi, 35 bin 300 metrekarelik dev alanı ile Türkiye’nin en büyük veri merkezlerinden biri olacak" dedi.

Bakan Uraloğlu, Türksat Gölbaşı Veri Merkezi’nin temel atma töreninin, 22 Temmuz Çarşamba günü yapılacağını bildirdi.

'OLAĞANÜSTÜ DURUMLARDA DAHİ KESİNTİSİZ HİZMET'

Türksat Gölbaşı Veri Merkezi’nin 6 sistem salonu, 2 adet 20’şer kabinlik yüksek performans odası ve 6 bin 300 metrekare beyaz alana sahip olması planlanırken, tesiste 200 kişi kapasiteli ofis çalışma alanın da bulunacağını belirten Bakan Uraloğlu, şunları ifade etti:

"Yapılacak yatırım ile Türksat’ın mevcut veri merkezinin fiziksel kapasitesi ilk fazda 3 kat, ikinci fazda ise 8 katın üzerinde artırılacak. 33 megavolt-amper kurulu güç kapasitesi bulunacak merkez; enerji verimliliğinde LEED-Gold sertifikasına, veri merkezi standartlarında ise Uptime Institute TIER-III ve TSE 50600 uyumlu olarak kurulacak. Kurulacak veri merkezi; yapay zeka uygulamaları, derin öğrenme, veri madenciliği, makine öğrenmesi gibi başlıklar altında veri analizi, veri kümelerinin işlenmesi, algoritmaların eğitimi, modelleme, tahmin, sınıflandırma, yüksek hızlı matematiksel hesaplamalar yapılması gibi hizmetlerin sunumu için gerekli altyapıya sahip olacak. Türkiye’nin en büyük kurum ve kuruluşlarının olağanüstü durumlarda dahi güvenli ve kesintisiz hizmet almasını sağlayacak. Hatta özellikle kamu hizmetleri amacıyla kullanılacak ülkeminiz en büyük veri merkezi olacak."

Düşük karbon salımı ve yüksek enerji verimliliğine sahip olacak veri merkezi ile Türkiye’ye çevreye de duyarlı bir tesis kazandırılmayı planladıklarını anlatan Bakan Uraloğlu, "Bu projenin bir diğer temel amacı, kamu kaynaklarında maksimum verimliliği sağlamak. Türksat Veri Merkezi sayesinde kamunun kendi bünyesinde ayrı ayrı sistem odaları kurmasına, mükerrer donanım yatırımları yapmasına ve bakım-işletim maliyetlerine katlanmasına gerek kalmayacak. Tüm veri ve bulut hizmetleri tek çatı altında toplanacak, e-Devlet Kapısı'nı kuran ve işleten Türksat güvencesiyle en üst düzeyde korunacak" ifadelerini kullandı.

Yaşanan sorun nedeniyle kullanıcılar, "Facebook çöktü mü?", "Instagram çöktü mü?", "Instagram neden açılmıyor?" ve "Meta'da genel bir arıza mı var?" sorularını arama motorlarında yoğun şekilde araştırmaya başladı.

Kullanıcılardan Peş Peşe Şikayetler

Erişim problemi sırasında bazı kullanıcılar uygulamalara hiç giriş yapamazken, bazıları ise gönderileri görüntüleyemediğini ve mesajlaşma hizmetlerinde aksaklık yaşandığını ifade etti. Sorunun farklı bölgelerdeki kullanıcıları etkilediği belirtiliyor.

Meta'dan Henüz Resmi Açıklama Gelmedi

Haberin hazırlandığı sırada Meta tarafından erişim sorununa ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı. Sorunun kaynağı ve ne zaman tamamen giderileceğine ilişkin de henüz bilgi paylaşılmadı.

Yetkililerden gelecek açıklamalar doğrultusunda gelişmeler kamuoyuyla paylaşılmaya devam edecek.

Rapora göre, 2026'nın ilk çeyreğinde dünya genelinde 5G abone sayısı 162 milyon artarak 3 milyar eşiğini geçti. Dünya genelindeki 5G abone sayısının 2031 yılı sonuna kadar iki kattan fazla artarak 6,4 milyara çıkacağı öngörülüyor.

Bugüne kadar yaklaşık 390 servis sağlayıcı ticari 5G hizmetini devreye alırken, bunların 90'dan fazlası bağımsız 5G mimarisinde (5G SA) hizmeti vermeye başladı.

Batı Avrupa, Kuzey Amerika, Kuzeydoğu Asya ve Körfez İş Birliği Konseyi ülkelerinde 5G mobil abonelik oranının 2031 yılı sonunda yüzde 90'ın üzerine çıkması bekleniyor.

Bağımsız 5G ağ dilimlemeye dayalı ticari bağlantı hizmetlerini hızla yaygınlaştıran servis sağlayıcıları, bu sayede ağ dilimlerini güvence altına alarak farklı kullanım senaryoları için garantili hizmet kalitesi sunabiliyor.

Kasım 2025 Mobilite Raporu'nda 65 olan farklılaştırılmış bağlantıya dayalı ticari hizmet sayısı, Haziran 2026 raporunda tüm bölgelerde 84'e yükselerek bu hizmetlerin erken benimsenme aşamasından ana akım ticarileşme sürecine geçtiğine işaret ediyor.

"5G ile birbirine bağlı dağıtık ve otonom yapay zeka ajanlarına geçiyoruz"

Rapora ilişkin değerlendirmelerine yer verilen Ericsson CTO'su ve raporun yayıncısı Erik Ekudden, fiziksel yapay zekaya geçişle birlikte trafik örüntülerinin köklü biçimde değişeceğini belirtti.

Ekudden, "Veri merkezlerindeki merkezi modellerden cihazlarımıza, araçlarımıza ve şehirlerimize gömülü, genellikle 5G ile birbirine bağlı dağıtık ve otonom yapay zeka ajanlarına geçiyoruz. Mobil ağlar artık çeşitli uygulama ihtiyaçlarını karşılayan kritik ve akıllı altyapılar haline geliyor." ifadelerini kullandı.

Mobil ağların artık yalnızca elden gelenin en iyisini sunan bağlantı sağlayıcılığı olmaktan çıktığını ifade eden Ekudden, "Mobil ağlar çeşitli uygulama ihtiyaçlarını karşılayan kritik ve akıllı altyapılar haline geliyor. Bu dönüşümün bir kısmını yansıtan unsur, 5G bağımsız ağ dilimlemesine dayalı yeni ticari hizmet tekliflerindeki ve 5G SA'yı devreye alan iletişim servis sağlayıcılarının sayısındaki sürekli artıştır." değerlendirmesinde bulundu.

Hizmetlerini 5G üzerinden sunan servis sağlayıcıları yüzde 71'e ulaştı

Rapora göre, sabit kablosuz erişim (FWA) için hız bazlı tarife planları da farklı pazar segmentlerini hedefleyen yapılandırılmış bir gelir yaratma stratejisi olarak servis sağlayıcıların ilgisini çekmeye devam ediyor.

Hizmetlerini 5G üzerinden sunan servis sağlayıcıları yüzde 71'e ulaşırken, Haziran 2025'te yüzde 57 olan bu oran son dört yılın en güçlü yıllık artışını kaydetti.

Hız bazlı tarife planı sunan sabit kablosuz erişim hizmeti sağlayıcılarının oranı, bir yıl önceki yüzde 51 seviyesinden yüzde 57'ye yükseldi.

5G FWA (sabit kablosuz erişim) bağlantılarının benimsenmesi en güçlü biçimde Kuzey Amerika, Kuzey ülkeler, Körfez İş Birliği Konseyi ülkeleri ve Asya'nın bazı bölgelerinde görülüyor.

Sabit kablosuz erişim (5G FWA) bağlantılarının en yaygın kullanıldığı bölgeler arasında Kuzey Amerika, Kuzey ülkeleri, Körfez İş Birliği Konseyi ülkeleri ve Asya'nın bazı bölgeleri öne çıkarken, bu kullanım hem hanelerin yüzde 95'ten fazlasının fibere bağlı olduğu gelişmiş pazarlarda hem de Hindistan gibi kullanıcı başına ortalama gelirin düşük olduğu pazarlarda yaygınlaşıyor. Ancak Latin Amerika, Afrika ve Güneydoğu Asya'nın bazı bölgelerinde büyüme, uzun vadeli potansiyele rağmen sınırlı kalıyor.

Yükleme trafiği daha hızlı büyüyor

Değişen kullanıcı davranışları ağ trafiği istatistiklerine de yansırken, çoğu servis sağlayıcıda yükleme yönlü mobil veri trafiği indirme yönlü trafikten daha hızlı büyüyor ve bazı ülkelerde bu fark giderek belirginleşiyor.

Bu değişimde, canlı görüntülü görüşmeler gibi akıllı telefon üzerinden yürütülen iletişimin artması, işbirliği platformlarının yaygınlaşması, kullanıcıların daha fazla içerik paylaşması ve verilerini bulutta depolaması etkili oluyor.

Ericsson'un ağ trafiği ölçümlerine göre, incelenen 55 servis sağlayıcının 43'ünde yükleme yönlü mobil veri trafiğinin büyüme oranı indirme yönlü trafiği aşarken, 17'sinde ise yükleme yönlü trafik büyüme oranı indirme yönlü trafiğin 1,5 katından fazla gerçekleşti.

Ericsson'un senaryo modellemesi, yapay zekanın 2031'deki yükleme yönlü mobil trafiğinin 2025'e kıyasla üç kat veya daha fazla artırabileceğini gösteriyor.

Odakta 6G var

Ağ veri trafiği (hem mobil hem de sabit kablosuz erişim için), 2026'nın ilk çeyreğinde 2025'in aynı dönemine kıyasla yıllık yüzde 22 büyüyerek beklentileri aştı. Bu artışın başlıca kaynağı Hindistan ve Kuzey Amerika'da devam eden güçlü büyüme oldu.

Rapor, standardizasyon çalışmaları sürerken sektörün 6G’ye giderek daha fazla odaklandığını da gösteriyor. İlk beklentiler, 6G’nin entegre algılama ve iletişimi (ISAC) tam olarak desteklemesi, kapsama boşluklarını azaltmak için karasal ağlar ile uydu ağlarını kesintisiz biçimde bir araya getirmesi, enerji verimliliğini ise tasarımın merkezine alması yönünde bulunuyor. Bu dönüşümün temelinde, yapay zeka ile birlikte çalışacak şekilde tasarlanan 6G mimarisi yer alıyor.

İlk uygulanabilir 6G spesifikasyonlarının 2028 sonu veya 2029 başında kesinleşmesi bekleniyor. İlk ticari 6G hizmetlerinin 2030 civarında devreye girmesi, ardından benimseme hızının bölgeler ve ülkeler arasında farklılaşacağı öngörülüyor. 5G lansmanlarında olduğu gibi ABD, Çin, Japonya, Güney Kore ve Körfez ülkelerinin erken benimseyenler arasında yer alması bekleniyor.

Türkiye 5G’de ağ ihtiyaçlarını karşılamaya hazır

Ericsson Türkiye Genel Müdürü Mehmet Oğul da Türkiye'de artan veri trafiği ve yeni nesil iletişim teknolojilerine yönelik ağ ihtiyaçlarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Türkiye’nin 5G tanıtımının, ülkeyi yapay zeka çağının gerektirdiği ağ ihtiyaçlarını karşılamaya hazır hale getirdiğini ifade eden Oğul, şunları kaydetti:

"Bu sayede, yapay zeka destekli servislerin ihtiyaç duyduğu uplink (yükleme kapasitesinin), düşük gecikme süresinin ve güvenilirliğin etken olduğu, ihtiyaçlar arttıkça ölçeklenebilecek esnekliğe sahip bir altyapı oluşturuldu. Bu gelişimi, kurumlar ve tüketiciler için somut ve gerçek uygulamalara dönüştürmek üzere ekosistem içerisinde müşterilerimiz ve iş ortaklarımızla yakın iş birliği içinde çalışıyoruz. Ericsson’un AR-GE ve yerel yeteneklere yatırım yapma kararı da Türkiye’nin öncü rolünü daha da güçlendiriyor. Bu yatırım, telekom, sanayi ve toplum genelinde yeni olanakların önünü açacak yapay zeka yerleşik bir teknoloji olan 6G’nin geliştirilmesine katkı sağlıyor."

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın katılımıyla gerçekleştirilen törenle 21 Nisan 2025'te resmen hizmete alınan uydunun 42 derece doğu yörüngesindeki görevine başarıyla devam ettiğini vurgulayan Uraloğlu, yüzde 80'in üzerinde yerlilik oranıyla üretilen Türksat 6A'nın geniş kapsama alanıyla Türkiye'nin uzay ve haberleşme kapasitesi için önemli bir kilometre taşı olduğunu kaydetti.

Uraloğlu, Türksat 6A için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığındaki çalışmaların 15 Aralık 2014'te başladığını ve yaklaşık 10 yıl sürdüğünü hatırlatarak, 21 Mayıs 2015'te TÜRKSAT ve Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) işbirliğiyle TUSAŞ tesislerinde kurulan Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezi'nin (USET) açılmasıyla çalışmalara başlandığını bildirdi.

Türksat 6A Projesi kapsamında yerlilik ve milliliğe verdikleri öneme dikkati çeken Uraloğlu, şu değerlendirmede bulundu:

"Yüzde 80'in üzerinde yerlilik oranına ulaştırdığımız uydumuz için 84 yerli ve milli uydu ekipmanının üretimi yapıldı. TÜBİTAK UZAY, ASELSAN, CTech ve TUSAŞ'ın ürettiği bileşenler testler sonucu uyduya entegre edildi. Tüm testleri başarıyla geçen uydumuzu, ABD'nin Florida eyaletindeki Cape Canaveral Uzay Üssü'ndeki Space X tesislerinden 9 Temmuz 2024'te uzaya fırlattık. 28 Aralık 2024'te ise nihai görev yörüngesi olan 42 derece doğu boylamına ulaşan uydumuzun ilk test yayınını da 17 Şubat 2025’te gerçekleştirdik. Böylece Türksat 6A ile ülkemizi haberleşme uydusu tasarlayıp üretebilen dünyadaki 11 ülke arasına taşıdık."

"TÜRKSAT uydularımız 111 ülkede 5,5 milyar nüfusa hitap ediyor"

Uraloğlu, Türkiye'nin uydu serüveninin 1994'te Türksat 1B uydusuyla başladığını belirterek, bugün TÜRKSAT'ın 31, 42 ve 50 derece yörüngelerindeki 6 aktif uyduyla, dünya uydu operatörleri arasında yer aldığını ve jeosenkron yörüngede görev yapan Türksat 6A'nın, başta televizyon yayıncılığı olmak üzere acil durum haberleşmesi gibi kritik hizmetleri geniş bir coğrafyada sunduğunu bildirdi.

Türksat 6A sayesinde televizyon yayını yapan uyduların yedeklenebilir hale geldiğini ve TÜRKSAT'ın sunduğu hizmet kapasitesinin de arttığını vurgulayan Uraloğlu, şu ifadeleri kullandı:

"Uzay vatanımızdaki egemenliğimizi, teknoloji ihraç eden kabiliyetimizle birleştirdik. Bugün TÜRKSAT, sadece bir uydu operatörü değil, yurt dışında tercih edilen ve güven duyulan bir teknoloji markası haline geldi. Pakistan, Hindistan, Nepal, Bangladeş, Myanmar, Tayland, Malezya ve Endonezya ile Sri Lanka'nın önde gelen platformu Freesat Lanka'nın 50 kanalını Türksat 6A'nın hizmet kapsamına dahil ettik. Bugün yalnızca Türksat 6A üzerinden Güney Asya kapsamasındaki 10 ülkede 69 televizyon kanalına yayın hizmeti sunuyoruz. Tüm TÜRKSAT uydularımız ise artık 111 ülkede 5,5 milyar nüfusa hitap ediyor."

Uraloğlu, TÜRKSAT uyduları üzerinden yayın yapan toplam televizyon kanalı sayısının da 532'ye ulaşıp 10 yılın en yüksek seviyesine çıktığına dikkati çekerek, Türksat 6A uydusunun hizmete girmesiyle sağlanan Güney Asya açılımının, şirketin küresel yayıncılık pazarındaki büyüme ivmesini gösterdiğini anlattı.

TÜRKSAT uyduları üzerinden yayın yapan kanal sayısının sadece bir yılda yüzde 20'lik artış sağladığını aktaran Uraloğlu, yurt dışı merkezli kanal sayısındaki artışın ise 5 yılda yüzde 50 seviyesinde olduğunu ifade etti.

Uraloğlu, 2020 sonunda 114 olan yabancı menşeli kanal sayısının da 2025 yılı sonu itibarıyla 171'e yükseldiği bilgisini paylaştı.

"Türksat 7A, Türkiye'nin dijital gelecek vizyonunun taşıyıcısı olacak"

TÜRKSAT'ın uzaydaki haberleşme kapasitesini artırma hedefi kapsamında Türksat 7A'ya ilişkin finansman desteğini kapsayan protokolün, TÜRKSAT ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Araştırmaları Merkezi Başkanlığı arasında 19 Haziran 2025'te imzalandığını anımsatan Uraloğlu, protokolle Türksat 7A'nın yapım sürecine yönelik olarak Bakanlık tarafından sağlanacak desteğin çerçevesinin belirlendiğini bildirdi.

Uraloğlu, Türksat 7A Projesi'nin, 42 derece doğu yörüngesinde görev yapan Türksat 3A uydusunun tasarım ömrünün sona yaklaşması nedeniyle başladığını belirterek, şunları kaydetti:

"2029'da hizmete almayı planladığımız 7A uydumuz daha yüksek veri kapasitesi, daha güçlü kapsama alanı ve esnek kaynak yönetim kabiliyetiyle Türkiye'nin dijital gelecek vizyonunun taşıyıcısı olacaktır. Bu uydumuz hizmete alındıktan sonra ülkemizin uzaydaki bağımsızlığının güçlü bir simgesi olarak varlığını sürdürecektir."

Yeni düzenlemelerle IMEI'nin kayıt süreci ve yönetilmesi süreçlerinde teknik ve idari güncellemeler yapıldı.

Buna göre Dışişleri Bakanlığınca vergi muafiyeti tanınan yabancı misyon kimlik kartı sahipleri, cihaz kayıt başvurularını e-Devlet Kapısı üzerinden gerçekleştirecek.

Başvuru esnasında beyan edilen bilgiler, ilgili mercilerce elektronik ortamda doğrulandıktan sonra BTK'ye iletilecek. Söz konusu cihazların IMEI numaraları, ilgili misyon mensubunun kimlik kartı geçerlilik süresi boyunca "beyaz listede" tutulacak. Kimlik kartı süresi biten cihazlar, 120 günlük kullanım süresinin ardından "siyah listeye" alınarak kullanıma kapatılacak.

Yolcu beraberinde getirilen cihazlara ilişkin düzenleme

Yurt dışından yolcu beraberinde getirilen cihazların arızalanması nedeniyle cihazın veya ana kartının değiştirilmesi durumunda yapılacak IMEI değişim işlemleri de yeniden düzenlendi.

Bu kapsamda, ilk kayıt başvurusunu yapan kişi e-Devlet üzerinden değişim başvurusunda bulunabilecek.

IMEI değişikliği başvurularında, değişimi gerçekleştiren firma tarafından düzenlenen belgenin belirli şartları taşıması gerekecek.

Belgede, firma ünvanı ve iletişim bilgilerinin, arızaya bağlı değişim yapıldığının, eski ve yeni IMEI numaralarının, firma anteti veya kaşesinin bulunması zorunlu olacak.

Bazı başvuruların abone kayıt merkezleri üzerinden yapılmasına ilişkin hüküm de kaldırıldı.

Böylece söz konusu işlemler e-Devlet Kapısı üzerinden yürütülecek.

Apple'dan yapılan açıklamada, tüketici elektroniği sektörünün "benzeri görülmemiş bir zorlukla" karşı karşıya olduğu belirtildi.

Yapay zeka veri merkezlerinin hızla yaygınlaşmasının bellek ve depolama birimlerine olan talepte olağanüstü bir artışa yol açtığına işaret edilen açıklamada, "Daha önce hiçbir bileşenin fiyatının bu denli büyük bir hızla ve bu kadar yüksek oranda arttığına tanık olmamıştık. Şu ana kadar müşterilerimizi bu artışlardan koruduk ancak artık bir dizi üründe fiyatları artırmaya başlamamız gereken bir noktaya geldik." ifadeleri kullanıldı.

Açıklamada, şirketin bunun hoş karşılanacak bir haber olmadığının farkında olduğunu ve çözüm bulmak için aralıksız çalıştığı kaydedildi.

Apple'ın yaptığı fiyat artışlarında, akıllı telefonu iPhone kapsam dışı tutuldu. Şirketin akıllı saati Apple Watch ve kablosuz kulaklığı AirPods'a da zam yapılmadı.

iMac masaüstü bilgisayarın başlangıç ​​fiyatı 1299 dolardan 1499 dolara, Mac Studio masaüstü bilgisayarın fiyatı 1999 dolardan 2 bin 499 dolara çıkarıldı.

MacBook Neo'nun başlangıç ​​fiyatı 599 dolardan 699 dolara, 13 inç MacBook Air'in fiyatı 1099 dolardan 1299 dolara güncellendi. MacBook Pro'nun başlangıç fiyatı 1699 dolardan 1999 dolara yükseltildi.

iPad Pro'nun başlangıç fiyatı 999 dolardan 1199 dolara, iPad Air'in başlangıç fiyatı 599 dolardan 749 dolara çıkarıldı.

Vision Pro'nun fiyatı da 3 bin 499 dolardan 3 bin 699 dolara güncellendi.

Apple Üst Yöneticisi Tim Cook geçen hafta verdiği bir röportajda, şirketin bellek ve depolama çipi maliyetlerindeki büyük artışı dengelemek amacıyla ürünlerinin fiyatlarını yükseltmeyi planladığını söylemişti.

Cook, "Ne yazık ki fiyat artışları kaçınılmaz. Bize yansıtılan bu büyük artışların etkisini hafifletmek için elimizden geleni yapıyor ve müşterilerimizi bu artışlardan korumaya çalışıyoruz, ancak durum sürdürülemez bir hal aldı." ifadelerini kullanmıştı.

"İnsanların sesi taklit edilebiliyor, görüntüleri üretilebiliyor"

Siber dolandırıcılık faaliyetlerinin geldiği son noktayı değerlendiren Dr. Öğretim Üyesi Çakır, şunları kaydetti:

"Son dönemde ’siber dolandırıcılık faaliyetleri’, ’deepfake’ ve ’veri sızıntısı’ gibi kavramlar sıkça duyulur hale geldi. Özellikle yapay zeka teknolojilerinin hızla gelişmesiyle birlikte siber tehditlerin yapısı da değişti. Eskiden basit e-posta dolandırıcılıklarıyla karşılaşırken, bugün artık insanların sesi taklit edilebiliyor, görüntüleri üretilebiliyor ve birçok gerçekçi sahte, manipüle edilmiş içerikler oluşturulabiliyor.

Bu nedenle artık yalnızca teknik sistemler değil, insanların psikolojisi ve güven duygusu da hedef alınıyor. Şu an en kritik tehditlerden biri yapay zeka destekli deepfake dolandırıcılıklarıdır. Çünkü insanlar artık yalnızca yazılı mesajlarla değil, sesli aramalar, görüntülü görüşmeler ve sosyal medya videoları üzerinden de manipüle edilmektedir."

"Şüphe güvenlik refleksi haline gelmiştir"

Dolandırıcıların sosyal medyadan alınan ses kayıtlarıyla kurguladıkları senaryolara dikkat çeken Çakır, "Örneğin dolandırıcılar kısa bir ses kaydınızı sosyal medyadan alıp, sizin sesinizi taklit edebiliyor. Daha sonra aile bireylerinizi arayarak ’Acil para gönder’ gibi senaryolar oluşturabiliyor. Bu durumda klasik dolandırıcılık yöntemlerinden çok daha tehlikeli hale gelmiş oluyor.

Öncelikle dijital dünyada şüphe çok önemli bir kavram ve güvenlik refleksi haline gelmiştir. Şüpheyi asıl duymamız gerekiyor. Bir telefon görüşmesi, mesaj veya video ne kadar gerçek görünürse görünsün mutlaka ikinci bir doğrulama yapılması gerekiyor. Örneğin telefonla gelen para talepleri gibi birçok farklı kanaldan bu ifadeleri teyit etmek gerekiyor" dedi.

"En büyük hata fazla veri paylaşımı"

Sosyal medyada aşırı kişisel veri paylaşmanın risklerine değinen Çakır, açıklamasına şöyle devam etti:

"Bilinmeyen bağlantılara tıklamamak, banka bilgilerini telefonda asla ve asla paylaşmamak, sosyal medyada aşırı kişisel veri paylaşmamak artık temel dijital güvenlik kuralları haline gelmiş durumda. En büyük hata fazla veri paylaşımı. Günümüzde görüyoruz birçok sosyal medya kullanan insan sayısı çok fazla ve bu kullanıcılar, yani bizler doğum tarihlerini, çocuklarının okullarını, yaşadığı şehri, yeri, günlük rutinlerini, hatta ses ve görüntülerini kontrolsüz biçimde paylaşabiliyor.

Oysa bu veriler, sosyal mühendislik dediğimiz bir kavram var ve sosyal mühendislik saldırılarında kullanılıyor. Siber suçlular artık teknolojiyi psikolojik manipülasyonla birleştiriyor. Yani saldırılar sadece bilgisayarlara değil, insan davranışlarına yönelik gerçekleştiriliyor."

"Yapay zeka ile saldırılar otomatik hale geldi"

Siber saldırıların yapay zeka ile hızlandığını vurgulayan Çakır, "Yapay zeka oldukça popüler bir alan haline geldi günümüzde, her alanda artık kullanılmakta ve yapay zekayla beraber saldırılar da otomatik hale gelmiş durumda. Eskiden bir dolandırıcının yüzlerce kişiye manuel mesaj göndermesi gerekiyordu, bugün ise yapay zeka sayesinde kişiye özel oltalama dediğimiz mesajlar iletilebiliyor, gerçekçi, sahte e-postalar, otomatik ses klonlamaları, gerçek zamanlı dip fake videoları çok hızlı bir şekilde üretilip bu insanlara ulaştırılabiliyor ve bu ciddi anlamda da tehlike arz etmekte.

Bu noktada bazı temel önlemler ciddi aslında fark oluşturuyor. Bunların başında güçlü ve farklı şifreler kullanmak, çok faktörlü kimlik doğrulamalarını aktif hale getirmek, güncellemeleri asla ve asla ertelememek, lisanssız yazılım kullanmamak ve burası çok önemli ortak wi-fi ağlarında hassas işlemleri asla ve asla yapmamak. Hatta şunu söyleyebiliriz bir de dijital her dijital içeriğe sorgulayıcı ve şüpheci yaklaşmak çok önemli. Artık dijital okuryazarlık temel bir yaşam becerisi haline geldi diyebiliriz" ifadelerini kullandı.

"Aileler yasaklayıcı değil, bilinçlendirici olmalı"

Gençlerin de büyük bir risk altında olduğunu belirten Çakır, "Gençler özellikle sosyal medya manipülasyonlarına karşı risk altında. Sahte hesaplar, oyun içi dolandırıcılıklar, veri toplama uygulamaları ve kimlik avı saldırıları çocukları hedef alabiliyor. Ailelerin burada yasaklayıcı değil aslında bilinçlendirici şekilde bu genç bireylere yaklaşması gerekiyor. Çünkü teknoloji artık hayatın bir doğal bir parçası. Bundan bir kaçış yok. Ki hayatımızın artık merkezi haline de gelmiş durumda. Buradaki önemli nokta ise güvenli kullanım kültürünü oluşturabilmektir" değerlendirmesinde bulundu.

"Kişisel bilgilerinizi fiziksel cüzdanınız kadar dikkatli koruyun"

Veri güvenliğinin öneminin altını çizen Dr. Öğretim Üyesi Semih Çakır, sözlerini şöyle tamamladı:

"Dijital dünyada artık en değerli şey biliyorsunuz ki veridir. Yapay zeka içerisinde yapay zeka için de en önemli şey veridir. Veri olmazsa yapay zekadan bahsetmek mümkün değil. Bu anlamda insanlar kişisel bilgilerini fiziksel cüzdanları kadar dikkatli korumalı.

Şunu unutmamalıyız, her teknolojik gelişme yeni fırsatlar sunarken aynı zamanda yeni riskler de doğurmaktadır. Bu nedenle bilinçli teknoloji kullanımı, dijital farkındalık ve siber güvenlik kültürü geleceğin en önemli toplumsal ihtiyaçlarından biri olacaktır. Dijital güvenlik konusunda bilinçli olmak artık bir tercih değil, zorunluluk haline geldi. Herkese güvenli dijital yaşam diliyorum."

Bu hizmet, çocuk ve aile profillerinden oluşuyor. Güvenli internet hizmeti ile aileler, çocuklarını internetin zararlı içeriklerinden büyük oranda koruyabiliyor.

Söz konusu hizmette çocuk profili "izinli liste" yöntemine göre, aile profili ise "yasaklı liste" yöntemine göre çalışıyor. Bu yöntemde zararlı içerik barındıran sitelerden oluşan listeye erişilemiyor, bu liste haricindeki tüm internet sitelerine erişmek mümkün.

Güvenli internet hizmetini seçen abone sayısı arttı

Aile profili, çocuk profilinden daha geniş bir içeriğe sahip ve istenildiği takdirde oyun, sohbet, sosyal medya siteleri de erişime açılıp kapatılabiliyor.

Her geçen gün artan güvenli internet hizmeti kullanıcı sayısı, 2025 sonu itibarıyla 55 milyonu aştı.

Bu abonelerin yüzde 99,7'si aile profilini, yüzde 0,3'ü çocuk profilini tercih etti. Geçen yıl güvenli internet hizmetine geçen abone sayısı bir önceki yıla göre yüzde 10 arttı.

125 bin alan adına ilişkin ihbar ve itiraz değerlendirildi

Güvenli internet hizmetinin tanıtımının yapıldığı "guvenlinet.org.tr" portalında bilinçlendirme önerileri yer alıyor. Buradan, güvenli internet kullanıcılarının ihbar ve itirazlarının alınması, alan adlarının sorgulanması, GİH profil testi işlemleri de yapılabiliyor.

İnternet kullanıcıları, sitede yer alan test sayfasından (guvenlinet.org/test) seçtikleri profili test edebiliyor, işletmeci tarafından kendilerine sağlanan profilin düzgün çalışıp çalışmadığını kontrol edebiliyor.

Öte yandan, hizmet kapsamında 2025 yılı içinde aboneler tarafından iletilen 125 bin alan adına ilişkin ihbar ve itiraz değerlendirmeye alındı.

Akıllı telefon deneyimini tamamen değiştirmeyi hedefleyen yeni yazılım, özellikle Apple Intelligence altyapısına dayanan gelişmiş yapay zeka yetenekleriyle tüm dikkatleri üzerinde topladı.

YAPAY ZEKA DESTEKLİ SIRI GELİYOR

Yapılan resmi açıklamalar doğrultusunda iOS 27 sürümünün en çok konuşulan ve en büyük yeniliklerinden birisi tamamen baştan tasarlanan sanal asistan Siri oldu.

Gelişmiş büyük dil modelleri ile baştan aşağı güçlendirilen sanal asistan, artık kullanıcılarına tıpkı ChatGPT ve Gemini servislerinde olduğu gibi sohbet tabanlı yepyeni bir arayüz deneyimi vadediyor.

Doğal konuşma yetenekleri üst seviyeye çıkarılan Siri, tek bir sesli komut yardımıyla birden fazla karmaşık işlemi aynı anda yerine getirirken ekran üzerindeki içerikleri da kolayca anlıyor.

Kullanıcıların kişisel verilerine göre akıllı öneriler hazırlayan asistanın, üçüncü taraf yapay zeka servisleriyle olan entegrasyonunun genişletilmesi de beklenen gelişmeler arasında yer alıyor.

FOTOĞRAFLAR VE KAMERA UYGULAMALARINA YAPAY ZEKA DESTEĞİ

Apple, kullanıcıların günlük hayatta en sık ziyaret ettiği uygulamaların başında gelen Fotoğraflar platformunu yepyeni yapay zeka araçlarıyla çok daha güçlü kıldı.

Platforma dahil edilen yeni "Extend" özelliği sayesinde fotoğrafların dış kısımlarında yeni içerikler üretiliyor ve böylece mevcut kadraj otomatik olarak genişletiliyor.

Sistemdeki "Enhance" seçeneği renk tonlarını, ışık dengesini ve genel görüntü kalitesini tek bir dokunuşla kusursuz biçimde iyileştiriyor.

Bir diğer yenilik olan "Reframe" özelliği ise özellikle uzamsal fotoğraflarda çekim aşaması tamamlandıktan sonra bile perspektif değişiklikleri yapılmasına imkan tanıyor.

İşletim sisteminin yerleşik Kamera uygulaması da yeni dönemde görsel zeka yetenekleri kazanarak kullanıcılara büyük kolaylıklar sağlıyor.

Kameralarını bir ürünün besin etiketine yönelten kullanıcılar içerik bilgilerini analiz edebilirken, kartvizitler üzerindeki iletişim bilgileri de doğrudan kişi listesine eklenebiliyor.

WALLET VE SAĞLIK UYGULAMALARI BAŞTAN AŞAĞI YENİLENİYOR

Yeni iOS 27 güncellemesi ile birlikte Apple Wallet uygulamasına "Create a Pass" adı verilen son derece kullanışlı bir fonksiyon dahil edildi.

Bu sistem sayesinde kullanıcılar çeşitli QR kodları veya basılı belgeleri telefon kamerasıyla taratarak kendi dijital geçiş kartlarını başarıyla oluşturuyor.

Kullanıcılar etkinlik biletlerini, mağaza üyelik kartlarını ve özel geçiş belgelerini tek bir güvenli havuzda düzenli biçimde saklama konforuna erişiyor.

Sağlık uygulaması tarafında ise yapay zeka desteğiyle hazırlanan sağlık önerileri, gelişmiş beslenme takibi ve uzmanlar tarafından hazırlanan eğitici içerikler sunuluyor.

Sistemin, kullanıcıların günlük yaşam alışkanlıklarını analiz ederek çok daha kişisel sağlık tavsiyeleri vermesi planlanıyor.

Bu kişiselleştirilmiş analizler sayesinde her kullanıcının kendi zindelik durumuna özel bir takip mekanizması kuruluyor.

AKILLI KLAVYE VE SAFARİ

Apple, yeni güncelleme paketiyle birlikte yerleşik klavyenin otomatik düzeltme algoritmasını da önemli ölçüde ileriye taşımayı başardı.

Geliştirilen yapay zeka destekli yeni sistem sadece basit yazım hatalarını düzeltmekle kalmıyor, aynı zamanda cümlelerdeki dil bilgisi hatalarını da tespit ederek alternatif öneriler paylaşıyor.

İnternet tarayıcısı Safari tarafında ise Apple Intelligence platformuyla entegre çalışan akıllı sekme grupları özelliği duyuruldu.

Tarayıcı artık açık olan çok sayıdaki sekmeyi içerdikleri konulara göre analiz ediyor ve otomatik olarak gruplandırıp isimlendiriyor.

iOS 27 YAYINLANMA TAKVİMİ

Teknoloji dünyasında büyük bir heyecan yaratan iOS 27 güncellemesinin, önümüzdeki aylarda tüm uyumlu iPhone modelleri için aşamalı olarak genel kullanıma sunulması bekleniyor.

Ancak Apple tarafından geliştirilen bazı yenilikçi yapay zeka özelliklerinin, ilk ana sürüm yerine yıl içerisinde yayınlanacak ara güncellemelerle kullanıcılara ulaştırılacağı belirtiliyor.

IOS 27 GÜNCELLEMESİ ALACAK iPHONE MODELLERİ

Güncelleme paketi, en güncel akıllı telefon ailesi olan iPhone 17 serisinden başlayarak eski nesil iPhone 11 modellerine kadar oldukça geniş bir yelpazeye yayılıyor.

Desteklenen cihazların ilk grubunu en yeni tepe modellerini kapsayan iPhone 17, iPhone 17e, iPhone 17 Pro, iPhone 17 Pro Max ve iPhone Air modelleri oluşturuyor.

Bir önceki nesilde yer alan iPhone 16, iPhone 16e, iPhone 16 Plus, iPhone 16 Pro ve iPhone 16 Pro Max kullanıcıları da bu yeni yazılımı telefonlarına kurabilecek.

Şirket, popüler amiral gemisi serilerinden olan iPhone 15, iPhone 15 Plus, iPhone 15 Pro ve iPhone 15 Pro Max modellerine de yeni işletim sistemini sunacak.

Bununla birlikte eski nesil popüler cihazlardan olan iPhone 14, iPhone 14 Plus, iPhone 14 Pro ve iPhone 14 Pro Max modelleri de güncelleme kapsamı içerisinde yer alacak.

Güncelleme alacak tüm telefonlar:

iPhone 17, iPhone 17e, iPhone 17 Pro, iPhone 17 Pro Max ve iPhone Air

iPhone 16, iPhone 16e, iPhone 16 Plus, iPhone 16 Pro, iPhone 16 Pro Max

iPhone 15, iPhone 15 Plus, iPhone 15 Pro, iPhone 15 Pro Max

iPhone 14, iPhone 14 Plus, iPhone 14 Pro, iPhone 14 Pro Max

iPhone 13, iPhone 13 mini, iPhone 13 Pro, iPhone 13 Pro Max

iPhone 12, iPhone 12 mini, iPhone 12 Pro, iPhone 12 Pro Max

iPhone 11, iPhone 11 Pro, iPhone 11 Pro Max

iPhone SE (2. Nesil)

Göktaş, TBMM'de düzenlenen "Eğitimde ve Sosyal Hayatta Fırsat Eşitliği: Engelsiz Bir Gelecek" panelinin ardından AA muhabirinin, 15 yaş altı çocukların sosyal medya kullanımına yönelik düzenlemeye ilişkin sorusunu yanıtladı.

Sosyal medyaya yönelik düzenlemeleri de içeren kanunla 15 yaş altı çocuklara yönelik güvenli dijital alanlar oluşturulacağını ve kontrollü kullanımın teşvik edileceğini belirten Göktaş, çocukların yaş ve gelişimlerine uygun olmayan içeriklere maruz kalmalarını önlenmeyi amaçladıklarını dile getirdi.

Göktaş, söz konusu kanunun hayata geçirilmesi amacıyla Bakanlık bünyesinde çalışma grubu kurulduğunu belirterek, sürecin ilgili kurum ve kuruluşlarla koordinasyon içinde yürütüldüğünü ifade etti.

Kamu kurumları ve diğer ilgililerle temas içinde olduklarını bildiren Göktaş, 15 yaş altı çocukların sosyal medya kullanımına yönelik düzenlemenin uygulamasındaki esasları kısa sürede belirleyerek bununla ilgili yönetmeliği çıkaracaklarını ve uygulamayı hayata geçireceklerini söyledi.

Sosyal medya kullanımına yönelik yeni dönemin yalnızca bir yasal düzenlemeyle sınırlı kalmayacağını, teknik altyapı ve uygulamaya ilişkin mekanizmaların da kapsamlı şekilde hazırlanacağını belirten Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Göktaş, kanunla sosyal ağ sağlayıcılara getirilen 15 yaş altı çocuklara hizmet sunma yükümlülüğüne esas olmak üzere yaş doğrulama için hangi yöntemlerin kullanılacağına dair teknik çalışmaların da yapıldığını kaydetti.

Yapılan son güncellemeyle birlikte iPhone 17 ailesindeki tüm akıllı telefonların başlangıç fiyatları, önemli ölçüde yükseldi.

İPHONE 17 AİLESİNDE YENİ BAŞLANGIÇ FİYATLARI

Zam kararı sonrasında serinin giriş modeli olan iPhone 17e'nin fiyatı, 5 bin lira artarak 59 bin 999 TL seviyesine çıktı.

Standart iPhone 17 modeli ise 7 bin liralık artışla artık 84 bin 999 TL'den başlayan fiyatlarla tüketicilere sunuluyor.

Serinin diğer üyelerinden iPhone Air modelinin yeni başlangıç fiyatı 107 bin 999 TL olurken, iPhone 17 Pro versiyonu 119 bin 999 TL etiketine ulaştı.

En üst düzey seçenek olan iPhone 17 Pro Max modelinin başlangıç fiyatı 132 bin 999 TL olurken, bu cihazın 2 TB depolama kapasiteli sürümü 188 bin 999 TL seviyesini gördü.

AİRPODS MODELLERİ DE ZAMDAN NASİBİNİ ALDI

Akıllı telefonların yanı sıra şirketin popüler kablosuz kulaklıkları da bu yeni fiyatlandırma politikasından olumsuz etkilendi.

AirPods 4 modelinin satış fiyatı 8 bin 999 TL'ye yükselirken, AirPods Pro 3 modeli 15 bin 499 TL üzerinden listelenmeye başladı.

Tüm bu artışlara rağmen şirketin üst segment kulaklık modeli olan AirPods Max 2'nin güncel satış fiyatında herhangi bir değişikliğe gidilmedi.

iPhone 17e (256 GB)

Eski fiyat: 54 bin 999 TL

Yeni fiyat: 59 bin 999 TL

iPhone 17e (512 GB)

Eski fiyat: 66 bin 999 TL

Yeni fiyat: 73 bin 999 TL

iPhone 17 (256 GB)

Eski fiyat: 77 bin 999 TL

Yeni fiyat: 84 bin 999 TL

iPhone 17 (512 GB)

Eski fiyat: 89 bin 999 TL

Yeni fiyat: 98 bin 999 TL

iPhone 17 Pro (256 GB)

Eski fiyat: 107 bin 999 TL

Yeni fiyat: 119 bin 999 TL

iPhone 17 Pro (512 GB)

Eski fiyat: 119 bin 999 TL

Yeni fiyat: 133 bin 999 TL

iPhone 17 Pro (1 TB)

Eski fiyat: 131 bin 999 TL

Yeni fiyat: 147 bin 999 TL

iPhone 17 Pro Max (256 GB)

Eski fiyat: 119 bin 999 TL

Yeni fiyat: 132 bin 999 TL

iPhone 17 Pro Max (512 GB)

Eski fiyat: 131 bin 999 TL

Yeni fiyat: 146 bin 999 TL

iPhone 17 Pro Max (1 TB)

Eski fiyat: 143 bin 999 TL

Yeni fiyat: 160 bin 999 TL

iPhone 17 Pro Max (2 TB)

Eski fiyat: 168 bin 999 TL

Yeni fiyat: 188 bin 999 TL

iPhone Air (256 GB)

Eski fiyat: 97 bin 999 TL

Yeni fiyat: 107 bin 999 TL

iPhone Air (512 GB)

Eski fiyat: 109 bin 999 TL

Yeni fiyat: 121 bin 999 TL

iPhone Air (1 TB)

Eski fiyat: 121 bin 999 TL

Yeni fiyat: 135 bin 999 TL

Sosyal medyaya yönelik düzenlemeleri de içeren Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun, Resmi Gazete'de yayımlanarak yasalaştı.

SOSYAL MEDYAYA 15 YAŞ SINIRI

Kanuna göre sosyal medya platformları 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak ve bu hizmetin sunulmaması konusunda yaş doğrulama dahil gerekli tedbirleri almakla yükümlü olacak.

Sosyal ağ sağlayıcı, 15 yaşını doldurmuş çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet sunma konusunda gerekli tedbirleri alacak, bu kapsamda alınan tedbirler sosyal ağ sağlayıcının kendi internet sitesinde yayınlanacak.

EBEVEYN KONTROL ARAÇLARI

Açık, anlaşılır ve kullanıma elverişli ebeveyn kontrol araçları sağlanacak.

Ebeveyn kontrol araçları hesap ayarlarının kontrol edilmesine, satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi ücrete dayalı işlemlerin ebeveyn iznine veya onayına tabi kılınmasına ve kullanım süresinin izlenmesi ve bu sürenin sınırlandırılmasına ilişkin mekanizmaları içerecek.

Sosyal ağ sağlayıcı, aldatıcı reklamları engelleyici tedbirleri almakla yükümlü olacak.

SOSYAL MEDYA PLATFORMLARININ YÜKÜMLÜLÜKLERİ

Türkiye'den günlük erişimi 10 milyondan fazla olan sosyal ağ sağlayıcı, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde verilen kararın gereğini derhal ve en geç bir saat içinde uygulayacak, kanun uyarınca verilen içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi kararlarına konu yayının kendi internet sitesinde yayınlanmaması hususunda gerekli her türlü tedbiri alacak.

Verilen idari para cezasının tebliğinden itibaren 30 gün içinde yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanı tarafından Türkiye'de mukim vergi mükellefi olan gerçek ve tüzel kişilerin ilgili sosyal ağ sağlayıcısına yeni reklam vermesi yasaklanacak, bu kapsamda yeni sözleşme kurulamayacak ve buna ilişkin para transferi yapılamayacak.

Reklam yasağı kararının verildiği tarihten itibaren 3 ay içinde yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanı, sosyal ağ sağlayıcının internet trafiği bant genişliğinin yüzde 50 daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvurabilecek.

Başvurunun kabulüne ilişkin hakim kararının uygulanmasından itibaren 30 gün içinde söz konusu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanı, sosyal ağ sağlayıcının internet trafiği bant genişliğinin yüzde 90 oranına kadar daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvurabilecek.

Hakim, ikinci başvuru üzerine vereceği kararında yüzde 50'den düşük olmamak kaydıyla, sunulan hizmetin niteliğini de dikkate alarak daha düşük bir oran belirleyebilecek.

Bu kararlara karşı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanı tarafından itiraz yoluna gidilebilecek.

Hakim tarafından verilen kararlar erişim sağlayıcılara bildirilmek üzere Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'na gönderilecek.

Kararların gereği bildirimden itibaren derhal ve en geç 4 saat içinde erişim sağlayıcıları tarafından yerine getirilecek.

Yükümlülüğün yerine getirilmesi halinde reklam yasağı kaldırılacak ve hakim kararları kendiliğinden hükümsüz kalacak.

İnternet trafiği bant genişliğine yapılan müdahalenin sona erdirilmesi için erişim sağlayıcılara Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından bildirim yapılacak.

Bu hüküm, düzenlemenin yayımı tarihinden 6 ay sonra yürürlüğe girecek.

OYUN PLATFORMLARININ YÜKÜMLÜLÜKLERİ

Teklife AK Parti tarafından verilen önergeyle oyun platformlarına ilişkin düzenlemeler yapıldı.

Buna göre oyun platformu usulüne uygun olarak derecelendirilmeyen oyunları sunamayacak ancak derecelendirilmeyen oyunları en yüksek yaş kriterine göre derecelendirmek kaydıyla sunabilecek.

Oyun platformu içerik veya yer sağlayıcı olmasından doğan sorumluluk ve yükümlülükleri saklı kalmak kaydıyla, usulüne uygun olarak derecelendirilmeyen içerikleri çıkarmakla yükümlü olacak.

Türkiye'den günlük erişimi 100 binden fazla olan yurt dışı kaynaklı oyun platformu; Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, Erişim Sağlayıcıları Birliği, adli veya idari makamlarca gönderilecek tebligat, bildirim veya taleplerin gereği ile düzenleme kapsamındaki diğer yükümlülüklerin yerine getirilmesini temin için Türkiye'de gerçek veya tüzel kişi temsilci belirlemekle ve bu temsilciye dair bilgileri Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'na bildirmekle yükümlü olacak.

Oyun platformu, temsilcinin iletişim bilgilerine kolayca görülebilecek ve doğrudan erişilebilecek şekilde internet sitesinde yer verecek.

Açık, anlaşılır ve kullanıma elverişli ebeveyn kontrol araçları sağlanacak.

Ebeveyn kontrol araçları hesap ayarlarının kontrol edilmesine, satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi ücrete dayalı işlemlerin ebeveyn iznine veya onayına tabi kılınmasına ilişkin mekanizmaları içerecek.

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, oyun platformunun bu düzenlemeye uyumuna ilişkin olarak oyun platformundan kurumsal yapı, bilişim sistemleri, veri işleme mekanizmaları dahil olmak üzere bu düzenlemenin uygulanmasıyla doğrudan ilgili açıklamaları talep edebilecek.

Oyun platformu, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından talep edilen bilgi ve belgeleri derhal ve 15 günü geçmemek üzere Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından belirlenecek süre içinde vermekle yükümlü olacak.

Bu düzenlemenin uygulanmasına, oyun platformunun uyması gereken yükümlülüklere ve yaş kriterlerine göre derecelendirmeye dair usul ve esaslar Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenecek.

Bu kapsamdaki yükümlülükler ile Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikte yer alan yükümlülüklerini yerine getirmeyen oyun platformuna Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından bildirimde bulunulacak.

30 MİLYON LİRAYA KADAR PARA CEZASI VERİLEBİLECEK

Bildirimden itibaren 30 gün içinde bildirime konu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde oyun platformuna Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanı tarafından 1 milyon Türk lirasından 10 milyon Türk lirasına kadar idari para cezası verilebilecek.

Verilen idari para cezasının tebliğinden itibaren 30 gün içinde bildirime konu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde 10 milyon Türk lirasından 30 milyon Türk lirasına kadar bir kez daha idari para cezası verilebilecek.

İdari para cezası miktarı ihlalinin niteliği, ağırlığı, kullanıcılar üzerindeki etkisi veya meydana gelen zarar dikkate alınarak takdir edilecek.

İkinci kez verilen idari para cezasının tebliğinden itibaren 30 gün içinde bildirime konu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanı, oyun platformunun internet trafiği bant genişliğinin yüzde 30 oranında daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvurabilecek.

Başvurunun kabulüne ilişkin hakim kararının uygulanmasından itibaren 30 gün içinde bildirime konu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanı, oyun platformunun internet trafiği bant genişliğinin yüzde 50 oranına kadar daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvurabilecek.

Hakim, ikinci başvuru üzerine vereceği kararında yüzde 30'dan düşük olmamak kaydıyla sunulan hizmetin niteliğini de dikkate alarak daha düşük bir oran belirleyebilecek.

Bu kararlara karşı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanı tarafından Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre itiraz yoluna gidilebilecek.

Hakim tarafından verilen kararlar erişim sağlayıcılara bildirilmek üzere Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'na gönderilecek.

Kararların gereği bildirimden itibaren derhal ve en geç 4 saat içinde erişim sağlayıcıları tarafından yerine getirilecek.

Bildirime konu yükümlülüğün yerine getirilmesi halinde verilen idari para cezalarının 4'te biri tahsil edilecek ve hakim kararları kendiliğinden hükümsüz kalacak.

İnternet trafiği bant genişliğine yapılan müdahalenin sona erdirilmesi için erişim sağlayıcılara Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından bildirim yapılacak.

BİR YOLCU İKİ POWERBANK TAŞIYABİLECEK

Kurum tarafından yapılan açıklamada, “Söz konusu değişiklik kapsamında, hava aracında taşınabilir bataryaların (powerbank) şarj edilmesi yasaklanmıştır. Her bir kişinin taşıyabileceği taşınabilir batarya sayısı en fazla iki adetle sınırlandırılmıştır. Hava aracında taşınabilir elektronik cihazları (PED) şarj etmek için taşınabilir bataryaların kullanılması tavsiye edilmektedir. Söz konusu kısıtlamalar, operasyonel gereklilikleri yerine getirmek amacıyla ekip üyeleri tarafından taşınan taşınabilir bataryalar için geçerli olmamakla beraber ekip üyeleri tarafından kişisel kullanım amacıyla taşınan taşınabilir bataryalar için geçerlidir" denildi.

1 MAYIS’TAN İTİBAREN KAPANACAK

Yapılan son düzenlemelere göre, bir pasaport üzerine üç yılda bir yalnızca tek bir cihaz kaydetme hakkı bulunmasına rağmen, sistemdeki boşluklardan yararlananların cihazları "kara liste"ye alınacak. 1 Mayıs 2026 tarihine kadar belirlenen 54 bin 258 liralık resmi harç bedelini ödemeyen kullanıcılar, cihazlarını Türkiye sınırları içerisinde mobil şebekeler üzerinden kullanamayacak.

BTKdan yurt dışından getirilen kaça telefonlara 54 bin liralık fatura Kaçak cep telefonları kapatılacak mı
Özellikle çift IMEI numarasına sahip cihazlar üzerinden yürütülen usulsüz işlemler mercek altına alındı. Birçok kullanıcının, yurt dışından getirdiği çift SIM kartlı cihazının ikinci IMEI numarasını farklı bir telefon için sisteme kaydettirdiği ve bu yöntemle tek bir kayıt hakkından iki farklı cihaz için yararlandığı tespit edildi.

Mevzuata göre, her pasaport sahibi üç yılda yalnızca bir kez ve tek bir cihaz için yurt dışından telefon getirebiliyor. BTK, usulsüz kullanımları tespit ettiği telefon sahiplerini SMS yoluyla bilgilendirdi. Kayıt için tanınan 120 günlük süre 1 Mayıs 2026 tarihinde dolacak. Bu tarihe kadar kayıt yaptırmayan cihazlar şebekeden men edilecek ve kullanılamaz hale gelecek. Kayıt ücreti ise 54 bin 258 liraya yükseltildi.

Çin Fırlatma Aracı Teknolojisi Akademisi (CALT) tarafından geliştirilen ‘Cielong-3’ roketi, yerden 500 kilometre irtifadaki Güneş Eşzamanlı Yörünge'ye 1,6 tona kadar yük taşıyabiliyor. 31 metre uzunluğunda ve 2,65 metre çapındaki katı yakıtlı roket, 4 aşamalı ateşleme mekanizmasına sahip. Ticari uydu pazarındaki artan talebe karşılık vermeyi amaçlayan roketin, fırlatma maliyetlerini kilogram başına 10 bin doların altına kadar indireceği tahmin ediliyor.

Gelişen teknolojik ürünler ve internet teknolojilerinin hayatın birçok alanında kullanımıyla birlikte, Türkiye'deki fiber abone sayısı 2025'te 10 milyona yaklaştı.

Fiber internet abone sayısı 2021 yılının son çeyreğinde 4 milyon 840 bin 908 iken bir sonraki yıl 5 milyon 702 bin 865'e çıktı. 2023'te 6 milyon 753 bin 379 olan abone sayısı, 2024'te 8 milyon barajını aştı ve 8 milyon 72 bin 629 olarak kayıtlara geçti. Geçen yıl fiber abone sayısı 10 milyon seviyesine yaklaştı ve 9 milyon 845 bin 226'ya ulaştı. Böylece, son 5 yılda fiber internet abone sayısı iki katına çıktı.

"Eve kadar fiber" abone sayısı 2021'de 3,5 milyon seviyelerinde iken geçen yıl 8,6 milyonu aştı. "Binaya kadar fiber" abone sayısı ise aynı dönemlerde, 1,3 milyondan 1,1 milyona geriledi.

Fiber uzunluk 680 bin kilometreyi aştı

Abone sayılarındaki artış ve fibere yüksek taleple birlikte, fiber optik kablo uzunluğu da 5 yılda önemli ilerleme kaydetti.

İşletmecilerin 2021'in son çeyreği itibarıyla fiber uzunluğu, 471 bin 20 kilometre iken geçen yıl 680 bin 524 kilometreye çıktı.

Böylece, 5 yılda Türkiye'deki fiber uzunluk yüzde 44 artış gösterdi.

Türkiye'nin 5 yıllık fiber internet abone sayısı ve fiber optik kablo uzunluğuna (kilometre) dair veriler ise şöyle: