Cumhuriyet Caddesi üzerindeki Sanat Sokağı yanında bulunan İpekyolu Belediyesi Atatürk Sanat Galerisi’nde gerçekleştirilen açılış programı, saygı duruşu ve İstiklal Marşı’nın okunmasıyla başladı. Kurdele kesiminin ardından sergi ziyaretçilere açıldı.

“AMAÇ HÜKÜMLÜLERİ TOPLUMA KAZANDIRMAK”

Serginin açılışında konuşan Van Cumhuriyet Başsavcısı Osman Kara, ceza infaz kurumlarının temel amacının hükümlülerin ıslah edilerek topluma yeniden kazandırılması olduğunu belirterek, “5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un asli amacı hükümlülerimizin ıslahı ve onların topluma yeniden sağlıklı bireyler olarak kazandırılmasıdır. Bu amaç doğrultusunda Adalet Bakanlığımız tarafından yalnızca ülkemiz sınırları içerisinde değil, uluslararası alanda da örnek teşkil edecek projeler ve programlar hayata geçirilmektedir.” dedi.

Adalet hizmetlerinde insan ve insan onurunun merkeze alındığını vurgulayan Kara, “Ceza infaz kurumlarımızda bulunan hükümlü ve tutuklularımız da bu ülkenin birer bireyi olarak bizlere emanettir. Onların mesleki, eğitimsel ve ahlaki gelişimleri bizim için son derece kıymetlidir.” ifadelerini kullandı.

“ONLAR, İNFAZ SÜRECİNİN SONUNDA YENİDEN TOPLUMA KAZANDIRILACAK BİREYLERDİR”

Başsavcı Kara, hükümlü ve tutukluların topluma yeniden kazandırılmasının önemli bir sorumluluk olduğunu belirterek, “Onlar, infaz sürecinin sonunda yeniden topluma kazandırılacak bireylerdir. Bizler de onların yeniden suç işlemelerini önlemek ve sağlıklı bireyler olarak topluma dönmelerini sağlamak zorundayız.” diye konuştu.

“ESERLERİN TAMAMI HÜKÜMLÜLERİMİZİN KENDİ EL EMEĞİ VE GÖZ NURUDUR”

Açılışı yapılan serginin bu çalışmaların önemli örneklerinden biri olduğunu belirten Başsavcı Kara, “Yaklaşık bir yıldır verilen emeğin karşılığını bugün hep birlikte görüyoruz. Sergimizde 209 eser yer almaktadır. Toplam 13 alanda yürütülen çalışmalar sonucunda oldukça değerli sanat eserleri ortaya çıkmıştır. Burada sergilenen eserlerin tamamı hükümlülerimizin kendi el emeği ve göz nurudur. Bu eserler bizzat kendileri tarafından hazırlanmıştır. Öğretmenlerimiz ve kurum personelimiz de süreç boyunca kendilerine destek vermiştir.” dedi.

“TUTUKLULARIMIZA EĞİTSEL, BİLİŞSEL VE PSİKOLOJİK ANLAMDA ÖNEMLİ KATKILAR SAĞLAYACAĞINA İNANIYORUM”

Van Cumhuriyet Başsavcısı Osman Kara, sözlerini şu ifadelerle tamamladı; “Verilen emeğin bir karşılığı olması gerekir. Buradan elde edilecek gelirler iş yurtlarımızın hesaplarına aktarılacak ve yine hükümlülerimizin eğitimi ile ıslahı için kullanılacaktır.

Bu hizmette emeği bulunan ceza infaz kurumu müdürlerimize, sorumlularımıza, infaz koruma memurlarımıza, öğretmenlerimize ve hükümlü ile tutuklularımıza teşekkür ediyorum. İnşallah bu tür güzel sergiler ve programlar artarak devam edecektir. Bu çalışmaların hükümlü ve tutuklularımıza eğitsel, bilişsel ve psikolojik anlamda önemli katkılar sağlayacağına inanıyorum.”

13 FARKLI SANAT TEKNİĞİ KULLANILDI

Sergide; yağlı boya, karakalem, epoksi, hat sanatı, naht sanatı, filografi, ahşap oyma, tezhip, keçe sanatı, vitray sanatı, pasta rölyefi, ahşap yakma ve folyo çalışması olmak üzere 13 farklı sanat tekniğiyle hazırlanan eserler yer aldı.

Serginin açılışına Cumhuriyet Başsavcısı Osman Kara, 6. Hudut Tugay Komutanı Tuğgeneral Ümit Çelik, Van Emniyet Müdürü Murat Mutlu, Van Baro Başkanı Sinan Özaraz, savcılar ve cezaevi çalışanları ile adliye personeli katıldı.

Protokol üyeleri, açılışın ardından sergi alanını gezerek eserler hakkında kurum öğretmenlerinden bilgi aldı.

Topkapı Sarayı’nda yaz sezonunun özel uygulamalarından biri haline gelen gece ziyaretleri, bu yıl genişleyen güzergahıyla başladı. Karaağalar Koğuşu, Kadınefendiler ve Cariyeler Taşlığı ile Mabeyn Yolu Çini Sanat Galerisi de ilk kez gece rotasına dahil edildi. Milli Saraylar Başkanlığı’na bağlı Topkapı Sarayı, yaz gecelerinde ziyaretçilere kapılarını yeniden açtı. Gece ziyaretleri, 13 Haziran-13 Eylül tarihleri arasında cumartesi günü 20.30-22.30 saatlerinde gerçekleştirilecek. Müze olarak faaliyet göstermeye başladığı 1924 yılından bu yana ilk gece ziyaretini 2024’te gerçekleştiren Topkapı Sarayı, uygulamayı bu yıl daha geniş bir güzergahla sürdürecek. Sarayın avluları, Harem-i Hümayun, Mukaddes Emanetler Dairesi, Hazine Sergisi ve terasları, gece ışıkları altında ziyaretçilere farklı bir müze deneyimi sunacak.

GECE ROTASI YENİ BÖLÜMLERLE GENİŞLİYOR

Bu yılki gece ziyaretlerinin en önemli yeniliği, yakın dönemde ziyarete açılan üç bölümün rotaya eklenmesi olacak. Harem-i Hümayun’da Karaağalar Koğuşu, Kadınefendiler ve Cariyeler Taşlığı ile Mabeyn Yolu Çini Sanat Galerisi gece turlarında görülebilecek. Yeni düzenleme, Topkapı Sarayı’nın restorasyon ve müzecilik çalışmalarında son dönemde ulaştığı aşamayı gece ziyaretleriyle de görünür hale getirecek. Böylece ziyaretçiler, sarayın tarihi mekanlarını genişleyen bir anlatı içinde deneyimleme imkanı bulacak.

BAŞLANGIÇ VE BİTİŞ NOKTASI BAB-I HÜMAYUN

Gece ziyaretlerinin başlangıç ve bitiş noktası Bab-ı Hümayun olacak. Biletler, saray gişelerinden temin edilebilecek. Ziyaretçilere saray girişinde sesli rehber hizmeti sunulacak. I. Avlu’daki kafeterya da uygulama süresince açık olacak. Topkapı Sarayı’nın en çok ilgi gören bölümlerinden Harem-i Hümayun, gece ziyaretlerinin ana durakları arasında yer alacak. Güzergahta Karaağalar Taşlığı, Karaağalar Koğuşu, Hünkar Has Odası, Hünkar Hamamı, III. Murad Has Odası, Mabeyn Taşlığı ve Altın Yol görülebilecek. Kadınefendiler ve Cariyeler Taşlığı, bu yıl gece ziyaretlerine eklenen yeni bölümler arasında öne çıkıyor. Kadınefendi daireleri, cariyeler koğuşu, çamaşırhane, mutfak, kiler, hamam ve kahve ocağı gibi birimlerden oluşan alan, Harem-i Hümayun’un hizmet, eğitim ve gündelik hayat düzenini gece güzergahında görünür kılacak. Mabeyn Yolu Çini Sanat Galerisi de aynı rota üzerinde görülebilecek.

MUKADDES EMANETLER VE HAZİNE SERGİSİ AÇIK

Gece ziyaretleri kapsamında Enderun Avlusu’nda yer alan Arz Odası, Mukaddes Emanetler Dairesi, Fatih Köşkü ve Hazine Sergisi de gezilebilecek. Topkapı Sarayı’nın dünyaca bilinen eserleri arasında yer alan Kaşıkçı Elması, Topkapı Hançeri ve Altın Taht, gece rotasında ziyaretçilerin görebileceği başlıca eserler arasında bulunacak. Ziyaretin son durağı, 'Köşkler Bahçesi' olarak anılan IV. Avlu olacak. Ziyaretçiler Havuzlu Teras’ta dolaşabilecek, İftariye Kameriyesi’nden İstanbul’un tarihi siluetini izleyebilecek ve Mecidiye Köşkü terasından panoramik şehir manzarasını seyredebilecek. Bu bölümdeki yapılar gece ziyaretleri sırasında dışarıdan görülebilecek

'YABANCI MİSAFİRLERİMİZ DE GECE ZİYARETLERİNE RAĞBET ETMEKTE'

Tur rehberi Umut Anıl, "En önemli olay; Osmanlı klasik çağının en önemli, en ihtişamlı sarayı, gece kapılarını açarak sadece gündüz manzarası değil gece manzarasında da dolaşıma açılmıştır. Bağdat Köşkü başta olmak üzere birçok yerden, gece vakti İstanbul'un manzarasını izleme şansı bulunmaktadır. Bu yüzden Topkapı Sarayı'nın gece ziyaretlerine açılması çok önemli oldu. Sadece Türkler değil, yabancı misafirlerimiz de gece ziyaretlerine rağbet etmekte. Aynı zamanda aileler de çocukları ile birlikte dolaşma şansı buluyorlar. Bu yüzden de ben önemli buluyorum" diye konuştu.

'ÇOK KALABALIK, HEYECANLIYIZ'

Eşiyle birlikte gelen ziyaretçi Mehmet Belve, "İlk defa gece ziyaret ediyoruz. Çok kalabalık burası, heyecanlıyız. Çok güzel oldu, bu ortamı gece de merak ediyorduk; gece ışıklandırması, gece manzarası, iç dekorasyon gece nasıl olacak merak ediyorum. Ben gündüz de geldim, gece ayrı bir güzel olacağını düşünüyorum. Oy yüzden gece ziyaretine de geldik" dedi.

'AKŞAM NASIL GÖRÜNDÜĞÜNÜ İLK DEFA GÖRECEĞİM'

Ziyaretçi Kayahan Deniz, "Akşam nasıl göründüğünü ilk defa göreceğim. İnşallah güzel bir tecrübe olur. Bence Topkapı Sarayı Avrupa'daki en güzel saray. Tarihe genel olarak ilgimiz var. Arkadaşımla birlikte geldim" ifadelerine yer verdi.

Maket yapımı aşamalarında Prof. Dr. Adnan Tönel önemli katkı sağladığı serginin hafta sonuna kadar açık kalacağı belirtildi.

Adilcevaz-Erciş kara yolu üzerindeki tarihi yapı geçmişte kervanların konaklama noktalarından biri olarak hizmet verirken, bugün ise atıl durumda bulunuyor.

Köy Muhtarı Maşallah Bozkır, tarihi hanın restorasyon kapsamına alınarak, turizme kazandırılması gerektiğini söyledi. Vatandaşlar da Van Gölü Havzası'ndaki kültürel mirasın korunmasının hem tarih bilinci hem de bölge turizmi açısından büyük önem taşıdığını belirtti.

Tarihi dokusuyla bölgenin önemli kültür varlıklarından biri olan Lale Paşa Hanı'nın yeniden ayağa kaldırılması, hem gelecek kuşaklara aktarılması hem de Adilcevaz'ın kültür turizmine katkı sağlaması açısından büyük önem taşıyor.

Türkiye genelinde tiyatro salonu koltuk sayısı 494 bin 184 olarak kaydedildi. Aynı dönemde Van’daki tiyatro salonlarının toplam koltuk sayısı 2 bin 311 oldu.

Türkiye genelinde Devlet Tiyatroları tarafından 2024/’25 sezonunda 99’u telif, 138’i çeviri olmak üzere toplam 237 eser sahnelendi. Aynı sezonda Devlet Tiyatroları tarafından yetişkinlere yönelik 5 bin 55, çocuklara yönelik ise bin 612 gösteri gerçekleştirildi.

VAN İSTATİSTİKLERİ

Van’da ise Devlet Tiyatroları tarafından 2024/’25 sezonunda 17’si telif, 52’si çeviri olmak üzere toplam 69 eser sahnelendi. Aynı dönemde yetişkin oyunu gösteri sayısı 377, çocuk oyunu gösteri sayısı ise 222 oldu.

Ülke genelinde 2024/’25 sezonu toplam tiyatro seyirci sayısı 8 milyon 183 bin 257 olarak kaydedilirken, Van’da bu sayı 96 bin 149 oldu.

Van’da 2023/’24 sezonunda tiyatro ile buluşan kişi sayısı 103 bin 195 iken, 2024/’25 sezonunda bu sayı 96 bin 149’a geriledi. Bu, yaklaşık yüzde 6,8’lik bir düşüşe karşılık geliyor.

2023/’24 sezonunda Van’da 9 olan salon sayısı 2024/’25 sezonunda 12’ye, koltuk sayısı ise bin 668’den 2 bin 311’e yükseldi.

Festival kapsamında il merkezi ve ilçelerden gelen halk eğitim merkezleri ile kadın kooperatifleri tarafından açılan stantlarda doğaba, kıris, cembeli tatlısı, lalaped tatlısı, tırşik, keledoş, cevizli çörek ve reyhan şerbeti ziyaretçilerin beğenisine sunuldu. Festival alanında ayrıca dünya mutfaklarından örnekler de sergilenirken, katılımcılara çeşitli ikramlarda bulunuldu.
Programın açılışında konuşan Hakkari Valisi İbrahim Taşyapan, Türk mutfağının asırlardır farklı medeniyetlerin birikimiyle şekillendiğini belirterek, kültürel mirasın korunmasının önemine dikkat çekti.

Hakkari'nin güçlü kültürel yapısı, doğal ürünleri ve endemik bitkileriyle önemli bir mutfak zenginliğine sahip olduğunu ifade eden Taşyapan, kadınların yöresel yemek kültürünün yaşatılmasında büyük rol üstlendiğini söyledi.

Festivalle hem yöresel lezzetlerin tanıtılmasının hem de ilin kültürel ve turistik değerlerinin daha geniş kitlelere ulaştırılmasının amaçlandığını kaydeden Taşyapan, organizasyonun turizm potansiyeline ve yerel ekonomiye katkı sağlayacağını ifade etti.

Festival boyunca stantları gezen Taşyapan, katılımcılarla sohbet ederek etkinliğin toplumsal birlik ve beraberliğe de katkı sunduğunu dile getirdi.

İl Kültür ve Turizm Müdürü İdris Ağacanoğlu ise Hakkari mutfağının çevre illere göre müstesna bir yere sahip olduğunu belirterek, "Hakkari yemekleri tarihten referans almaktadır" dedi.

Tarihi atmosferiyle dikkat çeken bir mekanda gerçekleştirilen konferansta, sanat kavramı derinlemesine ele alındı. Van Urartu Müzesi Konferans Salonu’nda gerçekleştirilen etkinlikte Prof. Dr. Tönel, kendi yaşam öyküsünden örnekler vererek sanatın varoluşuyla ilgili değerlendirmelerde bulundu.

Konuşmasında sanatın zorlu dönemlerde insanlığın en büyük sığınağı olduğunu ifade eden Prof. Dr. Tönel, Doğu Anadolu Bölgesi'nin bu zengin kültürel ikliminde sanatın köklü geçmişine de atıfta bulundu. Sanatın kaotik ortamlarda ve savaş zamanlarında dahi sığınılan bir alan oluşturduğunu ve bu yüzyılda bireylere şifa dağıtıcısı görevini üstlendiğini belirten Prof. Dr. Tönel; sanatın varoluşunu, insanın kendini ifade etme, dünyayı anlamlandırma, duygularını aktarma ve kültürel mirasını geleceğe taşıma ihtiyacından doğduğunu belirtti.

Sanatın tarihi gelişimini ve insan ruhu üzerindeki estetik etkilerine değinen Prof. Dr. Tönel, "Temelinde estetik arayış, taklit ve oyun teorileri bulunan sanat, tarih öncesi mağara resimlerinden günümüze, insanlığın kolektif bilincini ve ruh halini yansıtan derin bir aynadır" dedi.

Konferans sonrası Van Rölöve ve Anıtlar Müdiresi Mukadder Eren tarafından Prof. Dr. Tönel’e plaket takdim edildi.

Projenin ortaya çıkış hikâyesinin 1997 yılına dayandığını belirten Tönel, bir öğrencisinin kendisine hediye ettiği rögar kapağı fotoğrafının bu süreci başlattığını söyledi. Daha sonra farklı ülkelerde gördüğü rögar kapaklarını fotoğraflamaya başlayan Tönel, yıllar içinde farklı kıtalardan çok sayıda kareyi arşivine ekledi.

Zamanla büyüyen koleksiyon; İstanbul Nişantaşı'ndaki eGale'de, TBMM Beylerbeyi Sarayı'nda, İFSAK'ta ve Bursa'daki 17. Fotoğraf Günleri'nde sanatseverlerle buluştu. Akdamar Adası'nda açılan son sergide ise yeni ülkelerden örnekler de yer aldı.

Fotoğrafların yalnızca estetik yönüyle değil, tarihi ve toplumsal izleriyle de dikkat çektiğini ifade eden Tönel, "Antik Yunan'dan Fransız Devrimi'ne uzanan süreçte rögar kapakları yalnızca teknik bir nesne değil, aynı zamanda günlük yaşamın tanığı olmuş. Antik dönemde benzer kapakların, insan yaşamını kolaylaştırmak amacıyla kullanıldığı biliniyor" dedi.
Rögar kapaklarının toplumların kültürel hafızasını taşıyan objeler olduğunu kaydeden Tönel, şunları söyledi:

"Rögar kapaklar benim için; alt ve üstün, kayboluşun, pandoranın, ötekinin, geleceğin, büyünün, gizemin geri dönüştürülmüş haldeki kapıları gibi. Bu eserler gerçekten çığır açıcı olabilir. Rögar kapakları yalnızca mühendislik ürünü değil, aynı zamanda toplumların sosyal yapısını da yansıtan objeler. Farklı şehirlerdeki rögar kapaklarının çeşitliliğine rağmen ‘altındaki dünyanın eşit' olduğunu söyleyebiliriz. Kapaklar, üzerindeki semboller, yazılar ve işaretlerle de şehirlerin kimliğini taşıyor."

Türkiye'de eski dönemlere ait rögar kapaklarının önemli bir kültürel değer taşıdığına dikkat çeken Tönel, 1930'lu yıllardan kalan bazı örneklerin müzayedelerde satıldığını belirtti. Osmanlı döneminden kalan rögar kapaklarının Topkapı Sarayı'nda bulunduğunu ifade eden Tönel, günümüzde ise standartlaşmanın ön plana çıktığını söyledi.

Yurt dışında rögar kapaklarının bir statü unsuru olarak görüldüğünü belirten Tönel, "Prag'da Saray bölgesindeki rögarla Franz Kafka'nın evinin sokağındaki rögar kapakları aynı değerde ve tasarımda değil. Saray için üretilmiş olanlar aristokrasiyi göstermek adına özenle oluşturulmuş" diye konuştu.

Kıbrıs'ta çektiği fotoğraflardan da örnek veren Tönel, Rum tarafındaki kapaklarda Yunan harfleri ve sembollerin, Türk tarafında ise farklı işaretlerin yer aldığını kaydetti. Bu ayrışmanın sembolik anlam taşıdığını ifade eden Tönel, "Ama bu çeşitliliğin altında aynı su, aynı kanalizasyon sistemi bulunuyor" dedi.

Tönel ayrıca Almanya'nın Münih kentinde rögar kapaklarının reklam amacıyla kullanıldığını ve pazarlama aracı haline getirildiğini söyledi.

Rögar kapaklarının geçmişinin Antik Yunan'a kadar uzandığını dile getiren Tönel, bu yapıların yalnızca şehir düzeni için değil, bazı dönemlerde savunma amacıyla da kullanıldığını anlattı.

Fransız Devrimi sırasında sokak çatışmaları ve barikatlarda rögar kapaklarının savunma aracı olarak kullanıldığını belirten Tönel, bu yönüyle kapakların siyasi tarihte de iz bıraktığını ifade etti.

Bazı rögar kapaklarının adeta bir sanat eseri gibi tasarlandığını söyleyen Tönel, özellikle Avrupa şehirlerinde desenli ve özgün kapakların kent kimliğine katkı sunduğunu belirtti. Türkiye'de ise kapakların genellikle standart üretildiğini kaydeden Tönel, artan metal fiyatları nedeniyle yaşanan rögar kapağı hırsızlıklarının da geçmişin estetik mirası ile günümüz ekonomik gerçekleri arasındaki çelişkiyi ortaya koyduğunu söyledi.

Rögar kapaklarının yazarlara, yönetmenlere ve farklı sanat dallarına ilham verecek bir potansiyele sahip olduğunu ifade eden Tönel, "Rögar kapaklarının hem geçmişe tanıklık eden hem de günümüzün sıradanlığı içinde gözden kaçan ayrıntılar olduğunu düşünüyorum. Unutulmamalı ki rögarlar bölünmüş bir dünyayı birleştiriyor" dedi.

Van’da okuma kültürünü yaygınlaştırmak, yerel yazarları desteklemek ve vatandaşları kitapla buluşturmak amacıyla düzenlenen fuarda çok sayıda yazar, okuyucularıyla bir araya geldi.

Van Valisi ve Van Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Ozan Balcı, beraberindeki heyetle birlikte kitap stantlarını tek tek gezerek kitaplar hakkında bilgi aldı ve katılımcıları tebrik etti.

Düzenlenen fuara; Van Valisi ve Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Ozan Balcı, Van Jandarma Asayiş Kolordu Komutanı Tümgeneral Ünsal Bulut, İl Jandarma Komutanı Tuğgeneral Mücahit Avkıran, Van İl Emniyet Müdürü Murat Mutlu, AK Parti Van Milletvekili Kayhan Türkmenoğlu, Van İl Kültür ve Turizm Müdürü Abdurrahman Şahin, yazarlar, şairler, öğrenciler ve çok sayıda vatandaş katıldı.

Fuar, 18-23 Mayıs 2026 tarihleri arasında her gün 10.00 ile 18.00 saatleri arasında kitapseverlere açık olacak. Ayrıca fuarda imza günleri, söyleşiler ve çeşitli kültürel etkinlikler de düzenlenecek.

İlçe Milli Eğitim Müdürü Hamdi İnan, kültür ve sanat faaliyetlerinin çocukların sosyal ve kültürel gelişiminde önemli bir yere sahip olduğunu belirterek, organizasyonda emeği geçen başta Devlet Tiyatroları Genel Müdürü Tamer Karadağlı olmak üzere Van Devlet Tiyatrosu Müdürü Özgür Titiz, Çatak Kaymakamı Kadir Kılıç ve tüm tiyatro ekibine teşekkür etti.

Kısa sürede genç ve dinamik bir ekiple dört temsil gerçekleştirdiklerini ifade eden Ölmez, tüm oyunların kapalı gişe oynandığını belirtti. Van seyircisinin nitelikli tiyatroya olan ilgisinin kendilerini motive ettiğini kaydeden Ölmez, "Van seyircisinin derinlikli tiyatroya olan özlemini bir kez daha görmüş olduk" dedi.

Oyunun insanın iç dünyasına, yalnızlığına ve hayatla ölüm arasındaki ince çizgiye dokunduğunu ifade eden Ölmez, "Seyirciye sadece eğlence sunan değil aynı zamanda düşündüren ve iz bırakan yapımlar ortaya koymayı hedefledik. Van'da tiyatronun gelişmesi ve gençlerin sanatla daha fazla buluşması adına uzun vadeli bir tiyatro anlayışı oluşturmak istiyoruz.

Bizim için tiyatro sadece sahneye çıkmak değil; emek, disiplin, eğitim ve ruh meselesidir. Daha güçlü projelerle seyircinin karşısında olmaya devam edeceğiz" ifadelerini kullandı.

Ölmez, desteklerinden Muradiye Öğrenim Birimi Sorumlusu Buket Müjde başta olmak üzere etkinlikte emeği geçen herkese teşekkür etti.

Renkli görüntülere sahne olan gecede, yöresel kıyafetler ve müzikler eşliğinde sergilenen halk oyunları sık sık alkış aldı. Katılımcılar, Anadolu’nun kültürel zenginliğini yansıtan gösterilerle keyifli anlar yaşadı.

Etkinlik sonunda organizasyonda emeği geçenlere teşekkür edilirken, izleyiciler bu tür kültürel programların devam etmesi temennisinde bulundu.

Anadolu'nun Orhun Abideleri olarak da bilinen ve bünyesinde 10 binden fazla mezar bulunduran 210 dönümlük dünyanın en büyük Türk İslam Mezarlığı, ilkbahar mevsimiyle birlikte Türkiye’nin birçok ilinden ziyaretçileri ağırlıyor.

Üzerlerindeki kabartmalar, motifler, oymalar, kitabeler ve yazılarla tarihe ışık tutan abidevi mezar taşları, ziyaretçilerini adeta zamanda yolculuğa çıkarıyor.

İstanbul’dan gelen ziyaretçi Muhammed Niyazi Dağ, tarihi Selçuklu Meydan Mezarlığı’ndan çok etkilendiklerini söyledi.

Dağ, "İstanbul'dan geldik. Türk tarihi için çok önemli bir yer olan Ahlat Selçuklu Mezarlığını görmek nasip oldu. Çok güzel bir yer. Tarihimiz açısından çok önemli bir yer. Bitlis'in, Tatvan'ın, Van'ın doğal güzelliklerini, tarihi güzelliklerini geziyoruz. Burayı da görmek bizim için çok keyif verici bir anı oldu. Mezar taşları çok etkileyici tabii ki yani orada tek tek tarihi bilgilerin yer aldığı, tarihin burada kayıt altına düşürüldüğü taşlara yazıldığı çok etkileyici bir alan. Etkilenmemek elde değil. Çok etkileniyor insanı" dedi.

Van Büyükşehir Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığı koordinasyonunda gerçekleştirilen foto safari etkinliği için kayıtlar 13 Nisan’da başladı ve 26 Nisan’a kadar devam etti. Katılımcılar, Akdamar Adası konsepti doğrultusunda çekimler gerçekleştirdi.

Çekilen fotoğraflar jüri üyelerinin oylamasından geçti.

Yarışmada birincilik ödülünü Sibel Aldemir, ikincilik ödülünü İzzet Akdoğan, üçüncülük ödülünü ise Tuğba Kırca aldı. Mansiyon ödüllerine Hatice Engin, Reşit Öner ve Edip Yılmaz layık görüldü.

Sergileme ödülü kazanan isimler arasında İzzet Akdoğan, Cihan Ölçer, Niyazi Çetin, Musa Düzenci, Mehmet Reşit Öner, Mehmet Kılınç, Tekin Yıldız, Semih Pala, Osman Maaşoğlu ve Serhat Demir yer aldı. Sosyal medya (Instagram) kategorisinde ödül alan isimler ise Hatice Engin, İzzet Akdoğan ve Mehmet Kılınç oldu.

Yarışmada birinciye 40 bin TL, ikinciye 30 bin TL, üçüncüye 20 bin TL ödül verilecek; ayrıca 3 kişiye mansiyon ödülü olarak 5 bin TL, 10 sergilemeye layık fotoğrafa ödül olarak 3 bin TL ve 3 sosyal medya ödülüne de 3 bin TL verilecek.

Seçici kurulda Fırat Yurdakul, Oktay Subaşı, Seyit Konyalı, Mehmet Aslan ve Kenan Nihat Elçi yer aldı.

Tiyatro oyunlarının öğle saatlerinde çocuklara, akşam ise yetişkinlere yönelik olacağına dikkati çeken Uraloğlu, trenin güzergahıyla ilgili, "Trenimiz, Ankara-Karabük-Zonguldak-Çankırı-Yerköy-Hekimhan-Muş-Tatvan-Van-Palu-Gölbaşı-Pazarcık-İskenderun olmak üzere gidiş-dönüş toplam 4 bin 160 kilometrelik mesafe kat edecek." bilgisini paylaştı.

Uraloğlu, ayrıca trenin bir dizel lokomotif, bir jeneratör, üç yataklı vagon, bir yemekli vagon, bir tiyatro vagonu ve bir yük vagonundan oluşacağını belirtti.

Bakan Uraloğlu, 2025'te Ankara Garı'ndaki törenle başlayan ilk organizasyonun 11 gün sürdüğünü ifade ederek, "Trenimiz, geçen yıl 12 merkezde 22 tiyatro oyunu sergiledi ve 4 bin 423 kilometre yol kat ederek sanatseverlerle buluştu." değerlendirmesinde bulundu.

2007 yılında yazdığı "Uzaktan Kumandalı Çocuklar" kitabına değinen Tönel, televizyon ve internetin çocuk ve gençler üzerindeki zararlarını kitabından örnekler vererek özetledi.

Özellikle sanat, edebiyat ve düşünce dünyasına yönelik çalışmalarıyla tanınan Van YYÜ öğretim üyesi Prof. Dr. Adnan Tönel, bu yönüyle katılımcılara yalnızca bilgi aktarımı değil, aynı zamanda ilham verici bir deneyim sunmasıyla büyük beğeni topladı.

Program sonunda gençlerin, sanatın farklı boyutlarına dair yeni perspektifler kazanacağı soru cevap bölümünde de birlikte üretim imkanları, projeler ve yeni etkinlikler planlandı.

USTA YÖNETMENLER VE YENİ İSİMLERLE DESTEK

Desteklenen projeler arasında, Nuri Bilge Ceylan’ın yeni projesi 'Yorgun Güneş'in de yer aldığı belirtilen açıklamada, "Altın Palmiye ödüllü yönetmenin projelerine verilen destek, Türk sinemasının küresel görünürlüğünü artırma hedefinin güçlü bir göstergesi olarak değerlendiriliyor. Bu yaklaşım, hem deneyimli yönetmenlerin üretimini sürdürmesini hem de yeni kuşak sinemacıların sektöre kazandırılmasını amaçlıyor.

Bakanlığın 2026 destek programında dikkat çeken başlıklardan biri de animasyon projelerine verilen güçlü destek oldu. Son yıllarda teknolojik gelişmeler ve kamu destekleriyle ivme kazanan animasyon sektörü, artık yalnızca çocuklara yönelik içerik üretimiyle sınırlı kalmıyor; uluslararası pazarda rekabet eden bir alan haline geliyor.

Kurulda; 'Aslan Hürkuş Tüm Kahramanlar', 'Kehribar ile Boncuk: Kayıp Robot', 'Şeker Fareler-Başlangıç' ve 'Son Peygamber-Hicret' adlı projeler de toplantıda desteklenen animasyon film yapım projeleri arasında yer aldı. Bakanlık, animasyondan kısa filme, senaryo geliştirmeden çekim sonrası süreçlere kadar geniş bir üretim zincirini destekleyerek sektörün bütüncül gelişimini hedefliyor" ifadelerine yer verildi.

BELGESEL FİLMLERE DESTEK

Belgesel sinemaya olan desteğin bu yıl da devam ettiği belirtilerek, "2026 Mart ayında alınan kararla 30 belgesel film yapım projesine 12 milyon 590 bin lira destek aktarıldı. Türkiye'de nitelikli belgesel film yapımlarının gerçekleştirilmesinde ve sektörün bu alanda gelişmesinde önemli rol oynayan destekler bu yıl geçtiğimiz yıla göre büyük artış gösterdi" denildi.

Açıklamada ayrıca şu ifadelere yer verildi:

"Bakanlık tarafından 2026 yılı Nisan ayı itibarıyla toplam 215 projeye toplam 302 milyon lira destek sağlandı. Bu desteklerle, daha şimdiden geçtiğimiz yıl verilen destek rakamlarına ulaşılmış oldu. Sinema Genel Müdürlüğünün 2026 yılı destek politikası; yalnızca sayısal artışı değil, nitelikli üretimi, uluslararası başarıyı ve sektörün tüm bileşenlerinin birlikte güçlenmesini esas alıyor.

Artan destek miktarı ve çeşitlenen proje başlıklarıyla Türk sineması, hem içerik üretiminde hem de küresel ölçekte rekabet gücünü artırma yolunda yeni bir eşiğe taşınıyor. Bakanlık tarafından sinema sektörüne sağlanacak destekler artarak devam edecek. Eylül ayında kısa ve animasyon film yapım, senaryo yazım ve proje geliştirme türlerindeki projelere verilecek destekler görüşülecek olup, ekim ayı içerisinde de uzun metraj, çekim sonrası ve ortak yapım türündeki projelere verilecek desteklere karar verilecek."

Hakkari'deki 4 bin 135 rakımlı Cilo Dağları'nda, buzulların küresel ısınma nedeniyle her geçen yıl eriyerek alan kaybediyor. Cumhurbaşkanlığı kararı ile 2020 yılında 'milli park' ilan edilen Cilo Sat Dağları’ndaki buzul ve etrafındaki göller her yıl yurt içi ve yurt dışından gelen binlerce turisti ağırlıyor. Van YYÜ Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Faruk Alaeddinoğlu, buzulların alan kaybı yaşadığını, son yıllardaki Cilo buzulları başta olmak üzere dünyadaki diğer buzulların hızla eridiğini, bu durumun da endişe verici olduğunu anlattı.

‘ÖRTÜYLE KAPLANMALI’

Prof. Dr. Alaeddinoğlu, doğal miras olan buzulların korunması için örtüyle kaplanması gerektiğini belirterek, "Bu yıl Van Gölü Havzası, Doğu Anadolu bölgesinin tamamı, kısmen Güneydoğu Anadolu, Türkiye'nin farklı bölgeleri çok ciddi bir yağış aldı. Cilo buzulları da dahil olmak üzere, bu bölgedeki dağlar çok ciddi bir kar yağışı aldı. Bu kar yağışı bölgenin su bilançosu açısından çok ciddi katkı sunan, pozitif anlamda olumlu etkileyecek bir süreci destekler. Ancak, Cilo Dağları'ndaki buzulların ömrünü uzatmaya, ya da olumlu etkilemeye bir katkısı olmaz. Çünkü, yağan karın büyük kısmı yaz aylarında eriyecek.

O mevcut yapının üzerine ekstradan bir kar örtüsü gelmeyecek, onu olumlu anlamda etkilemeyecek. Dolayısıyla, Cilo dahil olmak üzere o buzulların tamamı maalesef önümüzdeki aylarda başlayacak olan, o sıcak hava dalgası ile birlikte var olan karı erittiği gibi, geçmişte gelen o buzulların, kalıcı kar örtüsünün büyük ölçüde erime sürecine girmesine neden olacak. Bu yıl yağan yağış, Van Gölü Havzası’nın su ihtiyacı açısından pozitif anlamda katkı sundu.

Ama bu durum buzullara yansımayacak. Temmuz, ağustos ayı ile birlikte kalıcı buzullar yavaş yavaş erimeye başlayacak. Oradaki erimeyi durdurmamız mümkün değil. İklim değişikliği, ya da sıcaklık her yerde aynı değil. Örneğin Van Gölü kıyısında farklıdır, dağlardaki farklıdır, kuzey kutbuna gidersiniz daha farklıdır. Antalya, ya da Güneydoğu'da daha alçak sahalarda ortalama sıcaklıktaki artışlar 1-2 derecedir. Ama Cilo ya da diğer dağlarda bu sıcaklık 6-7 dereceye çıkıyor. Bunun önüne geçmemiz mümkün değil" dedi.

'BUZULLAR HER GEÇEN YIL ALAN KAYBEDİYOR'

'Milli park' ilan edilen Cilo Dağları'ndaki buzulların korunabilmesi için gerekli yasaların çıkarılması gerektiğine dikkat çeken Prof. Dr. Alaeddinoğlu, "Bu yılki Cilo buzulların ne kadar alan kaybettiği ile ilgili güncel uydu görüntüleriyle tespit etmemiz mümkün. Ama şu an net bir rakam yok. Buzulların alan kaybetme süreci devam edecek. O buzullarla ilgili kısmi önlem almazsak, yani buzulların erimesini önleyecek ekstradan tedbirler almazsak, yani sadece doğanın kendi akışına bırakırsak sıcaklıktaki artış oradaki buzulların erimesini zamanla daha da hızlandıracak. Sıcak hava dalgası sayılarının çok arttığını görüyoruz. Dünyanın farklı ülkelerinde buzullarla ilgili önlemler var. Öğreğin o kalıcı buzulların örtü şeklinde kapatılması. Yani en azından bu buzulların erimesini yavaşlatır.

O buzullar birer doğal miras. Dünyanın da ilgisini çekiyor. Başta turizm olmak üzere özel ilgi duyan insanlar var. Bu insanların sayısı her geçen gün artıyor. Biz bu buzulları korursak, hem kendi ülkemizde yaşayan insanların oranın görmesine fırsat sunmuş olacağız hem de dünyanın farklı ülkelerinden gelen insanların burada ağırlanarak o buzulları uzaktan görmelerini sağlayabiliriz. Yani gelen insanların o buzulların üzerinde gezip tahrip etmek değil, uzaktan görmek ve fotoğraflamak şekliyle fırsat sunmuş oluruz" diye konuştu.

'BUZULLAR İÇİN ÖZEL YASA ÇIKARILMALI'

Buzulların üzerinde gezilmemesi uyarısında bulunan Alaeddinoğlu, "Buzullar, bu sıcaklıktaki artışla birlikte yüzeyi eriyor. İçten de erime var. Buzulların üzerinde insanların gezilmesi iki türlü çok tehlikeli. Birincisi buzul ömrünü kısaltıyor, yani insanlar orayı tahrip ediyor ve gevşetilerek erime sürecini hızlandırıyor. İkinci neden ise buzulun altında erime ile birlikte çatlamalar oluşmuş. İnsanlar onun üzerinde gezerek belki hayatlarını tehlikeye atıyorlar. O bölgede insanların buzullar üzerinde gezilmesi kesinlikle yasaklanması gerekir.

Buna asla izin verilmemesi lazım. Bu buzullar birer miras, çok özel bir alan. Buranın korunması için özel yaptırımlar, kararlar alınmalı. Bu buzullar dünyanın her yerinde yok ve istediğimiz anda ulaşamazsınız. Bu konuda hakikaten belirli yasalar, yaptırımlar almak kaydıyla o buzulların korumamız gerektiğini, hem özel yasalar çıkararak hem de buzulun belirli bölgelerinin üzerini kapatarak korumalıyız. Belki yok oluşunun önüne geçemeyebiliriz, ama en azından süreci uzatabiliriz. Buzullar her yıl daha fazla alan kaybediyor.

Muhtemelen 2026 yılının sonuna geldiğimizde, insanlar son yüzyılın en sıcak yılı, bu yıl diyecek. Değişen şu olacak; bu yıl Van Gölü ve Doğu Anadolu Havzası çok yağış aldı. Bu çok iyi bir şey bu bölge için. Ama Türkiye'nin, ya da dünyanın her bölgesi aynı yağışı almadı. Dolayasıyla sıcaklık hava artışları devam edecek. Bu tehdit devam edecek. Bununla ilgili tedbirler alınmalı, özel yasa çıkarılmalı" dedi.

Yazdığı romanı ilgili açıklama yapan Yazar Birlik, her halkın kendi kahramanını oluşturduğunu belirterek, Evliya Çelebi’den Osmanlı dönemine kadar uzanan süreçte Van Gölü canavarı efsanesine ilişkin çok sayıda anlatı, çizim ve net olmayan görüntünün bulunduğunu söyledi. Efsanenin bölgenin kültürel hafızasında önemli bir yer tuttuğunu ifade eden Birlik, "Yüzyıllardır anlatılan bu figürü farklı bir bakış açısıyla ele almak istedim. Amerikalılar ve Avrupalılar kendi kahramanlarını dünyayı kurtaran karakterler olarak sinema ve edebiyata taşıdı. Bizim efsanemiz neden bir kahraman olarak anlatılmasın diye düşündüm" dedi.

Birlik, kitabı kaleme almasındaki amacının, Doğu Anadolu Bölgesi’ne yönelik ilgiyi artırmak, bölgeye dair merak uyandırmak ve gençlerde bilime ile uzaya yönelik farkındalık oluşturmak olduğunu kaydetti.

Fantastik bilim kurgu türündeki romanda, Van Gölü canavarının dünyayı tehdit eden uzaylılara karşı verdiği mücadele konu ediliyor. Eserde aynı zamanda Doğu Anadolu’nun doğal ve kültürel unsurlarına da yer veriliyor.
Van Gölü canavarı efsanesini merkezine alan roman, ülke genelindeki kitap mağazalarında satışa sunuldu.

Yerli filmlerin seyirciyle buluşmasını güçlendirmek amacıyla 130 sinema salonuna 49 milyon 250 bin lira kaynak aktardıklarını belirten Ersoy, "Animasyon, kısa film, senaryo ve proje geliştirme alanlarında toplam 28 projeye 8 milyon 577 bin 500 lira bütçe aktararak yaratıcı üretim sürecini destekledik. Türk sinemasını üretimden gösterime kadar bütüncül bir anlayışla desteklemeyi kararlılıkla sürdüreceğiz." değerlendirmesinde bulundu.

Sinemaya destekler sürecek

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre ise destekler, üretimden gösterime uzanan süreci kapsayacak şekilde sinema sektörünün farklı alanlarına yönlendirildi.

2026-1 ve 2026-2 sayılı Kurul Kararları doğrultusunda sektörün çeşitli dallarında toplam 128 projeye 57 milyon 827 bin 500 lira destek sağlandı.

Türk sinemasında yaratıcı üretimi teşvik etmek amacıyla 2026'nın birinci döneminde 4 animasyon film yapım projesine 1 milyon 483 bin 500 lira, 15 kısa film yapım projesine 4 milyon 674 bin lira, 6 senaryo ve diyalog yazım projesine 920 bin lira ve 3 proje geliştirme projesine 1 milyon 500 bin lira olmak üzere toplam 28 projeye 8 milyon 577 bin 500 lira destek verildi.

Yerli yapımların izleyiciyle buluşma ağını genişletmeye yönelik "Yerli Film Gösterim Desteği" kapsamında ise 100 yerli film gösterim projesi aracılığıyla Türkiye genelindeki 130 sinema salonuna toplam 49 milyon 250 bin lira destek aktarıldı.

Sinema sektöründe yapım aşamasından gösterim sürecine kadar uzanan tüm safhaların birbirini tamamlayan kesintisiz bir üretim zinciri olarak geliştirilmesi ve bu üretimin toplumun her kesimine ulaştırılmasına yönelik destekler, sektörün sürdürülebilir büyümesi hedefi doğrultusunda sürdürülecek.

Uzun metrajlı sinema film yapım, dağıtım ve tanıtım, ilk uzun metrajlı kurgu film yapımı, ortak yapım ve belgesel film yapım türlerindeki başvurular, yılın ilerleyen dönemlerinde gerçekleştirilecek olan Sinema Destekleme Kurulları tarafından değerlendirilerek desteklenecek.