"İnsanların sesi taklit edilebiliyor, görüntüleri üretilebiliyor"

Siber dolandırıcılık faaliyetlerinin geldiği son noktayı değerlendiren Dr. Öğretim Üyesi Çakır, şunları kaydetti:

"Son dönemde ’siber dolandırıcılık faaliyetleri’, ’deepfake’ ve ’veri sızıntısı’ gibi kavramlar sıkça duyulur hale geldi. Özellikle yapay zeka teknolojilerinin hızla gelişmesiyle birlikte siber tehditlerin yapısı da değişti. Eskiden basit e-posta dolandırıcılıklarıyla karşılaşırken, bugün artık insanların sesi taklit edilebiliyor, görüntüleri üretilebiliyor ve birçok gerçekçi sahte, manipüle edilmiş içerikler oluşturulabiliyor.

Bu nedenle artık yalnızca teknik sistemler değil, insanların psikolojisi ve güven duygusu da hedef alınıyor. Şu an en kritik tehditlerden biri yapay zeka destekli deepfake dolandırıcılıklarıdır. Çünkü insanlar artık yalnızca yazılı mesajlarla değil, sesli aramalar, görüntülü görüşmeler ve sosyal medya videoları üzerinden de manipüle edilmektedir."

"Şüphe güvenlik refleksi haline gelmiştir"

Dolandırıcıların sosyal medyadan alınan ses kayıtlarıyla kurguladıkları senaryolara dikkat çeken Çakır, "Örneğin dolandırıcılar kısa bir ses kaydınızı sosyal medyadan alıp, sizin sesinizi taklit edebiliyor. Daha sonra aile bireylerinizi arayarak ’Acil para gönder’ gibi senaryolar oluşturabiliyor. Bu durumda klasik dolandırıcılık yöntemlerinden çok daha tehlikeli hale gelmiş oluyor.

Öncelikle dijital dünyada şüphe çok önemli bir kavram ve güvenlik refleksi haline gelmiştir. Şüpheyi asıl duymamız gerekiyor. Bir telefon görüşmesi, mesaj veya video ne kadar gerçek görünürse görünsün mutlaka ikinci bir doğrulama yapılması gerekiyor. Örneğin telefonla gelen para talepleri gibi birçok farklı kanaldan bu ifadeleri teyit etmek gerekiyor" dedi.

"En büyük hata fazla veri paylaşımı"

Sosyal medyada aşırı kişisel veri paylaşmanın risklerine değinen Çakır, açıklamasına şöyle devam etti:

"Bilinmeyen bağlantılara tıklamamak, banka bilgilerini telefonda asla ve asla paylaşmamak, sosyal medyada aşırı kişisel veri paylaşmamak artık temel dijital güvenlik kuralları haline gelmiş durumda. En büyük hata fazla veri paylaşımı. Günümüzde görüyoruz birçok sosyal medya kullanan insan sayısı çok fazla ve bu kullanıcılar, yani bizler doğum tarihlerini, çocuklarının okullarını, yaşadığı şehri, yeri, günlük rutinlerini, hatta ses ve görüntülerini kontrolsüz biçimde paylaşabiliyor.

Oysa bu veriler, sosyal mühendislik dediğimiz bir kavram var ve sosyal mühendislik saldırılarında kullanılıyor. Siber suçlular artık teknolojiyi psikolojik manipülasyonla birleştiriyor. Yani saldırılar sadece bilgisayarlara değil, insan davranışlarına yönelik gerçekleştiriliyor."

"Yapay zeka ile saldırılar otomatik hale geldi"

Siber saldırıların yapay zeka ile hızlandığını vurgulayan Çakır, "Yapay zeka oldukça popüler bir alan haline geldi günümüzde, her alanda artık kullanılmakta ve yapay zekayla beraber saldırılar da otomatik hale gelmiş durumda. Eskiden bir dolandırıcının yüzlerce kişiye manuel mesaj göndermesi gerekiyordu, bugün ise yapay zeka sayesinde kişiye özel oltalama dediğimiz mesajlar iletilebiliyor, gerçekçi, sahte e-postalar, otomatik ses klonlamaları, gerçek zamanlı dip fake videoları çok hızlı bir şekilde üretilip bu insanlara ulaştırılabiliyor ve bu ciddi anlamda da tehlike arz etmekte.

Bu noktada bazı temel önlemler ciddi aslında fark oluşturuyor. Bunların başında güçlü ve farklı şifreler kullanmak, çok faktörlü kimlik doğrulamalarını aktif hale getirmek, güncellemeleri asla ve asla ertelememek, lisanssız yazılım kullanmamak ve burası çok önemli ortak wi-fi ağlarında hassas işlemleri asla ve asla yapmamak. Hatta şunu söyleyebiliriz bir de dijital her dijital içeriğe sorgulayıcı ve şüpheci yaklaşmak çok önemli. Artık dijital okuryazarlık temel bir yaşam becerisi haline geldi diyebiliriz" ifadelerini kullandı.

"Aileler yasaklayıcı değil, bilinçlendirici olmalı"

Gençlerin de büyük bir risk altında olduğunu belirten Çakır, "Gençler özellikle sosyal medya manipülasyonlarına karşı risk altında. Sahte hesaplar, oyun içi dolandırıcılıklar, veri toplama uygulamaları ve kimlik avı saldırıları çocukları hedef alabiliyor. Ailelerin burada yasaklayıcı değil aslında bilinçlendirici şekilde bu genç bireylere yaklaşması gerekiyor. Çünkü teknoloji artık hayatın bir doğal bir parçası. Bundan bir kaçış yok. Ki hayatımızın artık merkezi haline de gelmiş durumda. Buradaki önemli nokta ise güvenli kullanım kültürünü oluşturabilmektir" değerlendirmesinde bulundu.

"Kişisel bilgilerinizi fiziksel cüzdanınız kadar dikkatli koruyun"

Veri güvenliğinin öneminin altını çizen Dr. Öğretim Üyesi Semih Çakır, sözlerini şöyle tamamladı:

"Dijital dünyada artık en değerli şey biliyorsunuz ki veridir. Yapay zeka içerisinde yapay zeka için de en önemli şey veridir. Veri olmazsa yapay zekadan bahsetmek mümkün değil. Bu anlamda insanlar kişisel bilgilerini fiziksel cüzdanları kadar dikkatli korumalı.

Şunu unutmamalıyız, her teknolojik gelişme yeni fırsatlar sunarken aynı zamanda yeni riskler de doğurmaktadır. Bu nedenle bilinçli teknoloji kullanımı, dijital farkındalık ve siber güvenlik kültürü geleceğin en önemli toplumsal ihtiyaçlarından biri olacaktır. Dijital güvenlik konusunda bilinçli olmak artık bir tercih değil, zorunluluk haline geldi. Herkese güvenli dijital yaşam diliyorum."

Bu hizmet, çocuk ve aile profillerinden oluşuyor. Güvenli internet hizmeti ile aileler, çocuklarını internetin zararlı içeriklerinden büyük oranda koruyabiliyor.

Söz konusu hizmette çocuk profili "izinli liste" yöntemine göre, aile profili ise "yasaklı liste" yöntemine göre çalışıyor. Bu yöntemde zararlı içerik barındıran sitelerden oluşan listeye erişilemiyor, bu liste haricindeki tüm internet sitelerine erişmek mümkün.

Güvenli internet hizmetini seçen abone sayısı arttı

Aile profili, çocuk profilinden daha geniş bir içeriğe sahip ve istenildiği takdirde oyun, sohbet, sosyal medya siteleri de erişime açılıp kapatılabiliyor.

Her geçen gün artan güvenli internet hizmeti kullanıcı sayısı, 2025 sonu itibarıyla 55 milyonu aştı.

Bu abonelerin yüzde 99,7'si aile profilini, yüzde 0,3'ü çocuk profilini tercih etti. Geçen yıl güvenli internet hizmetine geçen abone sayısı bir önceki yıla göre yüzde 10 arttı.

125 bin alan adına ilişkin ihbar ve itiraz değerlendirildi

Güvenli internet hizmetinin tanıtımının yapıldığı "guvenlinet.org.tr" portalında bilinçlendirme önerileri yer alıyor. Buradan, güvenli internet kullanıcılarının ihbar ve itirazlarının alınması, alan adlarının sorgulanması, GİH profil testi işlemleri de yapılabiliyor.

İnternet kullanıcıları, sitede yer alan test sayfasından (guvenlinet.org/test) seçtikleri profili test edebiliyor, işletmeci tarafından kendilerine sağlanan profilin düzgün çalışıp çalışmadığını kontrol edebiliyor.

Öte yandan, hizmet kapsamında 2025 yılı içinde aboneler tarafından iletilen 125 bin alan adına ilişkin ihbar ve itiraz değerlendirmeye alındı.

Akıllı telefon deneyimini tamamen değiştirmeyi hedefleyen yeni yazılım, özellikle Apple Intelligence altyapısına dayanan gelişmiş yapay zeka yetenekleriyle tüm dikkatleri üzerinde topladı.

YAPAY ZEKA DESTEKLİ SIRI GELİYOR

Yapılan resmi açıklamalar doğrultusunda iOS 27 sürümünün en çok konuşulan ve en büyük yeniliklerinden birisi tamamen baştan tasarlanan sanal asistan Siri oldu.

Gelişmiş büyük dil modelleri ile baştan aşağı güçlendirilen sanal asistan, artık kullanıcılarına tıpkı ChatGPT ve Gemini servislerinde olduğu gibi sohbet tabanlı yepyeni bir arayüz deneyimi vadediyor.

Doğal konuşma yetenekleri üst seviyeye çıkarılan Siri, tek bir sesli komut yardımıyla birden fazla karmaşık işlemi aynı anda yerine getirirken ekran üzerindeki içerikleri da kolayca anlıyor.

Kullanıcıların kişisel verilerine göre akıllı öneriler hazırlayan asistanın, üçüncü taraf yapay zeka servisleriyle olan entegrasyonunun genişletilmesi de beklenen gelişmeler arasında yer alıyor.

FOTOĞRAFLAR VE KAMERA UYGULAMALARINA YAPAY ZEKA DESTEĞİ

Apple, kullanıcıların günlük hayatta en sık ziyaret ettiği uygulamaların başında gelen Fotoğraflar platformunu yepyeni yapay zeka araçlarıyla çok daha güçlü kıldı.

Platforma dahil edilen yeni "Extend" özelliği sayesinde fotoğrafların dış kısımlarında yeni içerikler üretiliyor ve böylece mevcut kadraj otomatik olarak genişletiliyor.

Sistemdeki "Enhance" seçeneği renk tonlarını, ışık dengesini ve genel görüntü kalitesini tek bir dokunuşla kusursuz biçimde iyileştiriyor.

Bir diğer yenilik olan "Reframe" özelliği ise özellikle uzamsal fotoğraflarda çekim aşaması tamamlandıktan sonra bile perspektif değişiklikleri yapılmasına imkan tanıyor.

İşletim sisteminin yerleşik Kamera uygulaması da yeni dönemde görsel zeka yetenekleri kazanarak kullanıcılara büyük kolaylıklar sağlıyor.

Kameralarını bir ürünün besin etiketine yönelten kullanıcılar içerik bilgilerini analiz edebilirken, kartvizitler üzerindeki iletişim bilgileri de doğrudan kişi listesine eklenebiliyor.

WALLET VE SAĞLIK UYGULAMALARI BAŞTAN AŞAĞI YENİLENİYOR

Yeni iOS 27 güncellemesi ile birlikte Apple Wallet uygulamasına "Create a Pass" adı verilen son derece kullanışlı bir fonksiyon dahil edildi.

Bu sistem sayesinde kullanıcılar çeşitli QR kodları veya basılı belgeleri telefon kamerasıyla taratarak kendi dijital geçiş kartlarını başarıyla oluşturuyor.

Kullanıcılar etkinlik biletlerini, mağaza üyelik kartlarını ve özel geçiş belgelerini tek bir güvenli havuzda düzenli biçimde saklama konforuna erişiyor.

Sağlık uygulaması tarafında ise yapay zeka desteğiyle hazırlanan sağlık önerileri, gelişmiş beslenme takibi ve uzmanlar tarafından hazırlanan eğitici içerikler sunuluyor.

Sistemin, kullanıcıların günlük yaşam alışkanlıklarını analiz ederek çok daha kişisel sağlık tavsiyeleri vermesi planlanıyor.

Bu kişiselleştirilmiş analizler sayesinde her kullanıcının kendi zindelik durumuna özel bir takip mekanizması kuruluyor.

AKILLI KLAVYE VE SAFARİ

Apple, yeni güncelleme paketiyle birlikte yerleşik klavyenin otomatik düzeltme algoritmasını da önemli ölçüde ileriye taşımayı başardı.

Geliştirilen yapay zeka destekli yeni sistem sadece basit yazım hatalarını düzeltmekle kalmıyor, aynı zamanda cümlelerdeki dil bilgisi hatalarını da tespit ederek alternatif öneriler paylaşıyor.

İnternet tarayıcısı Safari tarafında ise Apple Intelligence platformuyla entegre çalışan akıllı sekme grupları özelliği duyuruldu.

Tarayıcı artık açık olan çok sayıdaki sekmeyi içerdikleri konulara göre analiz ediyor ve otomatik olarak gruplandırıp isimlendiriyor.

iOS 27 YAYINLANMA TAKVİMİ

Teknoloji dünyasında büyük bir heyecan yaratan iOS 27 güncellemesinin, önümüzdeki aylarda tüm uyumlu iPhone modelleri için aşamalı olarak genel kullanıma sunulması bekleniyor.

Ancak Apple tarafından geliştirilen bazı yenilikçi yapay zeka özelliklerinin, ilk ana sürüm yerine yıl içerisinde yayınlanacak ara güncellemelerle kullanıcılara ulaştırılacağı belirtiliyor.

IOS 27 GÜNCELLEMESİ ALACAK iPHONE MODELLERİ

Güncelleme paketi, en güncel akıllı telefon ailesi olan iPhone 17 serisinden başlayarak eski nesil iPhone 11 modellerine kadar oldukça geniş bir yelpazeye yayılıyor.

Desteklenen cihazların ilk grubunu en yeni tepe modellerini kapsayan iPhone 17, iPhone 17e, iPhone 17 Pro, iPhone 17 Pro Max ve iPhone Air modelleri oluşturuyor.

Bir önceki nesilde yer alan iPhone 16, iPhone 16e, iPhone 16 Plus, iPhone 16 Pro ve iPhone 16 Pro Max kullanıcıları da bu yeni yazılımı telefonlarına kurabilecek.

Şirket, popüler amiral gemisi serilerinden olan iPhone 15, iPhone 15 Plus, iPhone 15 Pro ve iPhone 15 Pro Max modellerine de yeni işletim sistemini sunacak.

Bununla birlikte eski nesil popüler cihazlardan olan iPhone 14, iPhone 14 Plus, iPhone 14 Pro ve iPhone 14 Pro Max modelleri de güncelleme kapsamı içerisinde yer alacak.

Güncelleme alacak tüm telefonlar:

iPhone 17, iPhone 17e, iPhone 17 Pro, iPhone 17 Pro Max ve iPhone Air

iPhone 16, iPhone 16e, iPhone 16 Plus, iPhone 16 Pro, iPhone 16 Pro Max

iPhone 15, iPhone 15 Plus, iPhone 15 Pro, iPhone 15 Pro Max

iPhone 14, iPhone 14 Plus, iPhone 14 Pro, iPhone 14 Pro Max

iPhone 13, iPhone 13 mini, iPhone 13 Pro, iPhone 13 Pro Max

iPhone 12, iPhone 12 mini, iPhone 12 Pro, iPhone 12 Pro Max

iPhone 11, iPhone 11 Pro, iPhone 11 Pro Max

iPhone SE (2. Nesil)

Göktaş, TBMM'de düzenlenen "Eğitimde ve Sosyal Hayatta Fırsat Eşitliği: Engelsiz Bir Gelecek" panelinin ardından AA muhabirinin, 15 yaş altı çocukların sosyal medya kullanımına yönelik düzenlemeye ilişkin sorusunu yanıtladı.

Sosyal medyaya yönelik düzenlemeleri de içeren kanunla 15 yaş altı çocuklara yönelik güvenli dijital alanlar oluşturulacağını ve kontrollü kullanımın teşvik edileceğini belirten Göktaş, çocukların yaş ve gelişimlerine uygun olmayan içeriklere maruz kalmalarını önlenmeyi amaçladıklarını dile getirdi.

Göktaş, söz konusu kanunun hayata geçirilmesi amacıyla Bakanlık bünyesinde çalışma grubu kurulduğunu belirterek, sürecin ilgili kurum ve kuruluşlarla koordinasyon içinde yürütüldüğünü ifade etti.

Kamu kurumları ve diğer ilgililerle temas içinde olduklarını bildiren Göktaş, 15 yaş altı çocukların sosyal medya kullanımına yönelik düzenlemenin uygulamasındaki esasları kısa sürede belirleyerek bununla ilgili yönetmeliği çıkaracaklarını ve uygulamayı hayata geçireceklerini söyledi.

Sosyal medya kullanımına yönelik yeni dönemin yalnızca bir yasal düzenlemeyle sınırlı kalmayacağını, teknik altyapı ve uygulamaya ilişkin mekanizmaların da kapsamlı şekilde hazırlanacağını belirten Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Göktaş, kanunla sosyal ağ sağlayıcılara getirilen 15 yaş altı çocuklara hizmet sunma yükümlülüğüne esas olmak üzere yaş doğrulama için hangi yöntemlerin kullanılacağına dair teknik çalışmaların da yapıldığını kaydetti.

Yapılan son güncellemeyle birlikte iPhone 17 ailesindeki tüm akıllı telefonların başlangıç fiyatları, önemli ölçüde yükseldi.

İPHONE 17 AİLESİNDE YENİ BAŞLANGIÇ FİYATLARI

Zam kararı sonrasında serinin giriş modeli olan iPhone 17e'nin fiyatı, 5 bin lira artarak 59 bin 999 TL seviyesine çıktı.

Standart iPhone 17 modeli ise 7 bin liralık artışla artık 84 bin 999 TL'den başlayan fiyatlarla tüketicilere sunuluyor.

Serinin diğer üyelerinden iPhone Air modelinin yeni başlangıç fiyatı 107 bin 999 TL olurken, iPhone 17 Pro versiyonu 119 bin 999 TL etiketine ulaştı.

En üst düzey seçenek olan iPhone 17 Pro Max modelinin başlangıç fiyatı 132 bin 999 TL olurken, bu cihazın 2 TB depolama kapasiteli sürümü 188 bin 999 TL seviyesini gördü.

AİRPODS MODELLERİ DE ZAMDAN NASİBİNİ ALDI

Akıllı telefonların yanı sıra şirketin popüler kablosuz kulaklıkları da bu yeni fiyatlandırma politikasından olumsuz etkilendi.

AirPods 4 modelinin satış fiyatı 8 bin 999 TL'ye yükselirken, AirPods Pro 3 modeli 15 bin 499 TL üzerinden listelenmeye başladı.

Tüm bu artışlara rağmen şirketin üst segment kulaklık modeli olan AirPods Max 2'nin güncel satış fiyatında herhangi bir değişikliğe gidilmedi.

iPhone 17e (256 GB)

Eski fiyat: 54 bin 999 TL

Yeni fiyat: 59 bin 999 TL

iPhone 17e (512 GB)

Eski fiyat: 66 bin 999 TL

Yeni fiyat: 73 bin 999 TL

iPhone 17 (256 GB)

Eski fiyat: 77 bin 999 TL

Yeni fiyat: 84 bin 999 TL

iPhone 17 (512 GB)

Eski fiyat: 89 bin 999 TL

Yeni fiyat: 98 bin 999 TL

iPhone 17 Pro (256 GB)

Eski fiyat: 107 bin 999 TL

Yeni fiyat: 119 bin 999 TL

iPhone 17 Pro (512 GB)

Eski fiyat: 119 bin 999 TL

Yeni fiyat: 133 bin 999 TL

iPhone 17 Pro (1 TB)

Eski fiyat: 131 bin 999 TL

Yeni fiyat: 147 bin 999 TL

iPhone 17 Pro Max (256 GB)

Eski fiyat: 119 bin 999 TL

Yeni fiyat: 132 bin 999 TL

iPhone 17 Pro Max (512 GB)

Eski fiyat: 131 bin 999 TL

Yeni fiyat: 146 bin 999 TL

iPhone 17 Pro Max (1 TB)

Eski fiyat: 143 bin 999 TL

Yeni fiyat: 160 bin 999 TL

iPhone 17 Pro Max (2 TB)

Eski fiyat: 168 bin 999 TL

Yeni fiyat: 188 bin 999 TL

iPhone Air (256 GB)

Eski fiyat: 97 bin 999 TL

Yeni fiyat: 107 bin 999 TL

iPhone Air (512 GB)

Eski fiyat: 109 bin 999 TL

Yeni fiyat: 121 bin 999 TL

iPhone Air (1 TB)

Eski fiyat: 121 bin 999 TL

Yeni fiyat: 135 bin 999 TL

Sosyal medyaya yönelik düzenlemeleri de içeren Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun, Resmi Gazete'de yayımlanarak yasalaştı.

SOSYAL MEDYAYA 15 YAŞ SINIRI

Kanuna göre sosyal medya platformları 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak ve bu hizmetin sunulmaması konusunda yaş doğrulama dahil gerekli tedbirleri almakla yükümlü olacak.

Sosyal ağ sağlayıcı, 15 yaşını doldurmuş çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet sunma konusunda gerekli tedbirleri alacak, bu kapsamda alınan tedbirler sosyal ağ sağlayıcının kendi internet sitesinde yayınlanacak.

EBEVEYN KONTROL ARAÇLARI

Açık, anlaşılır ve kullanıma elverişli ebeveyn kontrol araçları sağlanacak.

Ebeveyn kontrol araçları hesap ayarlarının kontrol edilmesine, satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi ücrete dayalı işlemlerin ebeveyn iznine veya onayına tabi kılınmasına ve kullanım süresinin izlenmesi ve bu sürenin sınırlandırılmasına ilişkin mekanizmaları içerecek.

Sosyal ağ sağlayıcı, aldatıcı reklamları engelleyici tedbirleri almakla yükümlü olacak.

SOSYAL MEDYA PLATFORMLARININ YÜKÜMLÜLÜKLERİ

Türkiye'den günlük erişimi 10 milyondan fazla olan sosyal ağ sağlayıcı, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde verilen kararın gereğini derhal ve en geç bir saat içinde uygulayacak, kanun uyarınca verilen içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi kararlarına konu yayının kendi internet sitesinde yayınlanmaması hususunda gerekli her türlü tedbiri alacak.

Verilen idari para cezasının tebliğinden itibaren 30 gün içinde yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanı tarafından Türkiye'de mukim vergi mükellefi olan gerçek ve tüzel kişilerin ilgili sosyal ağ sağlayıcısına yeni reklam vermesi yasaklanacak, bu kapsamda yeni sözleşme kurulamayacak ve buna ilişkin para transferi yapılamayacak.

Reklam yasağı kararının verildiği tarihten itibaren 3 ay içinde yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanı, sosyal ağ sağlayıcının internet trafiği bant genişliğinin yüzde 50 daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvurabilecek.

Başvurunun kabulüne ilişkin hakim kararının uygulanmasından itibaren 30 gün içinde söz konusu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanı, sosyal ağ sağlayıcının internet trafiği bant genişliğinin yüzde 90 oranına kadar daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvurabilecek.

Hakim, ikinci başvuru üzerine vereceği kararında yüzde 50'den düşük olmamak kaydıyla, sunulan hizmetin niteliğini de dikkate alarak daha düşük bir oran belirleyebilecek.

Bu kararlara karşı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanı tarafından itiraz yoluna gidilebilecek.

Hakim tarafından verilen kararlar erişim sağlayıcılara bildirilmek üzere Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'na gönderilecek.

Kararların gereği bildirimden itibaren derhal ve en geç 4 saat içinde erişim sağlayıcıları tarafından yerine getirilecek.

Yükümlülüğün yerine getirilmesi halinde reklam yasağı kaldırılacak ve hakim kararları kendiliğinden hükümsüz kalacak.

İnternet trafiği bant genişliğine yapılan müdahalenin sona erdirilmesi için erişim sağlayıcılara Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından bildirim yapılacak.

Bu hüküm, düzenlemenin yayımı tarihinden 6 ay sonra yürürlüğe girecek.

OYUN PLATFORMLARININ YÜKÜMLÜLÜKLERİ

Teklife AK Parti tarafından verilen önergeyle oyun platformlarına ilişkin düzenlemeler yapıldı.

Buna göre oyun platformu usulüne uygun olarak derecelendirilmeyen oyunları sunamayacak ancak derecelendirilmeyen oyunları en yüksek yaş kriterine göre derecelendirmek kaydıyla sunabilecek.

Oyun platformu içerik veya yer sağlayıcı olmasından doğan sorumluluk ve yükümlülükleri saklı kalmak kaydıyla, usulüne uygun olarak derecelendirilmeyen içerikleri çıkarmakla yükümlü olacak.

Türkiye'den günlük erişimi 100 binden fazla olan yurt dışı kaynaklı oyun platformu; Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, Erişim Sağlayıcıları Birliği, adli veya idari makamlarca gönderilecek tebligat, bildirim veya taleplerin gereği ile düzenleme kapsamındaki diğer yükümlülüklerin yerine getirilmesini temin için Türkiye'de gerçek veya tüzel kişi temsilci belirlemekle ve bu temsilciye dair bilgileri Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'na bildirmekle yükümlü olacak.

Oyun platformu, temsilcinin iletişim bilgilerine kolayca görülebilecek ve doğrudan erişilebilecek şekilde internet sitesinde yer verecek.

Açık, anlaşılır ve kullanıma elverişli ebeveyn kontrol araçları sağlanacak.

Ebeveyn kontrol araçları hesap ayarlarının kontrol edilmesine, satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi ücrete dayalı işlemlerin ebeveyn iznine veya onayına tabi kılınmasına ilişkin mekanizmaları içerecek.

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, oyun platformunun bu düzenlemeye uyumuna ilişkin olarak oyun platformundan kurumsal yapı, bilişim sistemleri, veri işleme mekanizmaları dahil olmak üzere bu düzenlemenin uygulanmasıyla doğrudan ilgili açıklamaları talep edebilecek.

Oyun platformu, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından talep edilen bilgi ve belgeleri derhal ve 15 günü geçmemek üzere Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından belirlenecek süre içinde vermekle yükümlü olacak.

Bu düzenlemenin uygulanmasına, oyun platformunun uyması gereken yükümlülüklere ve yaş kriterlerine göre derecelendirmeye dair usul ve esaslar Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenecek.

Bu kapsamdaki yükümlülükler ile Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikte yer alan yükümlülüklerini yerine getirmeyen oyun platformuna Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından bildirimde bulunulacak.

30 MİLYON LİRAYA KADAR PARA CEZASI VERİLEBİLECEK

Bildirimden itibaren 30 gün içinde bildirime konu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde oyun platformuna Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanı tarafından 1 milyon Türk lirasından 10 milyon Türk lirasına kadar idari para cezası verilebilecek.

Verilen idari para cezasının tebliğinden itibaren 30 gün içinde bildirime konu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde 10 milyon Türk lirasından 30 milyon Türk lirasına kadar bir kez daha idari para cezası verilebilecek.

İdari para cezası miktarı ihlalinin niteliği, ağırlığı, kullanıcılar üzerindeki etkisi veya meydana gelen zarar dikkate alınarak takdir edilecek.

İkinci kez verilen idari para cezasının tebliğinden itibaren 30 gün içinde bildirime konu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanı, oyun platformunun internet trafiği bant genişliğinin yüzde 30 oranında daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvurabilecek.

Başvurunun kabulüne ilişkin hakim kararının uygulanmasından itibaren 30 gün içinde bildirime konu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanı, oyun platformunun internet trafiği bant genişliğinin yüzde 50 oranına kadar daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvurabilecek.

Hakim, ikinci başvuru üzerine vereceği kararında yüzde 30'dan düşük olmamak kaydıyla sunulan hizmetin niteliğini de dikkate alarak daha düşük bir oran belirleyebilecek.

Bu kararlara karşı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanı tarafından Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre itiraz yoluna gidilebilecek.

Hakim tarafından verilen kararlar erişim sağlayıcılara bildirilmek üzere Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'na gönderilecek.

Kararların gereği bildirimden itibaren derhal ve en geç 4 saat içinde erişim sağlayıcıları tarafından yerine getirilecek.

Bildirime konu yükümlülüğün yerine getirilmesi halinde verilen idari para cezalarının 4'te biri tahsil edilecek ve hakim kararları kendiliğinden hükümsüz kalacak.

İnternet trafiği bant genişliğine yapılan müdahalenin sona erdirilmesi için erişim sağlayıcılara Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından bildirim yapılacak.

BİR YOLCU İKİ POWERBANK TAŞIYABİLECEK

Kurum tarafından yapılan açıklamada, “Söz konusu değişiklik kapsamında, hava aracında taşınabilir bataryaların (powerbank) şarj edilmesi yasaklanmıştır. Her bir kişinin taşıyabileceği taşınabilir batarya sayısı en fazla iki adetle sınırlandırılmıştır. Hava aracında taşınabilir elektronik cihazları (PED) şarj etmek için taşınabilir bataryaların kullanılması tavsiye edilmektedir. Söz konusu kısıtlamalar, operasyonel gereklilikleri yerine getirmek amacıyla ekip üyeleri tarafından taşınan taşınabilir bataryalar için geçerli olmamakla beraber ekip üyeleri tarafından kişisel kullanım amacıyla taşınan taşınabilir bataryalar için geçerlidir" denildi.

1 MAYIS’TAN İTİBAREN KAPANACAK

Yapılan son düzenlemelere göre, bir pasaport üzerine üç yılda bir yalnızca tek bir cihaz kaydetme hakkı bulunmasına rağmen, sistemdeki boşluklardan yararlananların cihazları "kara liste"ye alınacak. 1 Mayıs 2026 tarihine kadar belirlenen 54 bin 258 liralık resmi harç bedelini ödemeyen kullanıcılar, cihazlarını Türkiye sınırları içerisinde mobil şebekeler üzerinden kullanamayacak.

BTKdan yurt dışından getirilen kaça telefonlara 54 bin liralık fatura Kaçak cep telefonları kapatılacak mı
Özellikle çift IMEI numarasına sahip cihazlar üzerinden yürütülen usulsüz işlemler mercek altına alındı. Birçok kullanıcının, yurt dışından getirdiği çift SIM kartlı cihazının ikinci IMEI numarasını farklı bir telefon için sisteme kaydettirdiği ve bu yöntemle tek bir kayıt hakkından iki farklı cihaz için yararlandığı tespit edildi.

Mevzuata göre, her pasaport sahibi üç yılda yalnızca bir kez ve tek bir cihaz için yurt dışından telefon getirebiliyor. BTK, usulsüz kullanımları tespit ettiği telefon sahiplerini SMS yoluyla bilgilendirdi. Kayıt için tanınan 120 günlük süre 1 Mayıs 2026 tarihinde dolacak. Bu tarihe kadar kayıt yaptırmayan cihazlar şebekeden men edilecek ve kullanılamaz hale gelecek. Kayıt ücreti ise 54 bin 258 liraya yükseltildi.

Çin Fırlatma Aracı Teknolojisi Akademisi (CALT) tarafından geliştirilen ‘Cielong-3’ roketi, yerden 500 kilometre irtifadaki Güneş Eşzamanlı Yörünge'ye 1,6 tona kadar yük taşıyabiliyor. 31 metre uzunluğunda ve 2,65 metre çapındaki katı yakıtlı roket, 4 aşamalı ateşleme mekanizmasına sahip. Ticari uydu pazarındaki artan talebe karşılık vermeyi amaçlayan roketin, fırlatma maliyetlerini kilogram başına 10 bin doların altına kadar indireceği tahmin ediliyor.

Gelişen teknolojik ürünler ve internet teknolojilerinin hayatın birçok alanında kullanımıyla birlikte, Türkiye'deki fiber abone sayısı 2025'te 10 milyona yaklaştı.

Fiber internet abone sayısı 2021 yılının son çeyreğinde 4 milyon 840 bin 908 iken bir sonraki yıl 5 milyon 702 bin 865'e çıktı. 2023'te 6 milyon 753 bin 379 olan abone sayısı, 2024'te 8 milyon barajını aştı ve 8 milyon 72 bin 629 olarak kayıtlara geçti. Geçen yıl fiber abone sayısı 10 milyon seviyesine yaklaştı ve 9 milyon 845 bin 226'ya ulaştı. Böylece, son 5 yılda fiber internet abone sayısı iki katına çıktı.

"Eve kadar fiber" abone sayısı 2021'de 3,5 milyon seviyelerinde iken geçen yıl 8,6 milyonu aştı. "Binaya kadar fiber" abone sayısı ise aynı dönemlerde, 1,3 milyondan 1,1 milyona geriledi.

Fiber uzunluk 680 bin kilometreyi aştı

Abone sayılarındaki artış ve fibere yüksek taleple birlikte, fiber optik kablo uzunluğu da 5 yılda önemli ilerleme kaydetti.

İşletmecilerin 2021'in son çeyreği itibarıyla fiber uzunluğu, 471 bin 20 kilometre iken geçen yıl 680 bin 524 kilometreye çıktı.

Böylece, 5 yılda Türkiye'deki fiber uzunluk yüzde 44 artış gösterdi.

Türkiye'nin 5 yıllık fiber internet abone sayısı ve fiber optik kablo uzunluğuna (kilometre) dair veriler ise şöyle:

Yenilenmiş Ürünler Hakkında Yönetmelik Taslağı’na göre, Ticaret Bakanlığının bünyesinde Yenilenmiş Ürün Bilgi Sistemi (YÜBİS) kurulacak. Elektronik ürün yenileme işlemleri YÜBİS üzerinden yapılacak ve yenileneme işlemleri ve sertifika süreçleri anlık olarak takip edilebilecek. Satıcılar da sisteme dahil edilecek.

Elektronik kimlik bilgisi bulunan kullanılmış malların yenilenebilmesi için e-Devlet'te yer alan "beyaz liste"de yer alması, en az bir yıl öncesine ilişkin veri, ses ya da kısa mesaj kullanım trafiğinin bulunması gibi şartlar aranacak.

Sistem ile ikinci el telefonların kayıp, çalıntı ve kaçak sorgusu yapılabilecek. Öte yandan taslak ile televizyonlar da yenilenmiş ürün kapsamına alındı.

Türkiye gazetesinde yer alan habere göre; Yenilenmiş ürünün ambalajında, etiketinde, reklam ve ilanlarında tüketicinin kolaylıkla algılayabileceği bir şekilde, “yenilenmiş” ibaresi ve yenileme merkezi bilgisine yer verilecek.

Yenileme merkezi, yenilemiş olduğu tüm ürünlere ilişkin üretici veya ithalatçı tarafından hazırlanmış olan Türkçe tanıtma ve kullanma kılavuzlarını kendi internet sitesinde bulunduracak.

Yetkili satıcıların kredi kartı ile yapmış oldukları satışların yenileme merkezine ait sanal POS üzerinden gerçekleştirilmesi mecburi olacak.

Piyasaya sürülen ürünlerin kalite denetiminde tüketicilerin elini güçlendirmek adına tüketicilere mesafeli yöntemle yapılan satışlarda tanınan cayma hakkı, diğer satış yöntemlerinde de geçerli olacak. Tüketici, on dört gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sözleşmeden cayma hakkına sahip olacak.

Yenilenmiş olan bir ürün, satış tarihinden itibaren en az 30 gün geçmedikçe tekrar yenilenmesi yasaklanacak.

Sarsıntının hemen ardından harekete geçen operatör devi, Van’daki tüm kullanıcılarının hatlarına 3 gün boyunca geçerli ücretsiz iletişim paketi tanımladı.

İletişim kesintisiz devam edecek

Turkcell tarafından kullanıcılara gönderilen bilgilendirme mesajında, afet durumu nedeniyle tanımlanan paketin detayları şu şekilde paylaşıldı:

• 500 Dakika Konuşma
• 500 SMS
• 2 GB İnternet

Tanımlanan paketlerin 07.04.2026 saat 09:32 tarihine kadar kullanılabileceği belirtildi.

"İnternet tabanlı uygulamaları kullanın" çağrısı

Şebeke yoğunluğunun önüne geçmek ve acil durum hatlarını meşgul etmemek adına abonelerine tavsiyelerde bulunan Turkcell, bu tür olağanüstü durumlarda BiP ve benzeri internet tabanlı iletişim uygulamalarının tercih edilmesinin önemine dikkat çekti.

Deprem sonrası kentte kısa süreli panik yaşanırken, operatörlerin sağladığı bu tür desteklerin koordinasyon ve haberleşme açısından kritik rol oynadığı vurgulanıyor.

[related-posts id="17096523" color="bg-primary"][/related-posts]

[related-posts id="17096522" color="bg-dark"][/related-posts]

[related-posts id="17096521" color="bg-danger"][/related-posts]

[related-posts id="17096524" color="bg-warning"][/related-posts]

İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun'da 'oyun, oyun dağıtıcı, oyun geliştirici, oyun sağlayıcı ve oyun platformu' tanımları hüküm altına alınıyor.

SOSYAL MEDYAYA 15 YAŞ SINIRI

Buna göre sosyal medya platformları 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak ve bu hizmetin sunulmaması konusunda yaş doğrulama dahil gerekli tedbirleri almakla yükümlü olacak.

Sosyal ağ sağlayıcı, 15 yaşını doldurmuş çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet sunma konusunda gerekli tedbirleri alacak, bu kapsamda alınan tedbirler sosyal ağ sağlayıcının kendi internet sitesinde yayınlanacak.

EBEVEYN KONTROL ARAÇLARI

Açık, anlaşılır ve kullanıma elverişli ebeveyn kontrol araçları sağlanacak.

Ebeveyn kontrol araçları hesap ayarlarının kontrol edilmesine, satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi ücrete dayalı işlemlerin ebeveyn iznine veya onayına tabi kılınmasına ve kullanım süresinin izlenmesi ve bu sürenin sınırlandırılmasına ilişkin mekanizmaları içerecek.

Sosyal ağ sağlayıcı, aldatıcı reklamları engelleyici tedbirleri almakla yükümlü olacak.

SOSYAL MEDYA PLATFORMLARININ YÜKÜMLÜLÜKLERİ

Türkiye'den günlük erişimi 10 milyondan fazla olan sosyal ağ sağlayıcı, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde verilen kararın gereğini derhal ve en geç bir saat içinde uygulayacak, kanun uyarınca verilen içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi kararlarına konu yayının kendi internet sitesinde yayınlanmaması hususunda gerekli her türlü tedbiri alacak.

Verilen idari para cezasının tebliğinden itibaren 30 gün içinde yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanı tarafından Türkiye'de mukim vergi mükellefi olan gerçek ve tüzel kişilerin ilgili sosyal ağ sağlayıcısına yeni reklam vermesi yasaklanacak, bu kapsamda yeni sözleşme kurulamayacak ve buna ilişkin para transferi yapılamayacak.

Reklam yasağı kararının verildiği tarihten itibaren 3 ay içinde yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanı, sosyal ağ sağlayıcının internet trafiği bant genişliğinin yüzde 50 daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvurabilecek.

Başvurunun kabulüne ilişkin hakim kararının uygulanmasından itibaren 30 gün içinde söz konusu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanı, sosyal ağ sağlayıcının internet trafiği bant genişliğinin yüzde 90 oranına kadar daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvurabilecek.

Hakim, ikinci başvuru üzerine vereceği kararında yüzde 50'den düşük olmamak kaydıyla, sunulan hizmetin niteliğini de dikkate alarak daha düşük bir oran belirleyebilecek.

Bu kararlara karşı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanı tarafından itiraz yoluna gidilebilecek.

Hakim tarafından verilen kararlar erişim sağlayıcılara bildirilmek üzere Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'na gönderilecek.

Kararların gereği bildirimden itibaren derhal ve en geç 4 saat içinde erişim sağlayıcıları tarafından yerine getirilecek.

Yükümlülüğün yerine getirilmesi halinde reklam yasağı kaldırılacak ve hakim kararları kendiliğinden hükümsüz kalacak.

İnternet trafiği bant genişliğine yapılan müdahalenin sona erdirilmesi için erişim sağlayıcılara Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından bildirim yapılacak.

Bu hüküm, düzenlemenin yayımı tarihinden 6 ay sonra yürürlüğe girecek.

OYUN PLATFORMLARININ YÜKÜMLÜLÜKLERİ

Teklife AK Parti tarafından verilen önergeyle oyun platformlarına ilişkin düzenlemeler yapıldı.

Buna göre oyun platformu usulüne uygun olarak derecelendirilmeyen oyunları sunamayacak ancak derecelendirilmeyen oyunları en yüksek yaş kriterine göre derecelendirmek kaydıyla sunabilecek.

Oyun platformu içerik veya yer sağlayıcı olmasından doğan sorumluluk ve yükümlülükleri saklı kalmak kaydıyla, usulüne uygun olarak derecelendirilmeyen içerikleri çıkarmakla yükümlü olacak.

Türkiye'den günlük erişimi 100 binden fazla olan yurt dışı kaynaklı oyun platformu; Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, Erişim Sağlayıcıları Birliği, adli veya idari makamlarca gönderilecek tebligat, bildirim veya taleplerin gereği ile düzenleme kapsamındaki diğer yükümlülüklerin yerine getirilmesini temin için Türkiye'de gerçek veya tüzel kişi temsilci belirlemekle ve bu temsilciye dair bilgileri Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'na bildirmekle yükümlü olacak.

Oyun platformu, temsilcinin iletişim bilgilerine kolayca görülebilecek ve doğrudan erişilebilecek şekilde internet sitesinde yer verecek.

Açık, anlaşılır ve kullanıma elverişli ebeveyn kontrol araçları sağlanacak.

Ebeveyn kontrol araçları hesap ayarlarının kontrol edilmesine, satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi ücrete dayalı işlemlerin ebeveyn iznine veya onayına tabi kılınmasına ilişkin mekanizmaları içerecek.

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, oyun platformunun bu düzenlemeye uyumuna ilişkin olarak oyun platformundan kurumsal yapı, bilişim sistemleri, veri işleme mekanizmaları dahil olmak üzere bu düzenlemenin uygulanmasıyla doğrudan ilgili açıklamaları talep edebilecek.

Oyun platformu, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından talep edilen bilgi ve belgeleri derhal ve 15 günü geçmemek üzere Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından belirlenecek süre içinde vermekle yükümlü olacak.

Bu düzenlemenin uygulanmasına, oyun platformunun uyması gereken yükümlülüklere ve yaş kriterlerine göre derecelendirmeye dair usul ve esaslar Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenecek.

Bu kapsamdaki yükümlülükler ile Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikte yer alan yükümlülüklerini yerine getirmeyen oyun platformuna Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından bildirimde bulunulacak.

30 MİLYON LİRAYA KADAR PARA CEZASI VERİLEBİLECEK

Bildirimden itibaren 30 gün içinde bildirime konu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde oyun platformuna Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanı tarafından 1 milyon Türk lirasından 10 milyon Türk lirasına kadar idari para cezası verilebilecek.

Verilen idari para cezasının tebliğinden itibaren 30 gün içinde bildirime konu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde 10 milyon Türk lirasından 30 milyon Türk lirasına kadar bir kez daha idari para cezası verilebilecek.

İdari para cezası miktarı ihlalinin niteliği, ağırlığı, kullanıcılar üzerindeki etkisi veya meydana gelen zarar dikkate alınarak takdir edilecek.

İkinci kez verilen idari para cezasının tebliğinden itibaren 30 gün içinde bildirime konu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanı, oyun platformunun internet trafiği bant genişliğinin yüzde 30 oranında daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvurabilecek.

Başvurunun kabulüne ilişkin hakim kararının uygulanmasından itibaren 30 gün içinde bildirime konu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanı, oyun platformunun internet trafiği bant genişliğinin yüzde 50 oranına kadar daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvurabilecek.

Hakim, ikinci başvuru üzerine vereceği kararında yüzde 30'dan düşük olmamak kaydıyla sunulan hizmetin niteliğini de dikkate alarak daha düşük bir oran belirleyebilecek.

Bu kararlara karşı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanı tarafından Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre itiraz yoluna gidilebilecek.

Hakim tarafından verilen kararlar erişim sağlayıcılara bildirilmek üzere Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'na gönderilecek.

Kararların gereği bildirimden itibaren derhal ve en geç 4 saat içinde erişim sağlayıcıları tarafından yerine getirilecek.

Bildirime konu yükümlülüğün yerine getirilmesi halinde verilen idari para cezalarının 4'te biri tahsil edilecek ve hakim kararları kendiliğinden hükümsüz kalacak.

İnternet trafiği bant genişliğine yapılan müdahalenin sona erdirilmesi için erişim sağlayıcılara Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından bildirim yapılacak.

Bu hüküm, düzenlemenin yayımı tarihinden 6 ay sonra yürürlüğe girecek.

Bu şikayetler üzerine değerlendirmeler yaptıklarını belirten Uraloğlu, işletmeciler tarafından sunulan elektronik haberleşme hizmetleri vasıtasıyla milli güvenlik ve kamu düzenine aykırı faaliyetlerde bulunulmasının önlenmesine yönelik kararlar aldıklarını ifade etti.

Uraloğlu, vatandaşları korku ve paniğe sevk eden veya tüketicileri aldatmaya/dolandırmaya yönelik, bahis, kumar gibi amaçlarla da gönderilen mesajlar ile aramaları engellemeyi amaçladıklarını dile getirerek, "BTK tarafından yetkilendirilen işletmeciler ile acente/bayiler gibi işletmeci adına işlem yapanlar, elektronik haberleşme hizmetlerinin pazarlanması, tanıtımı, bilgilendirme gibi amaçlarla sadece kendi abonelerini arayabilecek. Kendi aboneleri haricindeki kişiler telefonla aranamayacak ve SMS/MMS gönderilemeyecek." dedi.

İhlal durumunda hizmet durdurmaya kadar cezalar verilecek

Bu tip arama ve mesajlarla tüketicilerin yanlış bilgilendirildiğinin veya yanıltıldığının tespiti halinde idari yaptırımlar uygulandığını hatırlatan Uraloğlu, "İhlalin devamı veya kamu hizmetinin gereği gibi sunulmadığı ve tüketici mağduriyeti oluştuğu tespit edilirse başka tedbirler de devreye girecek. Bu kapsamda, ihlali yapan işletmeciye çağrı taşıma, sonlandırma gibi verilen hizmetler sınırlandırılacak veya durdurulacak." diye konuştu.

Sabit telefon hizmeti sunan işletmeciler tarafından herhangi bir trafik oluşturmayan numaraların ikincil tahsisinin iptal edileceğini vurgulayan Uraloğlu, şöyle devam etti:

"Arayan Hat Bilgisi Kullanımına İlişkin Usul ve Esaslar'da değişiklik yapılarak, gönderici kimliğinin yalnızca numaralardan oluşturulması engellenecek. Bu sayede 850 alan kodu veya coğrafi alan kodlarıyla başlayan numaralar üzerinden söz konusu SMS’ler iletilemeyecek. İşletmeciler tarafından mesaj gönderimi yetkili kişinin güvenli elektronik imzasıyla yapılabilmesi zorunlu olacak."

Uraloğlu, yurt dışından Türkiye'deki abonelere gönderilen SMS ve MMS gibi mesajlarda URL, link/bağlantı gibi internet adresi bulunması halinde, söz konusu mesajların BTK tarafından yetkilendirilen işletmeciler tarafından engelleneceğini dile getirerek, "Uygulamadan kişilere SMS ve MMS gibi mesaj hizmetlerini sunan işletmecilerin, bu hizmetler özelinde alacağı abonelik başvuruları ve bu başvuruya ilişkin bilgi ve belgeleri, Kayıtlı Elektronik Posta (KEP) vasıtasıyla alması zorunlu hale getirildi." dedi.

TEK EKRANDA ÇEVRİMİÇİ LİSTESİ

Geliştirilmekte olan özellikle, kullanıcılar uygulama içinde ayrı bir bölümden anlık olarak çevrimiçi olan kişileri toplu şekilde görüntüleyebilecek. Bu sayede sohbet başlatmak isteyenler, aktif kullanıcıları daha hızlı tespit edebilecek.

GİZLİLİK TARTIŞMASI BAŞLAYABİLİR

Yeni özelliğin, özellikle gizlilik konusunda tartışma yaratabileceği değerlendiriliyor. Uzmanlar, çevrimiçi durumun daha görünür hale gelmesinin kullanıcı tercihleri açısından hassasiyet doğurabileceğine dikkat çekiyor.

TEST AŞAMASINDA

Özelliğin henüz geliştirme aşamasında olduğu ve sınırlı kullanıcı gruplarıyla test edildiği belirtiliyor. WhatsApp’ın özelliği ne zaman tüm kullanıcılara sunacağı ise henüz netlik kazanmadı. Dünyanın en popüler mesajlaşma uygulaması

Otomasyon sistemlerinde 5G'nin sunduğu düşük gecikme süresi, robotların ve otonom sistemlerin daha hassas ve hızlı çalışmasına imkan tanıyacak.

Sanayide dijitalleşmenin önemli bir parçası olan 5G teknolojisi, gelecek dönemde üretim verimliliği ve esnekliği artırmayı hedefliyor.

"Sanayi üretiminde köklü değişimlere öncülük edecek"

Organize Sanayi Bölgeleri Üst Kuruluşu (OSBÜK) Başkanı Memiş Kütükcü, Türkiye'nin 1 Nisan itibarıyla 5G teknolojisine geçmeye hazırlandığını ve bu teknolojinin sanayi sektörü için önemli olduğunun altını çizerek, 5G'nin sanayi üretiminde köklü değişimlere öncülük edeceğini söyledi.

5G teknolojisi ile başlayacak daha yüksek veri aktarım hızı ve düşük gecikme süresiyle üretim hatlarında gerçek zamanlı izleme, anlık müdahale ve uzaktan kontrol imkanlarının güçleneceğini belirten Kütükcü, "Akıllı fabrikalar, robotik sistemler, sensör tabanlı üretim sistemleri ve büyük veri analitiği 5G altyapısıyla çok daha etkin çalışacak. Bu da üretimde hata oranlarının azalmasını, verimliliğinin artmasını ve maliyetlerin düşmesini sağlayacak." dedi.

"Üretim yöntemleri veri odaklı hale dönüşecek"

Ankara Sanayi Odası (ASO) Başkanı Seyit Ardıç da 5G teknolojisinin sanayide dijital dönüşümün hızlanmasında kritik rol üstleneceğini ifade etti.

Özellikle yüksek hız, düşük gecikme süresi ve çok sayıda cihazın aynı anda güvenli şekilde bağlanabilmesi gibi özelliklerin, üretim süreçlerinin yönetimi açısından yeni imkanlar sunduğunu dile getiren Ardıç, şunları kaydetti:

"Bu sayede üretim tesislerinde makineler, robotlar ve sensörler arasında anlık ve güvenilir veri aktarımı sağlanacak, üretim hatları çok daha senkronize ve esnek şekilde çalışabilecek. Bunun en somut yansımalarından biri, akıllı fabrikaların gelişiminde görülecektir. 5G ile üretim hatlarındaki robotlar, otonom araçlar ve otomasyon sistemleri, gerçek zamanlı veri alışverişi sayesinde verimliliği artıracak ve hata oranlarını düşürecektir."

Ardıç, endüstriyel IoT uygulamalarının, binlerce sensörün eş zamanlı çalışmasını mümkün kılacağını, böylece bakım onarım süreçlerinin öngörülebilir hale geleceğini, enerji ve ham madde tüketiminin daha etkin biçimde yönetilebileceğini anlattı.

5G'nin düşük gecikme özelliği, uzaktan erişim ve kontrol imkanlarını da genişleteceğini belirten Ardıç, şöyle devam etti:

"Bir fabrikadaki üretim hattı, dünyanın farklı noktalarındaki yönetim merkezleri tarafından gecikmesiz izlenebilecek ve müdahale edilebilecektir. Artırılmış gerçeklik (AR) ve sanal gerçeklik (VR) çözümleri de 5G ile daha güçlü bir altyapıya kavuşacak, bakım, arıza giderme ve eğitim süreçleri sahada anlık veri desteğiyle gerçekleştirilebilecektir. Bütün bunların sonucunda, üretim yöntemleri geleneksel yapıdan daha dijital, veri odaklı, esnek ve müşteri taleplerine uyumlu bir hale dönüşecek. 5G, üretimde yalnızca hız ve kapasite artışı sağlamayacak, aynı zamanda iş yapış biçimlerini yeniden tanımlayan bir dönüşüm aracına karşılık gelecek."

"5G ile yeni iş modelleri ve inovasyonlar öne çıkacak"

ASO 1. OSB Başkanı Serdar Tütek de Türkiye'nin 5G teknolojisi ile tanışacak olmasının sanayi için büyük fırsatlar sunacağını vurguladı.

Tütek,"5G, sadece daha hızlı internet anlamına gelmiyor, bu teknoloji üretim süreçlerimizi kökten değiştirecek bir devrimdir." değerlendirmesinde bulundu.

Tütek, 5G ile üretimde hız ve verimliliğin artacağına işaret ederek, 5G sayesinde sanayide makinelerin ve üretim hatlarının gerçek zamanlı olarak birbirine bağlanacağını, bunun, üretim süreçlerindeki gecikmeleri ve duruş sürelerini en aza indireceğini söyledi.

Akıllı sensörlerin, robotik sistemlerin ve veri analitiğinin 5G ile çok daha verimli çalışacağını, üretimde esnekliğin ve kalitenin artacağını dile getiren Tütek, şunları kaydetti:

"Fabrikalarda robotlar ve makineler, yüksek hızlı ve düşük gecikmeli bağlantı sayesinde uzaktan kontrol edilebilecek, bakım ve sorun giderme süreçleri hızlanacak. 5G teknolojisi ile yeni iş modelleri ve inovasyonlar öne çıkacak. 5G, sanayicilere yeni ürün ve hizmet geliştirme imkanı sunacak. Özellikle akıllı fabrikalar, dijital ikiz uygulamaları ve yapay zeka destekli üretim süreçleri yaygınlaşacak."

Dijital dünyadaki her şeyin birbiriyle anlık haberleşebilmesi için tasarlanan bu teknoloji, mobil ağların karşılayamadığı anlık tepki süresi ve yoğun bağlantı taleplerine de cevap veriyor.

Ulaştığı hızla geçmiş teknolojilerden ayrılan 5G'de daha önceden megabitlerle ifade edilen hız, gigabit seviyelerine ulaşıyor.

Türkiye 5G'ye geçiş için çalışmalarına uzun süredir devam ediyor. TBMM, stadyumlar gibi birçok alanda geçen yıl test çalışmaları kapsamında hizmete sunulan bu teknoloji, 1 Nisan itibarıyla ise ülke genelinde kullanılmaya başlanacak.

5G ilk aşamada 81 il merkezinde devreye girecek, 2 yıl içinde ülkenin her noktasına yayılacak.

Dolayısıyla ilk aşamalarda sadece şehir merkezlerinde olacak bu teknoloji, peyderpey genişleyecek.

5G kullanımı için yapılması gerekenler

Beşinci nesil mobil haberleşme için kullanıcıların en başta bu teknolojiye uyumlu bir cep telefonu ile uyumlu bir sim kartının olması gerekiyor.

Halihazırda 4,5G teknolojisi ile uyumlu sim kartlar 5G ile de uyumlu iken daha önceki teknolojilere ait sim kartların güncellenmesi şartı bulunuyor.

Uyumlu telefon ve sim karta sahip olunduktan sonra geriye bu teknolojiyi aktif etmek kalıyor. Türkiye'de bu hizmeti sunacak 3 operatörde de SMS ile veya operatörlerin mobil uygulamaları üzerinden 5G aktif edilebiliyor.

Dördüncü ve son aşamada ise telefonun "Ayarlar", "Hücresel" veya "Mobil Ağlar" kısmından şebekenin LTE veya 4,5G'den 5G'ye taşınması gerekiyor.

Uyumlu telefon ve sim kart sahip, hem operatör hem de telefonda 5G sistemlerini aktif eden kullanıcılar ise 1 Nisan itibarıyla kapsama alanı içinde bu teknolojiyi kullanabilecek.

Telefonun uyumlu olup olmadığı nasıl kontrol ediliyor?

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu'nun açıklamasına göre Türkiye'deki 95 milyon civarında cep telefonundan 32 milyonu 5G'ye uyumlu görünüyor. Yaklaşık bir sene önce bu rakam 15 milyon civarında bulunuyordu. 5G'nin devreye girmesiyle bu rakamın artması bekleniyor.

Bu kapsamda Apple telefonlarda iPhone 12 ve sonrası, Samsung telefonlarda da Galaxy S21 ve sonrasındaki telefonların uyumlu olduğu operatörler tarafından ifade edildi.

Kullanıcılar Android ve iPhone telefonlarda "Ayarlar" menüsünden "Hücresel" veya "Mobil Ağlar" başlığı altında en yüksek teknoloji olarak LTE veya 4,5G yerine 5G'yi görüyorsa bu teknolojiye uyumlu telefonu olduğu anlamını taşıyor.

Operatörlerin internet siteleri üzerinden de telefonlarının 5G uyumlu olup olmadığını tespit edebiliyor.

5G birçok alanda farklılık yaratacak

Bu teknolojiyi 1 Nisan itibarıyla hizmete sunacak 3 operatör de 5G uyumlu telefonlara yönelik kampanyalara odaklandı. Böylece kullanıcılar telefonunu güncelleyerek 5G'yi kullanmaya başlayabiliyor.

Ancak 5G yüksek hızla birlikte yüksek veri kullanımını da beraberinde getiriyor. Bu, internet paketlerinin 4,5G teknolojisine göre daha hızlı tükenebileceği anlamını taşıyor. Operatörler ise yüksek kullanıma yönelik "sınırsız mobil internet" gibi seçeneklerle yeni paketler sunuyor.

5G'nin daha hızlı internetin yanında, hayatın birçok alanında kritik değişiklikleri beraberinde getirmesi bekleniyor. Bu teknolojiyle büyük dosyaların saniyeler içinde inmesi, konser, stadyum, metro gibi kalabalık yerlerde bağlantı kopmalarının azalması ve mobil cihaz üzerinden başka elektronik araçlarla hızlıca iletişim kurulabilmesi mümkün olacak.

Uzaktan ameliyatların robotlarla yaygınlaşması, 5G'nin 1 milisaniyenin altına düşen gecikme süresi sayesinde, bir cerrahın binlerce kilometre ötedeki bir hastayı robotik kollar yardımıyla, sanki yanındaymış gibi anlık tepkilerle ameliyat edebilmesi hedefleniyor.

Ayrıca 5G, sanayi ve üretimde binlerce sensör ve robotun aynı anda çalışması, tarlaların sulanması ve sensörlerle izlenmesi imkanı sunuyor.

Mobil oyunlarda gecikmenin düşmesiyle takılmaların azalması ve bulut tabanlı oyunların her yerde daha rahat oynanabilmesi de 5G ile mümkün olacak.

"We Are Social 2026" verilerine bakıldığında dünya genelinde haftalık sosyal medya kullanım süresinin 18 saat 36 dakika olduğunu belirten Uraloğlu, Türkiye'de bu sürenin 25 saat 4 dakikaya çıktığını ifade etti. Uraloğlu, "Çevrim içi medyada geçirilen haftalık süre ise dünya genelinde 33 saat 27 dakikaya, ülkemizde 41 saat 37 dakikaya ulaştı. Neredeyse 2 güne yaklaşan haftalık kullanım ile dünya ortalamasının üzerine çıktık." ifadelerini kullandı.

Günlük kullanım süreleri

Günlük kullanım sürelerine ilişkin verileri de paylaşan Uraloğlu, Türkiye'de kullanıcıların en fazla zamanı Instagram'da geçirdiğine dikkati çekerek, "Instagram'da günlük ortalama kullanım süresi 1 saat 53 dakikaya ulaşırken YouTube'da 1 saat 28 dakika, TikTok'ta ise 1 saat 25 dakika seviyesinde gerçekleşiyor." bilgisini verdi.

Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde 31 Mart'ta Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın teşrifiyle düzenlenmesi planlanan törenle, Türkiye'nin 5G'ye geçişi resmen ilan edilecek.

Türkiye'de 81 ilde 5G hizmeti kademeli olarak başlayacak ve iki yıl içinde ülkenin her bir noktasında bu hizmetin sunulması hedefleniyor.

Yeni nesil mobil iletişim, yüksek hız ve düşük gecikmeyle birçok alanda dönüşüm sağlayacak. Sistemin, sanayiden sağlığa birçok alanda önemli yenilikler getirmesi bekleniyor. Bu teknoloji, internet hızını artırırken gecikmeyi minimuma indirecek.

5G'ye ilişkin merak edilen 10 soru ve cevapları şöyle:

1- 5G nedir?

5G, beşinci nesil mobil haberleşme teknolojisi olarak nitelendiriliyor. Bu teknoloji, 4,5G'ye kıyasla çok daha yüksek hız, düşük gecikme ve daha fazla cihaz bağlantısı imkanı sunuyor.

2- Türkiye'de 5G süreci nasıl olacak?

Hizmet sağlayıcılar yeni yetkilendirmeleri çerçevesinde 1 Nisan 2026'dan itibaren ülke genelinde 5G hizmetini sunmaya başlayacak. Yetkilendirme süresi 31 Aralık 2042'ye kadar devam edecek.

3- 5G'yi kimler kullanabilecek?

5G'nin, başlangıçta 81 il merkezinde eş zamanlı olarak devreye alınması planlanıyor. İki yıl içinde ülkenin her noktasına bu hizmetin yayılması hedefleniyor.

4- 5G'nin 4,5G'den farkı ne?

5G teknolojisiyle mobil internet hızı saniyede megabit seviyesinden gigabit noktasına ulaşabilecek ve mevcut hızlar en az 10 kat artacak. En önemli farkı, sadece hız değil, milisaniyeler seviyesinde düşük gecikme ve aynı anda çok sayıda cihazın sorunsuz bağlanabilmesi olacak.

5- Hangi alanlarda kullanılacak?

5G teknolojisi, hayatın pek çok alanında önemli yenilikler sağlayacak. Bu teknoloji, sağlık, sanayi, tarım, eğitim ve ulaşım gibi birçok alanda kullanılacak. Akıllı şehir uygulamaları mümkün hale gelecek. 5G, 4,5G'ye kıyasla kat kat yüksek hızlar sunacak. Büyük dosyaları saniyeler içinde indirmek mümkün olacak. Veri iletimindeki gecikme ciddi şekilde azalacak. Aynı anda çok daha fazla cihazın sorunsuz bağlanması sağlanacak. Bu da "akıllı şehirler" ve IoT (nesnelerin interneti) için temel oluşturacak. Trafik yönetimi, sürücüsüz araçlar, akıllı altyapılar daha verimli çalışacak. Doktorlar uzaktan ameliyat yapabilecek, hastalar anlık izlenebilecek. Fabrikalar daha akıllı hale gelecek, (Endüstri 4.0). Robotlar ve makineler anlık veriyle daha verimli çalışacak. Video izleme, canlı yayın, artırılmış gerçeklik (AR) ve sanal gerçeklik (VR) çok daha akıcı hale gelecek.

6- 5G'yi kullanabilmek için neler gerekli?

5G'den yararlanmak için cihazların bu teknolojiye uyumlu olması gerekiyor. Türkiye'de 95 milyon civarında cep telefonu bulunuyor. Bunların yaklaşık 32 milyonu 5G'ye uyumlu görünüyor. Yaklaşık bir sene önce bu rakamlar 15 milyon civarındaydı. 5G'ye geçtikten sonra bunun hızla artması bekleniyor.

7- Türkiye'de hangi operatörler 5G hizmeti verecek?

İhaleyi kazanan operatörler Turkcell, Türk Telekom ve Vodafone 5G hizmeti sunacak.

8- 5G altyapısı nasıl hazırlandı?

5G haberleşme altyapısının yerli ve milli imkanlarla kurulmasını teminen 5 Ocak 2023'te AR-GE destek çağrısına çıkılmıştı. Başvurusu uygun bulunan 14 firma ile 1 Ekim 2023'te sözleşme imzalanarak AR-GE destek süreçleri başlatıldı. Türkiye'de 5G için ihale süreci 2025 yılında tamamlandı. Fiber altyapı ve baz istasyonu yatırımlarıyla hazırlıklar yürütüldü.

9- 5G'ye geçişte yerlilik oranı nasıl olacak?

5G çalışmaları kapsamında yerli ve milli teknoloji destekleniyor. İlk etapta yüzde 60 yerli ürün, yüzde 30 da milli haberleşme ürünü şeklinde şart bulunuyor. 5G kullanıma sunulduktan sonra da yerli ve milli katkının peyderpey artırılması hedefleniyor.

10- 5G Türkiye'ye ne kazandıracak?

5G'nin, Türkiye'nin dijital dönüşümünü hızlandırarak üretim, hizmet kalitesi ve küresel rekabet gücünü artırması bekleniyor. Bu teknoloji, birçok sektörün yanı sıra günlük hayatta da birçok kolaylığı ve imkanı beraberinde getirecek.

BMC'den yapılan açıklamaya göre, Balistik Korumalı Devriye Müdahale Aracı Projesi kapsamında geliştirilen TULGA 4x4, muayene faaliyetleri ve taktik kabiliyet testlerini tamamlayarak sahadaki görevine odaklandı.

İç güvenlik personelinin operasyonel ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla geliştirilen TULGA 4x4, doğuştan zırhlı yapısı, balistik koruma seviyesi ve teknolojik donanımlarıyla güvenlik, dayanıklılık ve konfor özellikleri sunuyor.

Yaklaşık 8 ton ağırlığa sahip TULGA 4x4, 5 personel taşıma kapasitesiyle görev yapıyor. Araç, bağımsız çift salıncaklı ön ve arka süspansiyon sistemiyle disk fren donanımı sayesinde hem arazi koşullarında hem de şehir içi görevlerde manevra kabiliyeti sunuyor.

Zırh yapısı ve balistik tehditlere karşı dayanıklı tasarımıyla öne çıkan TULGA 4x4'ün koruma seviyesi ve performans özellikleriyle güvenlik güçlerinin sahadaki faaliyetlerine katkı sağlaması hedefleniyor.

Öne çıkan teknik özellikleri ve kabiliyetleri

TULGA 4x4, 4 silindirli dizel motora sahip yapısıyla dikkati çekerken 250 beygir motor gücü sunuyor. Araç saatte 130 kilometre azami hıza ulaşabiliyor. Yüzde 60 tırmanma kabiliyetine sahip aracın 5 personel taşıma kapasitesi bulunuyor. TULGA 4x4'te bağımsız çift salıncaklı ön ve arka süspansiyon sistemi yer alırken fren sistemi olarak disk frenler kullanılıyor.

Türkiye'nin ilk yerli ve milli doğuştan zırhlı SUV aracı olarak geliştirilen TULGA 4x4, gelişmiş balistik koruma özellikleriyle donatıldı. Araçta özel tasarlanmış taban koruması balistik tehditlere karşı yüksek dayanım sağlıyor. Zorlu arazi ve şehir içi koşullarda görev yapabilecek şekilde tasarlanan araç, farklı operasyonel ihtiyaçlara yönelik performans sunuyor.