Son teknoloji cihazlarla donatılan ve alanında uzman hekimlerden oluşan kadrosuyla hizmet veren merkezde tüp bebek tedavisinin yanı sıra aşılama, embriyo dondurma ve çözme, embriyo transferi, yumurta toplama (OPU) ile erkek infertilitesine yönelik tanı ve tedavi hizmetleri de sunuluyor.

"Sevindirici sonuçlar almaya başladık"

İHA muhabirine konuşan Van Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimi Doç. Dr. Remzi Sarıkaya, vatandaşların sağlık alanındaki tüm ihtiyaçlarına cevap verebilmek için çalışmalarını sürdürdüklerini belirtti. Başhekim Sarıkaya, "Yoğun nüfusun bulunduğu bölgede vatandaşlarımızın sağlıkla ilgili tüm ihtiyaçlarına en iyi şekilde cevap vermeye çalışıyoruz. Tüp Bebek Merkezimiz de bu kapsamda hizmete sunduğumuz önemli bir merkezlerden biri. Yaklaşık 3-4 yıl önce bu merkezle ilgili planlamalarımıza başladık.

Ekibimizin özverili çalışmaları sayesinde merkezimizi hizmete açtık. Açılışın ardından kısa sürede sevindirici sonuçlar almaya başladık. Pozitif vakalarımızın artması ve gebeliklerin gerçekleşmesi bizleri gerçekten mutlu ediyor. Gelinen noktada başvuruların yoğunluğu, bu hizmeti hayata geçirme konusunda doğru bir karar verdiğimizi gösteriyor.

Şu anda merkezimize yoğun bir talep var ve bu başvurularda başarılı sonuçlar elde ediyoruz. Süreç içerisinde ekibimiz de önemli bir tecrübe kazandı ve bugün alanında deneyimli bir kadroyla hizmet vermeye devam ediyoruz" dedi.

"İleri teknoloji cihazları bünyemizde barındırıyoruz"

Merkezin Türkiye standartlarında son teknoloji cihazlarla donatılmış yüksek donanımlı bir laboratuvara sahip olduğunu dile getiren Tüp Bebek Kurucu Hekimi ve Histoloji-Embriyoloji Uzmanı Dr. Kübra Özunca ise "Birçok merkezde bulunmayan ileri teknoloji cihazları bünyemizde barındırıyoruz. Merkezimizde, PGT (Preimplantasyon Genetik Test) dışında tüp bebek tedavisine yönelik tüm işlemler başarıyla gerçekleştirilmektedir.

Embriyoların dondurulması ve çözülmesi, embriyo transferi ile OPU (yumurta toplama) işlemleri rutin olarak uygulanmaktadır. Bununla birlikte, sperm sayısı çok düşük olan hastalarımız için önemli bir umut olan Mikro-TESE operasyonu da merkezimizde gerçekleştirilmektedir.

Bu operasyon, deneyimli üroloji ekibimiz tarafından başarıyla uygulanmaktadır. Hem güçlü teknik altyapımız hem de alanında deneyimli ekibimizle hastalarımıza kolay ulaşılabilir, güvenilir ve nitelikli sağlık hizmeti sunuyoruz" diye konuştu.

"Çevre illerden yoğun başvuru alıyoruz"

Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Selin Güney de yaklaşık 8 aydır çok sayıda infertilite hastasına hizmet verdiklerini belirterek, "Merkezimiz, sunduğu kapsamlı hizmetlerle bölgenin önemli sağlık merkezlerinden biri olarak faaliyetlerini sürdürmektedir. Yaklaşık 8 aydır çok sayıda infertilite hastasına hizmet veriyoruz. Merkezimizde tüp bebek ve aşılama tedavilerinin yanı sıra ilk muayene, değerlendirme ve genel bilgilendirme süreçleri de yürütülüyor.

Çevre iller ve ilçelerden de çok sayıda hastamız başvuruyor. Hastalarımızın en çok memnuniyet duyduğu konuların başında sunulan sağlık hizmetinin kalitesi geliyor. Bunun yanı sıra, kendi şehirlerinde böyle bir merkezin hizmet vermesinden dolayı büyük mutluluk duyduklarını ifade ediyorlar.

Merkezimizde erkek infertilitesine yönelik tanı, tedavi ve takip hizmetleri de sunulmaktadır. Üroloji kliniğimizle koordineli bir şekilde çalışıyor, gerekli görülen hastalarda ameliyatlarını başarıyla gerçekleştiriyoruz" şeklinde konuştu.

"Olumlu sonuçlar bizleri mutlu ediyor"

Kadın Hastalıkları ve Doğum - Tüp Bebek Uzmanı Op. Dr. Ünsal Yeşilova ise yaklaşık 3 yıllık hazırlık sürecinin ardından merkezin 8 aydır aktif hizmet verdiğini hatırlatarak, "Hastalarımızdan pozitif gebelik haberlerini yavaş yavaş almaya başladık. Bu gelişmeler bizi mutlu ediyor.

Amacımız yalnızca Van'a değil, tüm bölgeye hizmet vererek bu tedaviyi bekleyen çiftlere umut olabilmekti. Bugüne kadar bunu büyük ölçüde başardığımızı görmekten mutluluk duyuyoruz. Merkezimizde elde edilen ilk pozitif gebeliğimiz şu anda 4,5 aylık. Anne adayımızın kontrolleri merkezimizde düzenli olarak devam ediyor.

Şu ana kadar herhangi bir olumsuzluk yaşanmadı. Takibini sürdürüyoruz ve inşallah bebeğini sağlıklı bir şekilde kucağına almasını temenni ediyoruz" dedi.

Laboratuvarda sperm ile yumurtanın mikroenjeksiyon yöntemiyle döllendiğini, embriyoların gelişim sürecinin kişiye özel inkübatörlerde takip edildiğini dile getiren Histoloji ve Embriyoloji Uzm. Dr. Hacer İnan Güngör de sözlerini şöyle sürdürdü:
"Laboratuvarımızda sperm ve yumurtanın döllenme işlemi, embriyoların gelişim sürecinin takibi ve rahme transfer işlemleri gerçekleştirilmektedir.

Mikroskoplarımızda, özel mikroenjeksiyon sistemi kullanılarak bir kolla sperm, diğer kolla ise yumurta sabitlenerek döllenme işlemi, her hastaya özel hazırlanan kaplar içerisinde titizlikle uygulanmaktadır. Daha sonra oluşan embriyolar, her hastaya özel bölmeleri bulunan ve ‘inkübatör' olarak adlandırılan cihazlarda gelişim süreci boyunca takip edilmektedir. Embriyoların gelişimi düzenli olarak değerlendirilmekte; uygun görülenler dondurulmakta, transfer aşamasına gelen embriyolar ise anne rahmine transfer edilmektedir."

Projede; temel, perde duvar ve kazı genişletme imalatlarının yanı sıra bina güvenliği açısından kritik önem taşıyan sismik izolatör sistemlerinin kurulumu da eş zamanlı olarak gerçekleştiriliyor. Birinci derece deprem kuşağında yer alan ilçenin ihtiyaçları doğrultusunda sismik izolatörlerle güçlendirilen hastanenin, bir afet anında kesintisiz hizmet vermesi ve hassas tıbbi cihazların zarar görmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.

Şantiye yetkilileri, yağış kaynaklı aksamalara rağmen tüm imalat süreçlerinin planlanan program doğrultusunda, hız kesmeden sürdürüldüğünü belirtti.

"Tanı ve tedavi süreçleri daha sağlıklı ilerliyor"

Konuya ilişkin açıklama yapan Hastane Başhekimi Doç. Dr. Remzi Sarıkaya, Sağlık Bakanlığının tüm hastanelerinde yürüttüğü uygulamalar kapsamında çalışanlara belirli periyotlarla işaret dili eğitimi verdiklerini belirtti. Başhekim Sarıkaya, "Bu eğitimlerle, işitme engelli vatandaşlarımızın beden dili ve işaret diliyle ifade ettikleri şikayetleri daha doğru anlayabilmelerini amaçlıyoruz. Sahada bunun olumlu yansımalarını görüyoruz.

Etkili iletişim sayesinde tanı ve tedavi süreçleri daha sağlıklı ilerliyor, hastaların tedaviye uyumu da artıyor. Bu çalışmayı daha da yaygınlaştırmak amacıyla eğitimlerimize önümüzdeki hafta da devam edeceğiz. Eğitim verecek personelimiz bulunuyor. Ayrıca Halk Eğitim Merkezlerinden de destek alıyoruz. Hedefimiz, hastane çalışanlarımızın büyük bir bölümüne işaret dili eğitimi vererek işitme engelli vatandaşlarımızın hastanemizde kendilerini güvende hissetmelerini ve sağlık hizmetlerine erişimlerinde etkili iletişim kurulmasını sağlamak" dedi.

"100 personelimiz eğitim aldı"

Destek ve Kalite Hizmetleri Müdürü Ali Furkan Gümüş ise hastanenin ilk giriş noktasından itibaren tekerlekli sandalye ekibi ve "Bana Sor" ekibiyle birlikte tüm engelli vatandaşlara güvenli ve konforlu bir hizmet sunmak için çeşitli ekipler oluşturduklarını dile getirdi. Gümüş, "Bu ekiplerden biri de işitme engelli bireylerin hastaneye giriş anından muayene sürecinin sonuna kadar iletişim sorunu yaşamadan hizmet alabilmesini sağlayacak personelden oluşuyor.

Bu kapsamda görev alacak çalışanlarımızın eğitimlerini tamamladık. Halk Eğitim Merkezleri tarafından düzenlenen 120 saatlik işaret dili eğitimi kapsamında 100 personelimiz eğitim aldı. Eğitimlerini tamamlayan personelimiz, hastanemize başvuran işitme engelli vatandaşlarımızın muayene ve tedavi süreçlerini daha rahat ve sağlıklı bir şekilde sürdürebilmelerine katkı sağlıyor" diye konuştu.

Sağlık Bakanlığı, koruyucu sağlık hizmetlerinin daha erişilebilir hale getirilmesi amacıyla Uzaktan Hasta Değerlendirme Sistemi'ni (UHDS) Sağlıklı Hayat Merkezlerinde de hayata geçirdi. Yeni uygulamayla vatandaşlar, psikolojik destek, sigara bırakma polikliniği ve sosyal destek hizmetlerinden bulundukları yerden görüntülü görüşme yoluyla yararlanabilecek.

81 İLDE HİZMET VERİLMEYE BAŞLANDI

Sağlık Bakanlığı tarafından uygulamaya alınan sistem kapsamında, 5 Temmuz itibarıyla 81 ildeki Sağlıklı Hayat Merkezlerinde görev yapan psikolog ve sosyal çalışmacılar için randevu cetvelleri oluşturuldu. Hazırlıklarını tamamlayan illerde sistem aktif olarak kullanılmaya başlandı.

Vatandaşlar, Merkezi Hekim Randevu Sistemi ( Mhrs ) üzerinden aktif branşlardan doğrudan randevu oluşturabiliyor.

GÖRÜNTÜLÜ GÖRÜŞME İLE HİZMET ALINABİLECEK

Yeni sistem sayesinde vatandaşlar, sağlık merkezine gitmeden bulundukları yerden hekimleri ve sağlık profesyonelleriyle görüntülü görüşme gerçekleştirebilecek.

UHDS kapsamında psikolojik destek, sigara bırakma polikliniği ve sosyal destek hizmetleri uzaktan sunulurken, randevu süreçlerinin daha hızlı ve erişilebilir hale getirilmesi hedefleniyor.

351 SAĞLIKLI HAYAT MERKEZİNDE ÜCRETSİZ HİZMET

Türkiye genelinde faaliyet gösteren 351 Sağlıklı Hayat Merkezinde 17 farklı birimde ücretsiz hizmet veriliyor. Bu merkezlerde psikososyal destek, beslenme danışmanlığı, fiziksel aktivite programları ve bağımlılıkla mücadele başta olmak üzere birçok alanda koruyucu sağlık hizmeti sunuluyor.

"KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİNİ VATANDAŞIN AYAĞINA GÖTÜRÜYORUZ"

Sağlık Bakanlığı Sincan 100. Yıl Sağlıklı Hayat Merkezi'nde görev yapan Dr. Zeynep Aydemir Güven, Uzaktan Hasta Değerlendirme Sistemi'nin vatandaşların sağlık hizmetlerine erişimini kolaylaştırdığını belirtti.

Vatandaşların evden, iş yerinden veya yolculuk sırasında sağlık profesyonellerine ulaşabildiğini ifade eden Güven, özellikle düzenli takip gerektiren sigara bırakma polikliniklerinde danışmanlık süreçlerinin aksamadan sürdürülebileceğini söyledi.

Sistemin yaşlılar, engelliler, bakıma muhtaç bireyler ve kırsal bölgelerde yaşayan vatandaşlar için önemli bir fırsat sunduğunu vurgulayan Güven, Sağlıklı Hayat Merkezlerinde sunulan tüm hizmetlerin ücretsiz olduğunu hatırlattı.

MHRS ÜZERİNDEN RANDEVU ALINABİLİYOR

Dr. Güven, vatandaşların MHRS üzerinden aktif branşlardan randevu oluşturduğunu, ardından cep telefonlarına gönderilen kısa mesajdaki bağlantıya tıklayarak görüntülü görüşmeye katılabildiğini söyledi.

Koruyucu sağlık hizmetlerinin yalnızca hastalıkların tedavisi değil, hastalıkların önlenmesi açısından da büyük önem taşıdığına dikkat çeken Güven, "Tütün kullanımı gibi bağımlılıklarla mücadele ve sağlıklı yaşam danışmanlığı koruyucu hekimliğin kalbinde yer alıyor. Bu uygulama sayesinde koruyucu sağlık hizmetlerini vatandaşımızın ayağına götürmüş oluyoruz." ifadelerini kullandı.

Güven, vatandaşlara sağlık sorunlarını ertelememeleri, randevularına zamanında katılmaları, görüşme öncesinde sorularını hazırlamaları ve görüşmelerini sessiz bir ortamda gerçekleştirmeleri tavsiyesinde bulundu.

"SİGARAYI BIRAKMAYA KARARLIYIM"

Uzaktan Hasta Değerlendirme Sistemi üzerinden sigara bırakma polikliniğinden hizmet alan 37 yaşındaki Erdi Güzel ise yoğun iş temposu nedeniyle merkeze gitme fırsatı bulamadığını söyledi.

Bir arkadaşının tavsiyesiyle sistemi öğrendiğini belirten Güzel, MHRS üzerinden istediği gün ve saate kolayca randevu alabildiğini ifade ederek, "Hocamızla bütün detayları konuştuk. Bundan sonraki randevularımı da yine bu sistem üzerinden alıp sigarayı bırakmaya kararlıyım." dedi.

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Dursun Odabaş Tıp Merkezi bünyesinde yapımı sürdürülen ek acil servis binasında çalışmalarda sona yaklaşıldı. Mevcut acil servis alanındaki yoğunluğun azaltılması ve sağlık hizmetlerinin kapasitesinin artırılması amacıyla hayata geçirilen projede, son hazırlıklar devam ediyor.

Mevcut acil servis alanının artan hasta yoğunluğunu karşılamada yetersiz kalması nedeniyle planlanan proje kapsamında, yetişkin ve çocuk acil servis alanlarının yanı sıra 10 modern ameliyathane, doğumhane, çocuk ve yenidoğan yoğun bakım üniteleri ile hasta yakınlarına yönelik anne oteli gibi yeni hizmet alanları oluşturuldu.

Yapımında sona doğru gelinen Van YYÜ Tıp Merkezi Ek Acil Servis Binası'nda, yetişkin ve çocuk acil servislerinin yanı sıra ameliyathaneler, doğumhane, yoğun bakım üniteleri ve hasta yakınlarına yönelik hizmet alanlarını bünyesinde barındıracak binanın, tamamlanmasının ardından hizmet vermeye başlaması bekleniyor.

Merkezin kurucu hekimi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı ve Tüp Bebek Uzmanı Operatör Dr. Ünsal Yeşilova, "Merkezimizde embriyo dondurma ve saklama, embriyo transferi, ürolojik cerrahi işlemler yapılmakta. Merkezimizin batı illerindeki merkezlerden hiçbir eksiği bulunmuyor" dedi.

Yaklaşık 3 yıl süren hazırlık sürecinin ardından 8 ay önce Van Eğitim ve Araştırma Hastanesi bünyesinde hizmet vermeye başlayan Van Tüp Bebek Merkezi, bölgede çocuk sahibi olmayı bekleyen aileler için umut oldu. Van'ın yanı sıra çevre illerden de yoğun başvuru alan merkezde, ilk gebeliklerin elde edilmesi sağlık ekibine büyük mutluluk yaşattı.

Çocuk sahibi olmak isteyen ve daha önce tedavi için şehir dışına gitmek zorunda kalan çiftlere umut olan merkez, yoğun ilgi görüyor.

Merkezin kurucu hekimi, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı ve Tüp Bebek Uzmanı Operatör Dr. Ünsal Yeşilova, amaçlarının yalnızca Van'a değil, tüm bölgeye hizmet sunmak olduğunu söyledi.

'BİZİM İÇİN MUTLULUK VERİCİ'

Dr. Yeşilova, "Yaklaşık 3 yıllık yoğun bir hazırlık sürecinin ardından 8 aydır aktif hizmet vermekteyiz. Bu süreçte aldığımız pozitif gebelik haberleri bizim için büyük mutluluk ve gurur kaynağı oldu.

Amacımız sadece Van'a değil, çevre illerde çocuk sahibi olmak isteyen çiftlere de modern, güvenilir ve ulaşılabilir bir sağlık hizmeti sunmak. Bu zamana kadar da bunu başarabildiğiniz için mutluyuz.

Daha önce hastalarımız tedavi için şehir dışına gitmek zorunda kalıyordu. Bu durum hem maddi hem de manevi açıdan büyük zorluklara neden oluyordu. Artık hastalarımız tedavi ve takip süreçlerini kendi şehirlerinde rahatlıkla ulaşabilmektedirler. Bu bizim için mutluluk verici" diye konuştu.

'İLK GEBEMİZ ŞU AN 4,5 AYLIK HAMİLE'

Merkezin ilk gebeliğinin 4,5 aylık olduğunu belirten Dr. Yeşilova, "Tüp bebek merkezimizin ilk gebesi şu an 4,5 aylık hamile ve takibini merkezimizde yapmaktayız. Şu ana kadar herhangi bir olumsuzluk yaşanmadı. Her şey yolunda gidiyor. İnşallah sağlıklı bir şekilde bebeğini kucağına alacak.

Bu süreçte büyük özveriyle çalışan tüm tüp bebek ekibimize de teşekkür ediyorum. Bundan sonraki süreçte de bilimsel etik ve ilkeler doğrultusunda modern ve güvenilir tedavi hizmeti sunmaya devam edeceğiz" dedi.

'TÜM HASTALARIMIZIN TEDAVİLERİNİ PLANLIYORUZ'

Merkeze bugüne kadar bini aşkın başvuru yapıldığını belirten Dr. Yeşilova, tedavi hazırlıklarının zaman aldığını vurgulayarak, "Hazırlık süreci tamamlanan tüm hastalarımızın tedavilerini planlıyoruz. Merkezimizde embriyo dondurma ve saklama, embriyo transferi, ürolojik cerrahi işlemler yapılmakta.

Merkezimizin batı illerindeki merkezlerden hiçbir eksiği bulunmuyor. Şu ana kadar 10 pozitif gebelik elde ettik ve onlar da çok heyecanlılar. Biz de onlara ön ayak olduğumuz için, onlara bu uygun tedavi verebildiğimiz için çok mutluyuz.

Bugün de bir hastamızdan daha pozitif gebelik haberini aldık. Her geçen gün daha iyi sonuçlar almak bizleri hem mutlu ediyor hem de gurur kaynağı" diye konuştu.

'HASTALARIMIZ MUTLU'

Merkezde görev yapan Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Selin Güney de "Yaklaşık 7 aydır Ünsal Hocamızla birlikte burada görev yapıyorum. Yıllardır beklenen tüp bebek tedavisini bölgemizde verebilmenin gururunu yaşıyoruz. Burada verdiğimiz hizmet, bölge insanına gerçekten umut oldu.

Yaptığımız işin ne kadar önemli ve ne kadar güzel bir iş olduğunun farkındayız. Aileler, yakınlarına gelen imkanını olmasından dolayı mutlular. Daha önce maddi ve manevi nedenlerle tedaviye ulaşamayan çok sayıda çiftle karşılaşıyoruz. Onların güzel haberlerini almış olmak bizi mutlu ediyor.

Hastalarımız mutlu, bizler mutluyuz. Bu mutluluğa vesile olabilmek, meslek hayatımızın en anlamlı duygularından biri" diye konuştu.

'DÜNYAM YENİDEN AYDINLANDI'

Merkezde ilk gebelik sevincini yaşayan kadın ise yaklaşık 5 yıl boyunca çocuk özlemi çektiğini anlatarak, "Yaklaşık 5 yıldır evlat hasreti çekiyordum. Ünsal Bey ile tanıştıktan ve tedaviye başladıktan sonra sanki ilk kez güneşi gördüm. Dünyam yeniden aydınlandı. Şimdi bebeğimi bekliyorum. Bu mutluluğu tarif etmek gerçekten çok zor" dedi.

MOLEN'in kuruluşundan bugüne böceklerle mücadelede özellikle moleküler tekniklere dayalı stratejiler geliştirmeyi amaçladıklarını belirten Toprak, böcekleri çeşitli araştırmalarda kullanarak insan sağlığıyla ilişkili çalışmalar da yürüttüklerini söyledi.

ETÇİL BESLENİYOR

Sosyal medyada yer alan çekirge türlerinin beyaz yüzlü çalı çekirgesi (Decticus albifrons) olduğunun tespit edildiğini aktaran Toprak, bu türün ağırlıklı olarak etçil beslendiğini belirtti.

Play Video
Bu çekirgelerin kendinden daha küçük böcek ve çekirgelerle beslendiğinin altını çizen Toprak, aç kaldıklarında zaman zaman bitkilerdeki otlardan da beslenebildiklerini kaydetti.

"ZARARLI BÖCEKLERİ YEDİĞİ İÇİN FAYDALI"

Beyaz yüzlü çalı çekirgelerinin, mevcut bilgiler doğrultusunda tarımsal açıdan ekonomik önem taşıyan bir zararlı olmadığını vurgulayan Toprak, "Aslında ekosistemin doğal bir bileşeni, doğal sakinlerinden birisi. Hatta bu yönüyle zararlı böcekleri burada yediği için faydalı." dedi.

"SICAKLIKLAR POPÜLASYONU ARTIRIYOR"

Toprak, ilgili türün son günlerde evlere girmesine de değinerek, şöyle konuştu:

“Malum şu an bir yandan da yaz sezonu, hasat sezonu. Bunlar da diğer zararlı böceklerle besleniyor. Sonuçta ekosistem orada ama hasadın bitmesiyle ve popülasyonların da bu süreçte yaz sıcağıyla artışıyla birlikte daha geniş alanlara yayılma, daha yeni alanları keşfetme dürtüsüyle hareket ediyorlar.

Diğer yandan da bunlar daha çok gece aktiftir. Gece aktifliği de özellikle ışık olduğu zaman onların ışığa yönelimini sağlar. Dolayısıyla da akşam ortamında ışıktan ötürü evlere doğru bir yönelim bunların doğal bir refleksi.”

"PANİK OLUŞTURACAK BİR DURUM YOK"

Beyaz yüzlü çalı çekirgesine temas edildiğinde, küçük dişleriyle ısırma refleksi gösterebileceğini belirten Toprak, bunun insan sağlığı açısından herhangi bir sorun oluşturmayacağını ve vatandaşların panik olmaması gerektiğini vurguladı.

"BİYOLOJİK OLARAK ASLA ANORMAL BİR DURUM SÖZ KONUSU DEĞİL"

Ilıman bir kış geçirildiğini belirten Toprak, şöyle devam etti:

“Sert ve çetin bir kış koşulu olsaydı belki 100 yumurtanın 60 tanesi o kışı geçirecekken daha ılıman kış koşullarında 70-80 veya daha fazla miktarda yumurta kışı geçirdi canlı olarak. Akabinde de yine yağışlı, ılıman bir bahar yaşadık. Bu yağışlar da topraktaki yumurtalardan o yavru dediğimiz yani 'nimf' deriz biz, nimflerin yumurtadan çıkış oranına da olumlu bir etki yaptığını düşünüyorum.

Dolayısıyla bu da çıkışı artıran yani popülasyon artışına neden olan diğer bir faktör. Ama nihayetinde de yaz sezonu, zaten sıcaklıklar oldukça yüksek. Sıcakların yüksek oluşu bunların gelişim hızlarının artışı anlamına geliyor.

Daha fazla üremeleri anlamına geliyor. Aslında tamamen normal, doğanın kendi döngüsü içindeki şu an bir refleks yerine gelmiş oluyor. Yani biyolojik olarak burada asla anormal bir durum söz konusu değil.”

Çekirgelerin üreme kapasitesinin sadece sıcaklığa bağlı olmadığını aktaran Toprak, besin ve bazı ekolojik faktörlerin de bulunduğunu, bir müddet sonra popülasyon düşüşünün başlayacağını söyledi.

"BÜTÜN BÖCEKLER ZARARLIDIR DİYE BİR ŞEY YOK"

Prof. Dr. Toprak, çekirgelerin "Afrika ve Balkanlar'dan geldiği" iddialarının doğru olmadığını bildirdi. Buralardaki çekirgelerin farklı bir familya grubundan olduğunu kaydeden Toprak, onlara "tarla çekirgesi" dendiğini ve bu türün tarımsal alanlara zarar verdiğini belirtti.

Tarım ve Orman Bakanlığı başta olmak üzere hem il hem de ilçe tarım ve orman müdürlüklerinin çekirgelerin tarıma zarar verip vermediklerine ilişkin konuyu yakından takip ettiğini vurgulayan Toprak, Trakya Bölgesi'ndeki tarımsal alanlarda çekirge nedeniyle herhangi bir zararın olmadığını vurguladı.

Toprak, konuşmasını şöyle sürdürdü:

"'Bütün çekirgeler ya da bütün böcekler zararlıdır' diye bir şey söz konusu değil. Doğada aslında bir denge durumu var. Faydalı böcekler var. Bal arısı, uğur böceği, peygamber devesi gibi. Bunun dışında tarımsal zararlı böcekler de var. Bizim amacımız sürdürülebilir tarım. Yani burada zararlı dahi olsa biz yok etmeyi önermiyoruz.

Öyle bir hakkımız olmadığı gibi aslında yok etmek kendi bindiğimiz dalı kesmek. Çünkü şunu unutmayın, yaprak bitlerinin tamamen yok edilmesi onlarla beslenen uğur böceklerinin de yok olması anlamına gelir.

Dolayısıyla burada önemli olan sürdürülebilir bir konsept içinde bir dengenin oluşturulmasıdır. Buna dikkat etmek geleceğimizi de korumak anlamına gelir. Aksi takdirde türlerin yok edilmesi her zaman insanoğlunun karşılaştığı tarihteki pek çok salgının temel nedenleri arasında görülmüştür."

Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilen tüm sağlık hizmet sunucularında görev yapan hekimler tarafından düzenlenebilecek olan istirahat raporları, elektronik ortamda güvenli şekilde kayıt altına alınırken, raporlar 'e-Rapor Doğrulama Servisi' üzerinden de doğrulanabilecek. Ayrıca elektronik ortamda düzenlenen istirahat raporları için basılı çıktı alınmasına gerek kalmadan işlemler daha hızlı şekilde gerçekleştirilebilecek" denildi.

Açıklamada, "Sağlık Bakanlığı’nın hayata geçirdiği e-Rapor Sistemi ile SGK tarafından düzenlenen istirahat raporları kapsam olarak farklıdır. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında geçici iş göremezlik ödeneği alma hakkına sahip 4/A sigortalı işçiler ile isteğe bağlı 4/B sigortalılarının istirahat raporları, yine SGK sistemi üzerinden düzenlenmeye devam edecektir" ifadeleri kullanıldı.

"Gökyüzünde yaşam koridoru"

Karayoluyla ulaşımın zaman alacağı değerlendirilerek acil koduyla Van’da konuşlanan helikopter ambulans Bitlis’e sevk edilirken, diğer yandan da hastayı Ankara’ya götürecek olan ambulans uçak İstanbul’dan havalandı. Kısa sürede bölgeye ulaşan helikopter ambulans, yaralı çocuğu titiz bir çalışmayla helikoptere nakletti.

18.30’da Van Ferit Melen Havalimanı’na iniş yapan ambulans uçak, Bitlis’ten gelecek olan hastayı beklemeye başladı. Kısa sürede ambulans helikopterle alana getirilen yaralı çocuk, burada yapılan gerekli çalışmaların ardından M.K. ambulans uçakla Ankara Etlik Şehir Hastanesine sevk edilmek üzere havalimanından ayrıldı.

Kronik hastalığı bulunan kişiler, küçük çocuklar, 65 yaş ve üzerindeki bireyler, hamileler ve açık alanda çalışanlar sıcaklık değişimlerinden daha fazla etkilenmektedir. Bu dönemde yeterli ve dengeli beslenme alışkanlıklarının sürdürülmesi, yeterli sıvı tüketiminin sağlanması ve besin güvenliği kurallarına uyulması, sağlığın korunması açısından önem taşımaktadır" denildi.

'YETERLİ MİKTARDA SU TÜKETİLMELİ'

Yaz aylarında gün boyunca yeterli miktarda su tüketilmesi gerektiği belirtilerek, "Su içmek için susama beklenmemelidir. Günlük su ihtiyacı, vücut ağırlığının her kilogramı için yaklaşık 35 mL olarak hesaplanabilmekte, bu miktar yetişkin bir birey için ortalama 2,5-3 litre su tüketimine karşılık gelmektedir. Sıvı ihtiyacının karşılanmasında kahve, çay ve gazlı içecekler yerine yarım yağlı süt, ayran ve meyve suyu gibi içecekler tercih edilmelidir.

Ayrıca yaz aylarında egzersiz yapan bireylerin, egzersiz sırasında kaybedilen sıvının yerine konulması amacıyla yeterli miktarda su tüketmeleri önerilmektedir. Aşırı sıcaklardan korunmak amacıyla bol, hafif ve açık renkli giysiler tercih edilmeli, serinlemek için ılık duş yapılmalı, sıcağa bağlı hastalık belirtileri hissedildiğinde vakit kaybetmeden tıbbi yardım alınmalıdır.

Yaşamın her döneminde olduğu gibi yaz aylarında da yeterli ve dengeli beslenme sağlığın korunmasının temelini oluşturmaktadır. Günün en önemli öğünü olan kahvaltıda az yağlı peynirler, zeytin ve taze sebzelere yer verilmeli, kafein içeren içecekler yerine yarım yağlı süt, meyve suyu ile ıhlamur ve kuşburnu gibi bitki çayları tercih edilmelidir" ifadeleri kullanıldı.

Van İl Sağlık Müdürlüğü ile iletişime geçilerek ambulans helikopter talep edildi. Kısa sürede Bahçesaray'a giden helikopter, hastayı alarak Van'a naklini sağladı.

Van İl Sağlık Müdürlüğü ile iletişime geçilerek ambulans helikopter talep edildi. Kısa sürede Bahçesaray'a giden helikopter hastayı alarak Van'a nakli sağlandı.

Dış merkezlerde yüksek maliyetlerle yapılan ve bölgede daha önce hiç uygulanmayan minimal invaziv (küçük kesi) kalp ameliyatları, Van'da başarıyla uygulanmaya başlandı. Konuyla ilgili önemli açıklamalarda bulunan doktor Murat Sezgin, yaklaşık 6 hastaya bu yöntemle müdahale ettiklerini belirterek, hastaların artık il dışına gitmesine gerek kalmadığını vurguladı.

"Bölgemizde daha önce hiç yapılmayan ameliyatları yapmaya başladık"

Uygulanan yeni cerrahi yöntemlerin detaylarını ve tedavi edilen vaka örneklerini paylaşan doktor Murat Sezgin, "Son zamanlarda artık açık kalp ameliyatları dışında bir de bölgemizde daha önce hiç yapılmayan ve yaklaşık 6 hastamıza minimal invaziv yani küçük kesilerle kalp ameliyatları yapmaya başladık.

Bunların en önemlilerinden koroner bypass dediğimiz kalp damarları tıkalı olan hastalarımızı küçük kesilerle göğüs duvarından ve bacaklarından aldığımız damarları yine sol meme altından kalbine bypass yaparak başladık. Yine kalp tümörü olan bir hastamız dış merkezde ‘ancak açık yapılır' denilen hastamıza biz burada sağ meme arasından girerek küçük kesiyle minimal invaziv miksoma dediğimiz sol atriyumda yerleşim gösteren kardiyak tümörünü temizledik.

Dolayısıyla bölgemizde daha önce küçük kesilerle yapılmayan bütün ameliyatları yapmaya başladık. Bu şu demek, artık farklı ameliyatları küçük kesilerle yapıyoruz. Bölgemizde daha önce küçük kesi ameliyatları için dış merkezlere giden bütün hastalarımız artık merkezimizde tedavi edebiliyoruz. İl dışına gidip özel hastanelerde ameliyat olmaya çalışan hastalarımız da artık burada tedavi olabiliyorlar" dedi.

"Açık ameliyatlarda 4-5 ay süren iyileşme süresi bir aya düşüyor"

Küçük kesi ile yapılan ameliyatların hastaya sağladığı konfor, düşük ağrı oranı ve hızlı iyileşme avantajlarına değinen Dr. Sezgin, şöyle devam etti:

"Bizim küçük kesilerde yapmak istediğimizin amacı hastalarımızın daha erken iyileşmesi, iş güç kaybı yaşamadan doğrudan hayatlarına daha hızlı bir şekilde dönüyor olabilmeleridir. Artı o postop süreç dediğimiz özellikle açık ameliyatlarda yaklaşık 3-4 ayı bulan bu postop sürecimizin küçük kesiyle yaptığımız ameliyatlarda hastalarımızda da göreceksiniz zaten çok hızlı bir şekilde iyileşmekte ve hayatlarına çok hızlı bir şekilde dönmekteler.

Küçük kesiyle yaptığımız ameliyatlarda hastalarımızın maksimum iş güç kayıp süreleri bir ayı bulur. Ama normal açık yaptığımız hastalarda bu yaklaşık 4-5 ay sürebiliyor. Küçük kesiyle yaptığımız hastaların avantajlarından bir tanesi de ağrı duyma özelliği çok düşük. Bunlarda çok fazla ağrı hissetmiyorlar. Bir de çok fazla vücudunda kesi izimiz olmuyor. Küçük insizyon dediğimiz daha konforlu daha kozmetik amaçlı güzel ameliyatlarımızı yapıyoruz burada."

"1 ile 1,5 milyon lira civarında maliyeti olan ameliyatları ücretsiz yapıyoruz"

Büyük şehirlerde ve özel hastanelerde yüksek fiyatlarla yapılan bu operasyonların Van Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde tamamen ücretsiz ve herhangi bir ek külfet çıkarılmadan yapıldığının altını çizen doktor Murat Sezgin, "Global dünyada bütün hastalarımız çevrelerinde duyduklarından dolayı küçük kesileri tercih edebilmektedirler.

Bu da onlara özel hastanelerde ve büyük merkezlerde yapıldığında büyük bir külfet gerektiriyor. Yaklaşık 1 ile 1,5 milyon lira civarında bir maliyetleri olan ameliyatlardır. Dış merkezlere artık hastamız gitmiyor. Dolayısıyla biz burada bu küçük kesileri herhangi bir maliyet çıkarmadan hastalarımızın başarılı bir şekilde ameliyatlarını yapıyoruz" diye konuştu.
Hastalar ise küçük kesilerden dolayı kısa sürede iyileştiklerini ve ağrılarının az olmasından dolayı doktor Murat Sezgin'e teşekkür ettiler.

Sigarayı bırakma tedavisi alan hastalara yönelik ilaç desteğine ilişkin Cumhurbaşkanı kararı, Resmi Gazete’de yayımlandı.

Karara göre; sigarayı bırakma tedavisi alan hastalar, sayıları 1 milyonu geçmemek şartıyla ve herhangi bir sosyal güvencelerinin olup olmadığına bakılmaksızın, Sağlık Bakanlığı tarafından temin edilerek birinci, ikinci ve üçüncü basamak sağlık kurum ve kuruluşlarına dağıtılacak nikotin replasman preparatları ile Bupropion HCI, Vareniklin ve Sitizin içerikli ilaçlardan yararlanabilecek.

Hastalar, söz konusu ilaçlardan tütün bağımlılığı tedavi ve eğitim birimleri aracılığıyla faydalanacak.

Karar hükümlerini Sağlık Bakanı yürütecek.

Konuşma terapisinden çamur uygulamalarına, geleneksel ve tamamlayıcı tıp (GETAT) yöntemlerinden psikolojik danışmanlığa kadar kişiye özel sağlıklı yaşam hizmetlerinin verileceği bu alanlarda, en az bir doktorun tam gün görev yapması şart koşulacak.

"Esenlik Hizmetleri Yönetmeliği" Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

ESENLİK MERKEZLERİ VE ÜNİTELERİ KURULACAK

Düzenleme ile bireylerin sağlıklı yaşam alışkanlıklarını desteklemek ve yaşam kalitesini artırmak amacıyla yeni bir sağlık hizmeti sunum modeli oluşturuldu. Tedavi amacı taşımaksızın bireylerin bedensel, ruhsal ve sosyal iyilik halini geliştirmeye yönelik koruyucu, geliştirici, destekleyici ve rehabilite edici hizmetlerin sunulması hedefleniyor.

Yeni düzenleme kapsamında hizmetler, esenlik merkezi veya esenlik ünitesi olarak sunulabilecek. Bu merkez ve üniteler; konaklama tesisleri, yaşlı bakım merkezleri, engelli bakım merkezleri ve spor kulüpleri bünyesinde açılabileceği gibi müstakil binalarda da faaliyet gösterebilecek. Müstakil olarak açılacak merkezlerin en az 500 metrekare, ünitelerin ise en az 300 metrekare kapalı alana sahip olması gerekecek. Ruhsatlandırma işlemleri il sağlık müdürlükleri tarafından gerçekleştirilecek.

KİŞİYE ÖZEL SAĞLIKLI YAŞAM PROGRAMLARI UYGULANABİLECEK

Esenlik merkezlerinde sunulan uygulamalar tedavi amacı taşımaksızın; bireyin yaşı, genel sağlık durumu, yaşam tarzı ve risk faktörleri dikkate alınarak kişiye özel planlanabilecek. Hizmetlerin, genel iyilik halini desteklemeye ve sağlıklı yaşamın sürdürülmesine yönelik olması hedefleniyor. Merkezlerde tam zamanlı hekim bulunması zorunlu olacak ve hekimlerden biri merkezin sorumlu hekimi olarak görev yapacak. Diğer sağlık çalışanları da görev ve yetkileri kapsamında sağlıklı yaşam hizmeti sunabilecek.

GENİŞ KAPSAMLI ESENLİK HİZMETLERİ SUNULABİLECEK

Yönetmelik kapsamında; dil ve konuşma terapisi, egzersiz ve fiziksel aktivite hizmetleri, çamur terapisi, fizyoterapi hizmetleri, geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamaları (GETAT), psikolojik destek hizmetleri, deniz suyu ve deniz kaynaklı tedavi yöntemleri, hiperbarik oksijen tedavisi, rehabilitasyon hizmetleri, sanat terapileri, güneş terapisi, termal sağlık terapileri (kaplıca) ve tuz terapisi gibi hizmetler başta olmak üzere; pek çok sağlıklı yaşam uygulamasının sunulması hedefleniyor.

HASTANELER VE TIP MERKEZİLERİYLE İŞ BİRLİĞİ İÇERİSİNDE ÇALIŞABİLECEK

Düzenleme ile ilgili hizmetlerde kullanılan tıbbi cihazlar Sağlık Bakanlığı’nın izniyle bulundurulabilecek. Olası acil durumlar için merkezler bir hastane veya tıp merkezi ile iş birliği içerisinde çalışacak ve bünyelerinde acil müdahale odası bulunduracak. Laboratuvar ve görüntüleme hizmetleri ise hizmet alımı yoluyla sağlanabilecek.

SAĞLIK TURİZMİNE DE KATKI SAĞLAYACAK

Yeni esenlik modeliyle birlikte dünyada giderek yaygınlaşan "sağlıklı ve kaliteli yaş alma" (longevity) uygulamalarının Türkiye’ye etkin şekilde kazandırılması ve bu alanda sağlık turizmi hizmetlerinin geliştirilmesi hedefleniyor.

Gebelikte öncesi planlama ve sonrasında takip süreçlerinin anne ile bebek sağlığı için hayati öneme sahip olduğunu söyleyen uzmanlar, önemli uyarılarda bulundu. Türk Alman Jinekoloji Eğitim, Araştırma ve Hizmet Vakfı (TAJEV) Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Yusuf Üstün problemlerin erken tespitiyle kimi sorunların giderilebildiğini aktarırken menopoz süreçlerine ilişkin de bilgi verdi. Yıllık kadın doğum muayenesinin gerekliliği ve gebelikte dikkat edilmesi gerekenlere vurgu yapan Üstün, önemli tavsiyelerde bulundu.

"35 yaş üzerinde yumurtalık rezervinin azaldığını ortaya koymuş vaziyetteyiz"

‘Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de doğurganlık hızı azalmış vaziyette' diyen Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Yusuf Üstün, "Geç evlilikler, geç doğumlara yol açıyor, çocuk sahibi olamamayla da karşı karşıya kalabiliyorlar. 35 yaş üzerinde yumurtalık rezervi dediğimiz, deposundaki o yumurtaların azaldığını bilimsel olarak ortaya koymuş vaziyetteyiz. Menopozda çevresel faktörler çok önemli.

En önemli sıkıntılardan bir tanesi; sigara içimi. Sigara menopozu 1,5-2 yıl erkene çekmekte. Çevreden aldığımız radyasyon ya da otoimmün birtakım problemler erken menopozu ortaya çıkarabiliyor. Menopoza girdikten sonra süreci daha konforlu, yaşanabilir hale getirebiliriz. Bunun için tedaviler uygulanabilir. Kalsiyum, D vitamini destekleri alınabilir. Yaşam tarzı değişiklikleriyle özellikle obezitenin önüne geçmek çok önemli bir hedef olmalı. Obezite de olumsuz etkileyecek bir faktör" dedi.

"Gebelikte mutlaka takipte olmak gerekiyor"

‘Gebelikte en büyük problemlerden bir tanesi; takiplere yeterli riayet edilmemesi' diyerek sözlerine devam eden Üstün, "Gebelik saptanmadan hekime başvurup herhangi bir problem olup olmadığı, önlem alınıp alınmayacağı belirlenmeli. Folik asit başlanması özellikle bebeğin sırtındaki açıklıkların önüne geçmek için verdiğimiz bir vitamin desteği, mutlaka gebelik öncesi başlıyoruz, ilk 12 hafta devam ediyoruz.

Takiplerde tansiyon ölçümü, ultrasonografi ile bebeğin saptanması, gebeliğin rahmin içinde mi, dışında mı olduğunu belirlemek için mutlaka görmemiz gerekiyor. Dış gebelik dediğimiz hayatı riske edecek tanılarla da karşılaşabiliyoruz. Bunları giderebilmek için mutlaka takipte olmak gerekiyor" dedi.

"Zayıflamak için yapacağımız işlemleri gebeyken yapmayacağız"

Sözlerini sürdüren Üstün, "Takip sırasında gebeliğin özellikle belirli haftalarında yapacağımız tetkikler de hem annenin hem de bebeğin sağlıklı ilerlemesi ve doğumun sağlıklı sonuçlanması için şart. 11-14'üncü haftalarda ense kalınlığına ultrasonografiyle bakıyoruz.

Down sendromu taraması çok önemli, ense kalınlığına, burun kemiğine, olup olmamasına, kanda 2 hormon testine bakarak 2'li testi ekleyerek ultrasonla kombine testi yapmış oluyoruz. Bununla bebeğinin down sendromu olma ihtimalini belirliyoruz. Son yıllarda anne kanında bebek DNA'sı bakılabiliyor.

Biz kombine test ile yüzde 90 oranında down sendromunu yakalarken anne kanında DNA değerlendirmesi yüzde 99,9 yakalama oranına sahip. Dengeli beslenmek çok önemli, gebelerin kalsiyum, protein ağırlıklı beslenmesi gerekiyor. Karbonhidrat ağırlıklı beslenmeyi asla önermiyoruz. Kilo alımının optimal koşullarda olmasını öneriyoruz. Zayıflamak için yapacağımız işlemleri gebeyken yapmayacağız, onları doğurduktan sonra yapacağız" şeklinde konuştu.

"Zamanında önlem almalıyız"

Dolaşım sistemi hastalıklarına ilişkin çocukluktan başlanarak bazı önlemlerin alınabileceğini belirten Başhekim Doç. Dr. Remzi Sarıkaya, "Gelişmiş ülkelerde dolaşım sistemi hastalıkları ve kanser hastalıkları en sık ölüm nedenlerini oluşturmaktadır. Özellikle son yıllarda yaşam süresinin uzamasıyla beraber dolaşım sistemi hastalıkları çok ön plana çıkmaya başladı. Ülkemizde de TÜİK'in açıklamış olduğu verilerde şu anda en sık ölüm nedeni dolaşım sistemi hastalıkları.

Dolaşım sistemi hastalıkları derken bunun içinde kardiyovasküler hastalıklar, inme, yani damarsal hastalıkların hepsini içine alan hastalıklara biz dolaşım sistemi hastalıkları diyoruz. Kardiyovasküler açıdan niye önemli? Aslında hem dünyada hem ülkemizde en sık ölüm nedeni olan kalp damar hastalıkları önlenebilir. Önlenebilir bir hastalık olması nedeniyle bizim önerilere uymamız, zamanında önlem almamız, ta çocukluktan başlayan önlemleri uygulamamız bu hastalıklara bağlı ölümleri azaltacaktır" dedi.

"Haftada en azından 150 dakika tempolu yürüyüş"

Özellikle hareketli yaşam ve tütün ürünlerinin zararlarına dikkati çeken Sarıkaya, korunma yöntemlerini şöyle anlattı:
"Özellikle 1980'lerden sonra kardiyovasküler sistem alanındaki girişimsel tedavilerin yaygınlaşmasıyla beraber aslında yaşamı uzatan en önemli nedenlerden biri bu oldu. Biz peki ne yapacağız? Bu ölüme en sık sebep olan hastalıktan korunmak için neler yapacağız? Bunun başında tabii ki öncelikle hareketli yaşam geliyor.

Özellikle hareketli yaşama sahip olduğumuzda bu hareketli yaşamdan kastımız şu; haftada en azından 150 dakika tempolu yürüyüş olabilir, bisiklet sürmek gibi bir egzersiz türünü yaptığımızda biz bu kardiyovasküler sistemlerden mortalite dediğimiz yani ölümü azaltıyoruz. Hareketli yaşamın yanında obezite, sigara Sigara özellikle ülkemizde maalesef çok yaygın kullanılıyor. Sadece sigara da değil, sigara ve tütün ürünleri, elektronik sigara, nargile ve benzeri tüm bu ürünlerden kaçınmamız gerekiyor.

Toplumun bunlara karşı gerçekten Sağlık Bakanlığı'nın başlatmış olduğu bu hem sağlıklı yaşam merkezlerinde hem hastanemizdeki tüm bu imkanlardan faydalanarak tütün ve tütün ürünlerinden uzak durmamız gerekiyor. Yine obezite özellikle son dönemlerde, hem dünyada hem ülkemizde ciddi bir halk sağlığı sorunu. Bu da kalp damar hastalıklarının önemli nedenlerinin başında geliyor. Yine obezite ile sağlıklı yaşam merkezlerimizde, yine hastanemizde veya kişinin kendisi diyet ve egzersizini yaparak kardiyovasküler hastalıklardan korunabilir."

"Diyabet eşittir kalp hastalığı"

Van ve bölge illerinde genetik faktörlerin yanı sıra diyabet ve beslenme alışkanlıklarının riskleri artırdığına vurgu yapan Başhekim Sarıkaya, "Özellikle uygun zamanda sağlık taramalarının yapılması lazım. Özellikle genç yaşta ailede kalp hastalığı varsa yani sizin ailenizde 40 yaş altı özellikle bir bireyde kalp hastalığı varsa bunun ailevi olma riski yüksek. Bu açıdan aile bireylerinin en azından bir kere muayene olmasını öneririz. Bunların yanında yine diyabet, hipertansiyon gibi hastalıklar bu hastalıkların aslında en önemli nedeni. Mesela dünyadaki kalp krizinin en sık sebebi hipertansiyondur.

Biz hipertansiyonu kontrol altına aldığımızda, uygun şekilde tedavi ettiğimizde kalp damar hastalıklarını da ciddi oranda azaltabiliriz. Diyabet eşittir kalp hastalığı. Bizim açımızdan kardiyologların çok yaygın kullandığı bir söz. Çünkü diyabet hastalarının da en sık ölüm nedeni kalp hastalığıdır. Bu kalp hastalığından korunmak için bunu azaltmak için şekeri tedavi etmemiz kontrol altında tutmamız gerekmekte. Beslenme çok önemli. Ülkemizde özellikle de yöremizde beslenme çok ciddi bir risk faktörü.

Sağlıklı beslenmeyi çocukluk yaş grubundan itibaren edinmemiz gerekiyor. Bu öneriler sadece kendimiz için gibi düşünmeyelim. Bu önerileri çocuklarımıza, ailemize, etrafımızdakilere de öğretmemiz lazım. Çünkü sağlıklı yaş alma, sağlıklı yaşlanma, sağlıklı beslenme ta çocukluk yaş grubundan başlaması lazım. Sonradan bu alışkanlıkları kazanmak hem zor hem de bu risk faktörlerinin verdiği zararlar ta çocukluktan başlıyor.

Beslenmeden kastım şu; özellikle Akdeniz tipi beslenmeyi biz kalp damar kardiyolog doktorları özellikle tavsiye ediyoruz. Çünkü Akdeniz tipi beslenme ve tuzu azaltılmış beslenme biçimi kalp damar hastalıklarından, dolaşım sistemi hastalıklarından bizi koruyor. Özellikle tuzlu, aşırı yağlı, karbonhidratı bol yiyeceklerden kaçınmamız lazım. Haftada en azından bir iki kere balık tüketmemiz gerekiyor. Yağlı kırmızı etten kaçınmamız gerekiyor. Hayvansal yağlardan kaçınmamız gerekiyor. Mümkünse bitkisel yağlardansa zeytinyağı tüketmemiz gerekiyor" diye konuştu.

Vanlılara 'otlu peynir' ve 'tuzlu balık' uyarısı

Bölge halkına geleneksel lezzetler olan ‘otlu peynir' ve ‘tuzlu balık' üzerinden uyarılarda bulunan ve tuzu azaltma çağrısı yapan Sarıkaya, şu şekilde konuştu:

"Bizim bilimsel olarak kanıtlanmış iki tip diyetimiz var. Bunun birisi Akdeniz tipi, diğeri de tuzdan azaltılmış diyet. Bu şu demek; tuzlu yiyecekler kardiyovasküler riski, kardiyovasküler hastalıkları arttırıyor. Bunu bizim şehrimize de uyguladığımızda özellikle ölçüsü tutturulamamış otlu peynir, yani tuzu fazla olan otlu peynir ve tuzlu balık risk oluşturuyor. Bunları vatandaşlarımıza tüketmeyin demiyoruz sadece diyoruz ki; bunu daha uygun şartlarda, tuzu belli bir seviyeye getirilmiş yani azaltılmış olanlardan tüketmenizi öneriyoruz.

Biz otlu peynir veya tuzlu balıkla ilgili şey yaptığımızda vatandaşlarımız tepki gösterebiliyor. Onlardan ricamız uygun şekilde yapılmış, tuzu az olanları tüketmelerini istiyoruz. Bizim yöremizde çünkü hipertansiyon maalesef çok yaygın. Siz de ailenizde, büyüklerinizde bakarsanız hipertansiyon gerçekten çok yaygın. Kontrol altında değil, çoklu ilaç kullanılıyor. Çünkü diyet uyumumuz çok zayıf.

İlimizde özellikle çok zayıf. Çok tuzlu tüketiyoruz. Dünya Sağlık Örgütü günlük 5 gram tuz tüketmemizi öneriyor. Bunu sadece yiyeceklerin içinde bile zaten tüketmiş oluyoruz. Ekstra bir tuz ihtiyacı yok vücudun. Bizim yöremizde yemekler de maalesef tuzlu yapılıyor.

Ekmeğin içindeki tuzlar ve bunların hepsini düşündüğümüzde zaten yeteri kadar tuzu alıyoruz. Ekstra salataya tuzluk atmamalıyız. Buradan başlayabiliriz. Sofradan tuzlukları kaldırarak başlayabiliriz. Tuzu azaltırsak kardiyovasküler hastalıklar azalır, böbrek hastalıkları azalır, mide hastalıkları azalır. Çok sayıda hastalığı azaltabiliriz."

Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Kalp Damar Hastanesi Kardiyoloji Kliniği'nden Prof. Dr. Gökhan Çiçek, en yaygın ölüm nedeninin kalp ve damar hastalıkları olduğu gerçeğinin TÜİK verileri ile de ortaya çıktığını söyledi. Prof. Dr. Çiçek, genel olarak toplumda kalp ve damar hastalıklarında artış trendi olduğuna dikkat çekerek, "Bunun bir nedeni toplumdaki hareketsizlik. Çünkü dijital bağımlılık çocuklarda da çok yaygın.

Artık neredeyse bu da bir bağımlılık haline geldi; telefon bağımlılığı, internet bağımlılığı, sosyal medya bağımlılığı. İnsanlar evlerinde sürekli neredeyse 8 saate varan bir oturma süresiyle yaşıyor. Hareket hiç yok. Her şey internetten sipariş edilebiliyor. İnsanlar hareket etmiyor. Yürümeyi sevmiyorlar. Bir yere gidecekleri zaman araç kullanmayı, çok kısa bir mesafede bile merdiven kullanmamayı tercih ediyorlar. İnsanlar bu hareketsizliğe alıştıkça kilo alımına neden oluyor. Kilo alımı da obezite ile beraber tansiyonu ve haliyle kolesterolü ve diyabeti tetikliyor" dedi.

'SİGARANIN CİDDİ ZARARI VAR'

Çiçek, ayrıca sigara kullanımının da kalp damar hastalıklarında etkili olduğunu söyleyerek, "Elektronik sigara da özellikle gençlerde çok yaygın ve bunun toplum ve halk sağlığıyla beraber insan vücuduna çok ciddi zararları var. Sigara ne yapıyor kalp damarlarında. İç yüzünü tahriş ediyor.

Bununla beraber de buralarda pıhtılaşma neticesinde kalp krizi ve felce neden oluyor. Aslında bir tane sigaranın bile kalp krizine neden olma riski var. O yüzden de bir sigaranın bile kesinlikle içilmemesini tavsiye ediyoruz. Hem hareketle hem sigaranın bırakılmasıyla hem de obeziteyle mücadeleyle kalp damar hastalıklarını büyük oranda ağrısız, ameliyatsız, anjiyosuz, ilaçsız önleyebiliriz" dedi.

GENÇ YAŞTA GÖRÜLME NEDENİ

Prof. Dr. Çiçek, dolaşım sistemi hastalıklarının genç yaşlarda görülmesinin nedenlerinden en önemlisinin sigara bağımlılığı, tehlikeli maddelerin kullanılması, uyuşturucu, elektronik sigaralar ve hareketsizlik olduğuna dikkat çekti. Prof. Dr. Çiçek, "Kalp damar hastalıkları; kalp damarlarının tutulduğu bölgeye göre bir uyarı veriyor. Örneğin şah damarı tıkanıklığında insanlar bayılabilir, bazen uyuşma olabilir.

Ani bayılma veya şah damarının tutulduğu bölgeye göre hareket kaybı, uyuşma gibi belirtiler olabilir. Eğer kalp ile alakalıysa hasta yürürken göğüs ağrısı dediğimiz, çok ciddi nefes darlığı, göğüs ağrısı oluşabilir. Bazen bunlar hiç belirti de vermeyebilir. İlk belirtisi kalp kriziyle hasta acile başvurabilir. Bazen diyabetik hastalarda bulgular daha çok sessiz ilerler, hiçbir belirti vermez. Kalp damar hastalıkları sinsidir, bir günde de oluşmaz. Bu, damarın yavaş yavaş yağ tabakası birikerek tamamen tıkanması ve bir günde yanardağ gibi patlayarak kalp krizine yol açması olarak benzetilebilir. O yüzden bir günde olan şeyler değil" ifadelerini kullandı.

'KAN, KOLESTEROL VE ŞEKER SEVİYELERİ BİLİNMELİ'

Prof. Dr. Çiçek, özellikle 40 yaşından sonra tansiyonun her iki koldan ölçtürülmesi gerektiğini belirterek, "Eğer tansiyon belirtileri, mesela bir baş ağrısı veya bir sersemlik hissi varsa tabii doktora başvurmalı, ileri tetkikleri yapılmalı. Mutlaka kan, kolesterol ve şeker seviyelerinin bilinmesi gerekir. Günümüzde lipoprotein (a) denilen bir lipid parametresi de var. Onun da ömürde bir kere bakılması öneriliyor.

Onun dışında bizim kanda enflamasyonu gösteren bazı belirteçler de var. Bunlara bakılabilir. Onun dışında basit EKG'mizle kalp damarlarında veya kalpte bir anormallik olduğunu, ekokardiyografiyle de değerlendirebiliyoruz. Bunlarla, bu tarz basit testlerle bile kalp damar hastalığı risk analizi çıkarabiliyoruz” dedi.

Dijital ortamda yoğun şekilde şiddete maruz kalan çocukların bu olguyu kanıksama eğiliminde olduğunu ifade eden Usta, sanal ortamın tahmin edilenin ötesinde bir risk barındırdığını, son yıllarda okul katliamları gibi dehşet verici hadiselerin yaşandığını aktararak anne ve babaların son derece tedbirli davranması gerektiği uyarısında bulundu.

Uzmanlar, aile içinde erken yaşta şiddetle karşılaşma, akran zorbalığı, sosyal dışlanma, sanal medya ve dijital platformlarda şiddet içeriklerine maruz kalan çocuklarda empati kaybı, şiddeti normalleştirme, saldırganlık gibi psikolojik ve davranışsal problemler olabildiğini ifade ederken aileleri sıklıkla uyarıyor. Şanlıurfa ve Kahramanmaraş'ta, geçtiğimiz günlerde Filipinler'de bir okulda yaşanan silahlı saldırılar sonrası da uzmanlar, çocuk ve ergenlere yönelik uyarılarını yineledi.

Filipinler'deki saldırıda şüphelilerden birinin "Kontrolsüz yıkım ve aşırı şiddet içeren mücadeleler barındıran" bir yapımı oynadığı ifade edilirken söz konusu oyuna geçici erişim engeli getirildi. Şiddet içerikli dijital oyunlara ve içeriklere maruz kalan çocukların şiddeti normalleştirebildiğini söyleyen Biruni Üniversitesi Eğitim Fakültesi Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bölümü'nden Dr. Öğr. Üyesi Tuba Kalay Usta, ailelere önemli tavsiyelerde bulundu.

"Şiddeti çok fazla gören çocuklarda normalleştirme eğilimi oluyor"

"Son yıllarda bilgisayar oyunları ciddi şekilde kontrolden çıkmış durumda" diyerek sözlerine başlayan Dr. Öğr. Üyesi Tuba Kalay Usta, "Çocukların şu anda dopamin ihtiyacını karşılayabilmek için çok hızlıca ulaşabildiği şey; bilgisayar oyunları. Evlerde velilerin çocuklarla sohbet bile edemediği bir ortam var. Şiddetin çok fazla olması şiddet eğilimini artırıyor. Çocukken frontal korteks (kişinin karar verme mekanizması üzerinde etkili olan beynin bölümü) çok gelişmediği için o saldırgan dürtülerin kontrolü çok daha zor oluyor.

Çocuklar için bunları gerçek hayata taşımak ihtimali yetişkinlere kıyasla daha fazla. Ekranın içeriğinde çocuklar ne izliyor ya da oyunda ne ile oynuyor, çok fazla kontrol etmemiz gereken bir süreçteyiz. Çevresinde şiddeti çok fazla gören çocukların bunu normalleştirme eğilimi oluyor. Bir sorun çözme söz konusu olduğunda doğrudan saldırarak çözmek gibi bir şeye gidiyorlar" dedi.

"Ekranın içeriğinde ne var, kiminle konuşuyor?"

Ailelerin tutumuna ilişkin konuşan Kalay Usta, "Çocuğa eşlik etmek, daha rehberlikçi bir pozisyonda kalmak gerekiyor. Ekranın içeriğinde ne var, kiminle konuşuyor, oyun esnasında biriyle diyalog halinde oluyorsa bunlar güvenilir mi, değil mi? Akran zorbalığına uğruyorsa, günlük hayatında kendini çok zayıf, yetersiz hissediyorsa bunları ebeveynleriyle paylaşamıyorsa ve yeterince destek alamıyorsa çocuk oyunda daha yenilmez, daha güçlü hissettiği için oyunun içine daha çok giriyor ya da oradaki bir karakterle özdeşim kuruyor.

Çocuğumuzun yeterli hissedebilmesini desteklememiz, güven ortamını sağlamamız gerekiyor. Sosyal medyada yaş sınırı olumlu bir süreç getirir diye düşünüyorum. Velilerle çalışırken özellikle fark ettiğim şu oluyor; ‘Ne yapalım ki, bizimle vakit geçirmek istemiyor'. Ortam, gerçekten güvenli mi diye görebilmek gerekiyor. Kick boks, boks oyunu gibi bazı oyunlarla, sporsal aktivitelerle bu duygularını açığa çıkarmalarına yardımcı olabiliriz. Sanal dünya aslında günlük hayatta karşılanmamış ihtiyaçların karşılandığı bir yer. Teknoloji kullanma konusunu sağlıklı bir yere çevirirsek çocukları daha başarılı, öğrenebilir noktaya taşıyabilirsek daha sağlıklı olabilir ama diğer açıdan çok sıkıntılı" şeklinde konuştu.

"Sanal dünya düşündüğümüzden daha tehlikeli, çok dikkatli olmalı"

Teknoloji bağımlılığı konusundaki başvurulara yönelik konuşan Kalay Usta, "Çok fazla var. Özellikle son yıllarda başvurulan en yaygın konulardan bir tanesi zaten teknoloji, oyun bağımlılığı. Bu ciddi bir sorun haline gelmiş durumda. Aile oyunları öneriyoruz, ailecek oynayabileceğiniz bir oyun olsun. Ebeveynlerin çocuklarıyla güzel bir bağ kurması, korkmaması, sanal dünyayı da tamamen korkulacak bir nesne haline getirmeyip daha faydalı nasıl kullanabilecekleri yönünde düşünmelerini önereceğim. Sanal dünya şu an düşündüğümüzden daha tehlikeli bir durumda ne yazık ki.

Çocuk oyun oynuyor olduğunda özellikle şiddet içerikli oyunsa; hepimizin doğasında olduğu gibi çocuğun doğasında da var. Saldırganlık dürtülerini çok daha fazla kışkırtan bir yanı var. Bazı çocuklarda özellikle alt yapı varsa hem sosyal hem psikolojik etkenler de söz konusuysa ortaya çok daha yıkıcı durumlar çıkabiliyor. Son yıllarda gördüğümüz, okul katliamı gibi korkunç sonuçlarla karşılaşıyoruz ne yazık ki. Ebeveynler çok dikkatli olmalı. Özellikle Filipin olayından sonra bu oyunun kontrol altına alınmaya çalışılması iyi bir haber" diye konuştu.

İŞTE KALEM KALEM YENİ KATILIM PAYI ÜCRETLERİ

Yeni tarifeye göre hastanelerin niteliğine göre belirlenen muayene katılım payı tutarları şu şekilde güncellendi:

• İkinci Basamak Resmi Sağlık Kuruluşları: 50 TL
• Eğitim ve Araştırma / Üçüncü Bas. Devlet Hastaneleri: 90 TL
• Devlet Üniversitesi Hastaneleri:90 TL
• Vakıf Üniversitesi ve Özel Hastaneler: 100 TL

AİLE HEKİMİ SEVKİYLE GİDENLERE YÜZDE 50 İNDİRİM

Yeni düzenlemenin vatandaşlar açısından en dikkat çeken ve avantajlı maddesi ise "sevk" uygulaması oldu. Sağlık sistemindeki yoğunluğu birinci basamağa kaydırmayı hedefleyen bu adıma göre hastalar hastanelere yönlendirildiklerinde mali bir avantaj sağlayacak:

"Sağlık Bakanlığı tarafından sözleşme imzalanmış veya yetkilendirilmiş aile hekimlerinden sevk edilerek sağlık kuruluşlarına başvuran hastaların ödeyeceği muayene katılım payı, yüzde 50 indirimli olarak tahsil edilecek."

SÜRE SINIRI 5 GÜNDEN 30 GÜNE ÇIKARILDI

Tebliğde yer alan bir diğer önemli değişiklik ise işlemlerdeki süre kısıtlamasıyla ilgili oldu. Düzenleme kapsamında, daha önce 5 gün olarak uygulanan süre sınırı tam altı kat artırılarak 30 güne çıkarıldı. Yeni katılım payı ücretleri ve uygulamalar, kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasıyla birlikte tüm sağlık kuruluşlarında resmen yürürlüğe girdi.