"CESARET VERİCİ İLERLEMELER KAYDEDİLMİŞTİR"

Arabulucular Pakistan ve Katar tarafından yapılan ortak açıklamada, "Luzern Gölü Zirvesi"nin olumlu ve yapıcı bir atmosferde gerçekleştirildiği belirtilerek, "Daha ileri teknik görüşmeler için bir mekanizmanın oluşturulması da dahil olmak üzere cesaret verici ilerlemeler kaydedilmiştir" ifadeleri kullanıldı.

Tarafların arabuluculuk sürecine siyasi gözetim sağlayacak bir Üst Düzey Komite'nin kurulması konusunda mutabık kaldığı kaydedilen açıklamada şöyle denildi:

“"Başmüzakereciler, düzenli olarak Üst Düzey Komite'ye rapor sunacak; nükleer meselesi, yaptırımlar, Mutabakat Zaptı'nın etkin bir şekilde uygulanmasını sağlamak amacıyla oluşturulan izleme ve anlaşmazlık çözüm grubunun yanı sıra diğer konulara odaklanan çalışma gruplarına başkanlık edeceklerdir"

İLETİŞİM HATTI OLUŞTURULDU

Üst Düzey Komite’nin, 60 gün içinde nihai bir anlaşmaya varılmasına yönelik bir yol haritası üzerinde uzlaşarak daha kapsamlı teknik görüşmelerin temelini attığı aktarılan açıklamada, "Buna ek olarak, ticari gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan güvenli bir şekilde geçişini sağlamak amacıyla, kazaların ve iletişim hatalarının önlenmesi için Mutabakat Zaptı’nın 5. paragrafında belirtilen süre boyunca taraflar arasında bir iletişim hattı oluşturulmuştur" ifadeleri kullanıldı.

Görüşmelerde Lübnan’daki askeri operasyonların sona ermesine yönelik adımların da ele alındığı belirtilerek, "Taraflar, Mutabakat Zaptı uyarınca Lübnan’daki askeri operasyonların sona erdirilmesini sağlamak amacıyla, taraflar ile Lübnan Cumhuriyeti arasında ve arabulucuların kolaylaştırıcılığında bir çatışma önleme mekanizmasının kurulması konusunda mutabık kalmıştır" denildi.

MÜZAKERELER HAFTA BOYUNCA DEVAM EDECEK

Müzakerelerin hafta boyunca Burgenstock kasabasında devam edeceği belirtilerek şu ifadeler kullanıldı:

“"Arabulucu taraflar, nihai bir anlaşmaya varılması hedefiyle müzakerelerin yapıcı bir atmosferde devamı için ellerinden gelenin en iyisini yapmayı sürdürecektir. Katar ve Pakistan; diplomasiye ve çatışmanın barışçıl çözümüne olan bağlılıklarından ötürü ABD ve İran’a en içten takdirlerini sunar. Arabulucu taraflar ayrıca, devam eden müzakerelere verdikleri kesintisiz destek ve değerli katkılardan dolayı kardeş ve dost ülkeleri takdir etmektedir"”

ARAKÇİ: İRAN İÇİN KAPSAMLI BİR YENİDEN İNŞA VE KALKINMA PLANI BAŞLATILDI

ABD ve İran heyetlerinin İsviçre’nin Burgenstock kasabasında yürüttüğü müzakerelerin ilk turunun sona ermesinin ardından, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’den görüşmelerle ilgili açıklama geldi.

Arakçi, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Pakistan ve Katar'ın yorulmak bilmeyen arabuluculuğu, Lübnan Savaşı'nı sona erdirme yolunda büyük bir ilerleme sağladı" dedi.

Diğer konularda da aşama kaydedildiğine işaret eden Arakçi, "Petrol ve petrokimya ihracatına yönelik kısıtlamalar kaldırıldı, abluka sona erdirildi, dondurulmuş bazı varlıklar serbest bırakıldı ve İran için kapsamlı bir yeniden inşa ve kalkınma planı başlatıldı" ifadelerini kullandı.

Tarafların Lübnan’daki askeri operasyonların sona erdirilmesini sağlamak amacıyla çatışma önleme mekanizması kurulması konusunda mutabık kaldığını hatırlatan Arakçi, "İlk gerçek sınav: Lübnan çatışmasızlık mekanizması" dedi.

İRAN İLE ABD ARASINDA VARILAN MUTABAKAT

İslamabad Mutabakatı adı verilen mutabakat zaptı, 18 Haziran'da İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve ABD Başkanı Donald Trump tarafından dijital ortamda imzalanarak yürürlüğe girmişti.

Mutabakat, Lübnan dahil olmak üzere savaşın sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı'nın açılması, ABD'nin İran'a uyguladığı deniz ablukasının kaldırılması gibi maddeleri içeriyor.

Mutabakat zaptının imzalanmasının ardından tarafların, nihai anlaşmaya varılması için İran'ın nükleer programı ve yaptırımların kaldırılması gibi konularda kısa süre içinde 60 günlük müzakere sürecine başlaması bekleniyor.

Katar Dışişleri Bakanlığı, Katar ve Pakistan’ın ara buluculuğunda ABD ile İran arasındaki görüşmelerin İsviçre’de başladığını duyurdu. Zirveye ABD, İran, Pakistan ve Katar'dan üst düzey temsilcilerin katıldığı belirtildi. Bakanlık açıklamasında, görüşmenin, 'mutabakat zaptında ele alınan tüm hususları kapsayan kapsamlı ve kalıcı bir anlaşmanın sonuçlandırılmasına yol açmasının umulduğu’ ifade edildi.

Görüşmelerin odak noktasının savaşın sonlandırılması ve mutabakat zaptının uygulanması olacağını söyleyen Bekayi, İsrail’in Lübnan’da ateşkesi ihlal ettiğini ve bu konunun görüşmelerde ele alınacak en önemli mesele olduğunu dile getirdi. Bekayi, İran'ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması konusu ve İran'a petrol satışı için gerekli iznin verilmesi meselesinin de görüşmelerde gündeme geleceğini aktardı.

Röportajda Kalibaf, ABD ile İsrail’in savaşın başında belirlediği 9 hedefe ulaşmasına izin vermediklerini belirterek, “Dünyanın siyasi, ekonomik ve askeri olarak bir numaralı gücü İsrail ile birlikte karşımıza çıktı. Bu savaşın çatışma sahnesi küresel etkiler doğurdu ve bu uluslararası bir konuydu.

ABD ve Siyonist rejimi yendik. Müzakereler sırasında düşmanın Fars Körfezi’ndeki eylemlerine cevap verdik. Hürmüz Boğazı’ndan geçmeye çalışan iki düşman fırkateyn vuruldu ve yandı. Öte yandan düşman uçaklarının kalktığı tüm havalimanları bulundukları ülkelerde vuruldu.

Bu olaylar müzakereler devam ederken meydana geldi. İsrail Dahiye’yi vurduğunda ABD’ye karşılık vereceğimiz hususunda tehdit ettik ve ültimatom verdik, taleplerimizin kabul edilmesini istedik. Ardından ABD Başkanı, Netanyahu’nun Dahiye’ye saldırma hakkının bulunmadığına dair paylaşım yapmak zorunda kaldı” ifadelerini kullandı.

Kalibaf, bir savaşçı olduğunu kaydederek, “Diplomasiyi savaşçı ruhuyla yürütüyorum. Askeri eylemle elde etmek istediğimiz şeyleri hatta daha fazlasını müzakere ile başardık. Savaşı kazandık ve kazanımlar müzakerelerde şekillenecektir” diye konuştu.

ABD ve İran’ın üzerinde anlaşmaya vardığı 14 maddelik mutabakat zaptının detayları belli oldu. Üst düzey ABD’li bir yetkili, mutabakat metninin detaylarını düzenlediği telekonferansta ilk kez basın mensuplarına açıkladı. ABD basınında yer alan haberlere göre; İran'ın bu mutabakatla nükleer silaha sahip olmayacağını kabul ettiğini belirten yetkili, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılacağını söyledi. Yetkili, İran'ın elindeki nükleer malzemenin imhası ve 300 milyar dolarlık dondurulmuş İran fonunun serbest bırakılması süreçlerinin ise vakit kaybetmeden müzakere edileceğini ifade etti.

ABD'li yetkilinin basın mensuplarına okuduğu 14 maddelik mutabakat zaptında şu maddelerin yer aldığı görüldü:

"1) ABD ile İran ve mevcut savaştaki müttefikleri, bu Mutabakat Zaptı’nı (MOU) imzalayarak, Lübnan dahil tüm cephelerdeki askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak sona erdirildiğini ilan eder; bundan böyle birbirlerine karşı herhangi bir savaş veya askeri operasyon başlatmayacaklarını, birbirlerine karşı güç kullanmaktan veya güç kullanma tehdidinde bulunmaktan kaçınacaklarını ve Lübnan’ın toprak bütünlüğünü ve egemenliğini güvence altına alacaklarını taahhüt eder. Nihai anlaşma, Lübnan dahil olmak üzere tüm cephelerdeki savaşın kalıcı olarak sona erdirilmesini ve bu paragrafın diğer hükümlerini teyit edecektir.

2) ABD ve İran, birbirlerinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstermeyi ve birbirlerinin iç işlerine karışmamayı taahhüt eder.

3) ABD ve İran, en fazla 60 gün içinde nihai anlaşmayı müzakere edip sonuçlandırmayı taahhüt eder. Bu süre, tarafların mutabık kalması halinde uzatılabilir.

4) Bu mutabakat zaptının imzalanmasının hemen ardından, ABD İran’a yönelik deniz ablukasını ve her türlü engellemeyi kaldırmaya başlayacak ve deniz ablukasını 30 gün içinde tamamen sona erdirecektir. Bu süre zarfında gemi trafiği İran tarafından yeniden tesis edilen savaş öncesi trafik hacmine orantılı olacaktır. ABD ayrıca, nihai anlaşmanın imzalanmasından sonraki 30 gün içinde İran sınırları yakınındaki kuvvetlerini geri çekecektir.

5) Bu mutabakat zaptının imzalanmasının ardından İran, ticari gemilerin İran Körfezi'nden Umman Denizi'ne ve tersi yönde, yalnızca 60 gün süreyle, ücretsiz ve güvenli bir şekilde geçiş yapabilmeleri için elinden gelen tüm çabayı göstererek gerekli düzenlemeleri yapacaktır. Ticari gemilerin trafiği derhal başlayacak ve İran tarafından teknik ve askeri engellerin kaldırılması ve mayın temizliği gerekliliği göz önünde bulundurularak, bu düzenlemeler 30 gün içinde yürürlüğe girecektir. İran, geçerli uluslararası hukuk düzenlemeleri ve Hürmüz Boğazı kıyı devletlerinin egemenlik hakları doğrultusunda diğer Basra Körfezi kıyı devletleriyle görüşerek Hürmüz Boğazı'nın gelecekteki idare ve denizcilik hizmetlerini belirlemek üzere Umman ile diyalog kuracaktır.

6) ABD, bölgesel ortaklarıyla birlikte İran’ın yeniden inşası ve ekonomik kalkınması için en az 300 milyar dolarlık kesin ve karşılıklı olarak üzerinde mutabık kalınan bir plan hazırlamayı taahhüt etmektedir. Bu planın uygulanmasına yönelik mekanizma, 60 gün içinde imzalanacak nihai anlaşmanın bir parçası olarak kesinleştirilecektir. İlgili finansal işlemler için gerekli olan tüm lisanslar, muafiyetler ve izinler ABD tarafından verilecektir.

7) ABD, nihai anlaşmanın bir parçası olarak, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararları, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Yönetim Kurulu kararları ve birincil ve ikincil tüm tek taraflı ABD yaptırımları dahil olmak üzere, İran’a yönelik her türlü yaptırımın üzerinde mutabık kalınan bir takvime göre sona erdirilmesini taahhüt eder. İran ve ABD, yukarıda bahsedilen yaptırımların kaldırılması meselesinin kritik önemini kabul etmekte ve bu konularda karşılıklı mutabakat sağlamak amacıyla müzakerelerde bu meseleleri derhal ele alma niyetlerini beyan eder.

8)İran, nükleer silah temin etmeyeceğini veya geliştirmeyeceğini bir kez daha teyit eder. ABD ve İran, yedinci paragrafta belirtilen takvime uygun olarak, karşılıklı olarak mutabık kalınacak bir mekanizma çerçevesinde, zenginleştirilmiş nükleer malzeme stoklarının akıbetini, UAEA gözetimi altında yerinde seyreltme yoluyla gerçekleştirilecek asgari yöntemle çözüme kavuşturmak üzere anlaşmıştır. Taraflar ayrıca, nihai anlaşmada üzerinde mutabık kalınacak tatmin edici bir çerçeve temelinde, zenginleştirme meselesini ve İran'ın nükleer ihtiyaçlarıyla ilgili karşılıklı olarak kararlaştırılan diğer konuları görüşmeyi kabul etmiştir. Nihai anlaşma, bu paragrafın hükümlerini teyit edecektir. ABD ve İran, yukarıda belirtilen nükleer meselelerin kritik önemini kabul etmekte ve bu konular üzerinde karşılıklı mutabakat sağlamak amacıyla müzakerelerde söz konusu meseleleri derhal ele alma niyetlerini ifade etmektedir.

9) Nihai anlaşma imzalanana dek, ABD ve İran mevcut durumu korumayı kabul eder. İran nükleer programının mevcut durumunu koruyacak, ABD ise herhangi bir yeni yaptırım uygulamayacak ve bölgeye ilave asker konuşlandırmayacaktır.

10) ABD, bu mutabakat zaptının imzalanmasından yaptırımların sona ermesine kadar, ABD Hazine Bakanlığı’nın İran ham petrolü, petrol ürünleri ve türevlerinin ihracatı ile bankacılık işlemleri, sigortacılık, nakliye vb. dahil tüm ilgili hizmetler için muafiyetler sağlayacağını taahhüt eder.

11) ABD, bu mutabakat zaptının yürürlüğe girmesiyle birlikte İran’a ait dondurulmuş veya kısıtlanmış fon ve varlıkların kullanıma tam olarak açılmasını taahhüt eder. ABD ile İran, müzakereler sırasında bu fonların serbest bırakılmasına ilişkin usuller üzerinde karşılıklı olarak mutabık kalacaktır. Bu fonlar, ister asıl hesaptan ister havale yoluyla elde edilsin, İran Merkez Bankası tarafından belirlenen nihai lehtara yapılacak ödemeler için tam olarak kullanılabilir hale getirilecektir. ABD, buna uygun olarak gerekli tüm lisans ve izinleri vermeyi taahhüt eder.

12) ABD ve İran, bu mutabakat zaptının başarılı bir şekilde uygulanmasını ve nihai anlaşmaya gelecekte uyulmasını izlemek üzere bir yürütme mekanizmasının kurulması konusunda mutabık kalmıştır.

13) Bu mutabakat zaptının imzalanmasının ardından, zaptın 1, 4, 5, 10 ve 11. maddeleri uygulanmaya başlanacak ve bunların yürürlükte kalmaya devam etmesi şartıyla, ABD ve İran nihai anlaşma için diğer paragraflar üzerinde müzakerelere başlayacaktır.

14) Nihai anlaşma, bağlayıcı bir BM Güvenlik Konseyi kararıyla onaylanacaktır."

Fed Başkanı Kevin Warsh'un göreve gelmesinin ardından başkanlık ettiği ilk para politikası toplantısında politika faizinin sabit tutulması kararının oy birliğiyle alındığı ifade edildi. Komite'nin bankacılık sisteminde yeterli rezerv bulundurulması politikasını yeniden teyit ettiği kaydedilen açıklamada, ekonomik faaliyetin kısmen Orta Doğu'daki çatışmadan kaynaklanan yüksek belirsizliğe rağmen sağlam bir hızda büyümeye devam ettiği aktarıldı.

İran ile harika bir anlaşma yaptıklarını söyleyen Trump, “İran'da bir rejim değişikliğine inanmıyorum ve bu yıllar sürer. İran'a yatırım yapmıyoruz ama adil bir anlaşmamız var. İran'ın şu an rasyonel bir liderliği var. Obama döneminde 2015 yılındaki P5+1 nükleer anlaşmasını iptal etmemiş olsaydık İran 5 yıl önce nükleer sahibi olurdu. Ben bu anlaşmayı 2018'de sonlandırdım” ifadelerini kullandı.

Trump, ABD'nin İran'a herhangi bir mali kaynak aktarmayacağını dile getirerek, İran'a yatırım yapmadıklarını kaydetti. Anlaşmayla İran'ın asla nükleer silah sahibi olmamayı kabul ettiğini vurgulayan Trump, “Nükleer isterlerse cehennemi yaşarlar” diye konuştu.

‘ABD OLMASAYDI İSRAİL OLMAZDI’

ABD Başkanı Trump, İsrail'le ilgili değerlendirmesinde Netanyahu ile görüşmesine de değindi. Trump, “Bazı detaylar konusunda konuştuk. Beyrut'a saldırması hiç hoşuma gitmedi. O saldırıyı gördüm, gerçekten büyük bir saldırıydı. ABD olmasaydı İsrail olmazdı. Ben olmasaydım, İsrail olmazdı.

Başka hiçbir ABD başkanı benim yaptığımı yapmadı. Bibi ile harika bir ilişkim vardı ancak şu an Bibi, Lübnan konusunda daha sorumlu davranmalı. Lübnan geçmişte harika bir ülkeydi, entelektüellerin ülkesiydi. Kendilerini savunma imkanları da yok. İsrail'in Lübnan konusunda davranışlarından hiç memnun değilim. Büyük resmi de etkiliyor, İran'la anlaşmayı da etkiliyor” açıklamasında bulundu.

İsrail'in anlaşma konusunda atacağı adımların sorulması üzerine Trump, “Hizbullah konusunda Suriye lideri çok becerikli ve ülkeyi de toparlamayı başardı. Eğer İsrail bunu yapamıyorsa Suriye başarabilir. İsrail uzun süredir Hizbullah ile savaşıyor ve çok fazla insan hayatını kaybetti. İsrail'e ‘Bırakın Hizbullah ile Suriye ilgilensin' dedim. Açık konuşmak gerekirse İsrail'den daha iyi bir iş çıkarırlar” ifadelerini kullandı.

Trump, Rusya-Ukrayna Savaşı'na ilişkin ise "Rusya bir anlaşma yapmalı. Putin ve Zelenskiy arasında birçok ihtilaf var. Her iki taraftan onlarca insan hayatını kaybediyor. Bunun böyle olmasını istemiyorum” dedi.

Birleşmiş Milletler (BM) verilerine göre, çölleşme, kuraklık ve arazi bozunumu yalnızca çevresel değil, aynı zamanda ekonomik ve güvenlik boyutları olan küresel bir kriz haline geliyor.

BM Çölleşme ile Mücadele Sözleşmesi'nin (UNCCD) 2024'te yayımladığı "Kuruyan Toprakların Küresel Tehdidi: Bölgesel ve Küresel Kuraklık Trendleri ve Gelecek Tahminleri" başlıklı raporuna göre, kuraklık arazi bozulumunu, çölleşmeyi, ekosistemin dayanıklılığını ve insan toplumlarını derinden etkiliyor.

Kuraklık bağlantılı arazi bozulumu ve su kıtlığı, gıda ve su güvensizliği, zayıf toprak verimliliği, mahsul ve bitki üretiminde kayıp, biyolojik çeşitlilikte azalma, ekosistemin bozulması, yoğun kum ve toz fırtınaları, orman yangınları, kötü sağlık koşuları ve büyük çaplı insan göçü ile bağlantılı.

Öte yandan, insan kaynaklı iklim değişikliği, dünya genelindeki kuraklığın değişmesinin başlıca sorumlusu olarak görülüyor.

2020'ye kadarki 30 yıllık dönemde daha kurak bir iklim yaşandı

Artan kuraklığın neredeyse her bölgede insanları ve çevreyi tehdit ettiği ortaya konulan raporda, dünya üzerindeki tüm kara parçalarının dörtte üçünden fazlasının, 2020'ye kadarki 30 yıllık dönemde, önceki 30 yıllık döneme kıyasla daha kurak bir iklim yaşadığı ifade edildi.

Ayrıca bu süreçte, küresel kurak alanlar yaklaşık 4,3 milyon kilometrekare genişleyerek (Avustralya/Okyanusya kıtasının yarısı büyüklüğünde bir alan) küresel kara parçalarının (Antarktika hariç) yüzde 40'ından fazlasını kapladığı belirtildi.

Raporda, sera gazı emisyonlarını azaltma çabalarında başarısız olunursa, dünyanın nemli bölgelerinin yüzde 3'ünün daha bu yüzyılın sonuna kadar kurak alanlara dönüşmesinin öngörüldüğü de aktarıldı.

Kurak bölgelerde yaşayan kişi sayısı son 30 yılda iki katına çıktı

Rapora göre, kurak bölgelerde yaşayan kişi sayısı son 30 yılda iki katına çıkarak 2,3 milyara ulaştı, bu da küresel nüfusun dörtte birinden fazlasına tekabül ediyor.

Oluşturulan tahmin modelleri, en kötü iklim değişikliği senaryosunda 2100'e kadar 5 milyara kadar insanın kurak bölgelerde yaşayabileceğini ortaya koyuyor.

İklim göçleri ve çatışma riski

Dünya Bankasının 2021'de yayımladığı "Groundswell" raporuna göre, iklim değişikliğinin etkileri nedeniyle 2050 yılına kadar 216 milyon kişi kendi ülkeleri içinde yer değiştirmek zorunda kalabilir.

Öte yandan UN Water tarafından yayımlanan verilerde, kuraklığın çatışma riskiyle bağlantısına dikkat çekiliyor.

UN Water internet sitesinde yer alan çalışmalarda, "Su, barışın da savaşın da nedeni olabilir." ifadesi yer alıyor.

Çalışmalara göre, su kıtlığı ve eşitsiz erişim, mevcut toplumsal ve siyasi gerilimleri artırabiliyor. Sınır aşan su kaynaklarında iş birliği eksikliği, istikrar açısından risk oluşturuyor.

Mutabakat zaptının imzalanmasından sonra nihai anlaşmayı şekillendirmek üzere 60 gün sürecek bir müzakere sürecinin yaşanacağına işaret eden Garibabadi, "ABD’nin savaşı sona erdirme, ablukayı kaldırma ve İran varlıklarını serbest bırakmaya yönelik taahhütleri doğrulanacak.

60 günlük görüşmeler, ABD'nin bu taahhütleri yerine getirmesine bağlı" ifadeleri kullandı. 19 Haziran’da İsviçre'de yapılacak imza töreninin ardından anlaşma metninin kamuoyu ile paylaşılacağını kaydeden Garibabadi, ülkesinin tüm önemli prensiplerinin bu metinde yer aldığının altını çizdi. Garibabadi, İran güçlerinin düşmanın planlarına karşı koymak için her zaman tetikte olduğunu da sözlerine ekledi.

İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi: "Savaş ve abluka sona erecek"

İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi de ABD ile varılan anlaşma ile ilgili olarak, "Varılan mutabakata dayanarak, Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerdeki savaş ve askeri operasyonlar bu geceden itibaren derhal ve kalıcı olarak sona erecek, buna ek olarak İran'a yönelik deniz ablukası da derhal ve tamamen kalkacaktır" açıklamasında bulundu. Mutabakat zaptının 19 Haziran’da imzalanacağı belirtilerek, "Nihai bir anlaşma için yapılacak müzakereler, karşı tarafın mutabakat zaptı kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmesi sonrasında yapılacaktır. İran, Pakistan ve Katar’ın bu süreçteki çabalarını takdirle karşılamaktadır" denildi.

İran ordusu: "Düşmanların teslimiyetten başka çaresinin kalmadığını gösterdik"

İran Genelkurmay Başkanlığı’ndan yapılan açıklamada ise, düşmanların İran’ın kararlılığı karşısında çaresiz kaldığı belirtilerek, "İran güçleri, ilahi ve çelikten iradelerini küçük düşen Amerikan ve Siyonist düşmanlara dayatarak, düşmanın yenilgiyi ve teslimiyeti kabul etmekten başka çaresinin kalmadığını güçlü bir şekilde göstermiştir" ifadelerine yer verildi.

İran Meclisi ve Müzakere Heyeti Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, sanal medya hesabından, İsrail ordusunun, Lübnan'ın başkenti Beyrut'un Dahiye bölgesine gerçekleştirdiği hava saldırısına ilişkin açıklamada bulundu.

Kalibaf, Dahiye saldırısının ABD’nin taahhütlerini yerine getirme iradesinden ya da bunu yapma yeteneğinden yoksun olduğunu bir kez daha gösterdiğini bildirdi.

Kötü polis ve iyi polis oyununun artık geçerliliğini yitirdiğini belirten Kalibaf, “Rejime yeşil ışık yakarak taviz elde edemezsiniz. Taahhütlerinizi yerine getirme iradesi ve yeteneğinden yoksunsanız, aynı yolda devam etmekten bahsetmek mümkün değildir” ifadelerini kullandı.

Masumları öldüren İsrail, ateşkese ve dünyadan gelen tepkilere rağmen durmuyor.

Filistin resmi ajansı WAFA'da yer alan habere göre İsrail ordusu, Gazze Şeridi'nin orta kesiminde yer alan Bureyc Mülteci Kampı yakınlarında bir grup Filistinliyi hedef aldı.

SİVİLLER HEDEF ALINDI

İsrail'in insansız hava aracıyla (İHA) sivilleri hedef aldığı saldırıda bir Filistinli hayatını kaybetti, 2 kişi yaralandı.

BELEDİYEDE ÇALIŞAN BİR İŞÇİYDİ

Hastane kaynaklarından alınan bilgiye göre, hava saldırısında hayatını kaybeden Filistinli, Bureyc Belediyesi'nde çalışan bir işçiydi.

HER GÜN SALDIRI DÜZENLENİYOR

İsrail ordusu, 10 Ekim 2025'te Gazze Şeridi'nde varılan ateşkese rağmen neredeyse her gün bölgeye saldırılar düzenliyor. İsrail'in ateşkesten bu yana düzenlediği saldırılarda, çoğu çocuk ve kadın olmak üzere 981 Filistinli yaşamını yitirdi.

Buna göre, küresel yüzey sıcaklığı ortalama 15,81 dereceyle 1991-2020 mayıs ayı ortalamasının 0,55 derece üzerinde gerçekleşti. Geçen ayki ortalama yüzey sıcaklığı sanayi öncesi 1850-1900 dönemi ortalamasına göre 1,42 derece yüksek seyretti.

Böylece Mayıs 2026 kayıtlardaki en sıcak ikinci mayıs ayı oldu. En sıcak mayıs, 2024'te yaşanmıştı.

Dünyada deniz yüzeyi sıcaklığı da mayısta 20,9 dereceyle kayıtlardaki en sıcak ikinci değer olarak kaydedildi. En yüksek sıcaklık 20,93 dereceyle Mayıs 2024'te görülmüştü.

Ekvatoral Pasifik, gelecek aylarda gelişmesi beklenen El Nino koşullarına doğru geçişini sürdürürken deniz yüzeyi sıcaklıkları tropikal Pasifik'in geniş bir bölümünde olağanüstü yüksek seviyelerde kalmaya devam etti.

Avrupa'da erken ve şiddetli sıcak hava dalgası hakim oldu

Avrupa genelinde mayıs, ortalamadan çok daha serin koşullardan Batı Avrupa'da yılın yaşanan erken ve şiddetli sıcak hava dalgalarına hızla geçilen bir ay oldu. Batı Avrupa'daki sıcak hava dalgası, yılın bu kadar erken döneminde gözlemlenen en yoğun koşullar olarak kayıtlara geçti.

Sıcak hava dalgası sırasında Fransa, İngiltere, İrlanda ve Portekiz özellikle ağır koşullara maruz kaldı. Copernicus'a göre söz konusu erken sıcak hava dalgası dikkat çekici olmakla birlikte hızla ısınan Avrupa'da sıcak hava dalgalarının daha sık, şiddetli ve erken görülmesine yönelik uzun vadeli eğilimle uyumlu.

Ay boyunca kurak ve yağışlı koşullar arasında da belirgin bir tezat görüldü. İtalya ve İspanya'nın aralarında bulunduğu Batı, Orta ve Doğu Avrupa'nın geniş kesimleri ortalamanın altında yağış aldı. Buna karşılık Türkiye, Bulgaristan ve Moldova'da yaygın seller görüldü. Kıta Avrupa'sının kuzeybatısı, Kuzey İskandinavya, Finlandiya, Türkiye ve Karadeniz bölgesinin bazı kesimleri ortalamanın üzerinde yağış aldı.

Ayrıca Avrupa mart-mayıs döneminde kayıtlardaki en sıcak üçüncü baharı yaşadı.

Kuzey Amerika, Çin'in batısı, Brezilya, Güney Afrika ve Avustralya'nın geniş bir bölümünde ortalamanın üzerinde yağışlı koşullar görülürken ABD'nin orta kesimleri, Orta Asya'nın büyük bir bölümü, Madagaskar, Avustralya'nın güneybatısı ve Güney Amerika'nın geniş bir kısmında ortalamanın altında yağış koşulları hakim oldu.

Peş peşe gerçekleştirilen iki ayrı füze saldırısı nedeniyle İsrail'in kuzey kesimlerinde bulunan çok sayıda yerleşim yerinde alarm sirenleri devreye girdi.

İç Cephe Komutanlığı'nın talimatlarına uyulması, isabet anlarına ilişkin görüntülerin yayınlanmaması uyarısında bulunulan açıklamada, hava savunma sistemlerinin füzeleri önlemeye çalıştığı belirtildi.

İSRAİL'DE OKULLAR TATİL EDİLDİ

İsrail'in Ben Gurion Havalimanı'nda uçuşlar durdurulurken okulların tatil edildiği duyuruldu.

İran'dan fırlatılan füzelerin güzergahında bulunan Ürdün'de de sirenlerin çaldığı bildirildi.

İsrail ordusu, ateşkese rağmen bugün Lübnan'ın başkenti Beyrut'un Dahiye bölgesine hava saldırısı düzenlemiş, İranlı yetkililer İsrail'in bu saldırısına tepki göstererek karşılık vereceğini duyurmuştu.

Kısa bir süre önce İran'dan ateşlenen füzeler nedeniyle İsrail'in kuzeyinde sirenler çalmıştı.

BALİSTİK FÜZELERİN TAMAMI ETKİSİZ HALE GETİRİLDİ

İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), İran’dan İsrail’e fırlatılan balistik füzelerin tamamının etkisiz hale getirildiğini açıkladı.

Bölgede can kaybı ya da hasar olup olmadığına ilişkin ise henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

Ülkenin kuzeyinde sirenlerin çalmaya devam ederken İsrail ordusu, hava savunma sistemlerinin İran’dan fırlatılan son füze dalgasını etkisiz hale getirmek üzere hala aktif durumda olduğunu bildirdi.

İRANLILAR CANLI YAYINDA KUTLADI

İran'dan, İsrail'in başkenti Tel Aviv olmak üzere pek çok bölgeye balistik füzelerle hava saldırısının düzenlendiği anlarda ise İranlılar, İsrail'e gönderilen füzeleri anbean izleyip kutladı.

"İSRAİL, İRAN'IN EYLEMLERİNE KARŞILIK VERİRSE DAHA YIKICI SALDIRILARLA KARŞILAŞACAK"

İran Silahlı Kuvvetleri'nin savaşı yürüten birimi Hatemu'l Enbiya Merkez Karargahı, İsrail'e füze saldırılarının ardından açıklama yaptı.

İsrail'in ABD desteğiyle Lübnan'ın güneyi ve Beyrut’un Dahiye bölgesine yönelik saldırılarla ateşkesi birçok kez ihlal ettiği belirtilen açıklamada, İran'ın daha önce saldırıların durdurulmaması halinde karşılık vereceğine dair uyarılarda bulunduğu hatırlatıldı.

İsrail'in Lübnan'da fosfor bombaları da dahil olmak üzere yasaklanmış silahlar kullanarak savaş suçları işlediği vurgulanan açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

“"Siyonist ordu, Lübnan'ın güneyi ve banliyölerine yönelik saldırılarını durdurmalıdır. Eğer bu bölgeye yönelik saldırılarını genişletir veya İran'ın eylemlerine karşılık verirse rejime ve destekçilerine karşı daha ezici, pişman edici ve yıkıcı saldırılarla karşılaşacaktır."”

RAMAT DAVİD HAVA ÜSSÜ BALİSTİK FÜZELERLE HEDEF ALINDI

İran ordusu, İsrail’e yönelik füze saldırılarıyla ilgili bildiri yayımladı.

Bildiride, "Siyonist rejimin Lübnan’ın güneyi ve Beyrut’un Dahiye semtindeki halkı katletmesine karşılık olarak, saldırıların çıkış noktası olan Ramat David Hava Üssü balistik füzelerle hedef alındı." ifadelerine yer verildi.

Bildiride ayrıca, ABD ve İsrail’in, 8 Nisan’da varılan ateşkesi birçok kez ihlal ettiği ve füze saldırısının bir uyarı niteliği taşıdığı vurgulanarak, saldırıların tekrarlanması halinde daha geniş kapsamlı karşılık verileceği belirtildi.

İRAN: İSRAİL’İN LÜBNAN’A YÖNELİK SALDIRILARININ ‘KAYNAĞINI’ HEDEF ALDIK

İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO), İsrail’e düzenlenen balistik füze saldırısında İsrail ordusuna ait bir hava üssünün hedef alındığını bildirdi.

DMO'dan yapılan açıklamada, saldırıda İsrail’in kuzeyinde bulunan Hayfa kentine yaklaşık 20 kilometre uzaklıktaki Ramat David Hava Üssü’nün hedef alındığı kaydedildi. Söz konusu hava üssünün İsrail’in Lübnan’ın güneyi ve başkent Beyrut'un banliyölerine yönelik saldırıların "kaynağı" olduğu ifade edildi.

İSRAİL GENELKURMAY BAŞKANI, "EMİR VERİLİR VERİLMEZ" İRAN'A SALDIRI DÜZENLEYECEKLERİNİ SÖYLEDİ

İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir, füze saldırılarına cevap olarak "emir verilir verilmez" İran'a saldıracaklarını söyledi.

İsrail ordusundan yapılan açıklamada, Zamir'in İsrail ordusu komutanlarıyla bir durum değerlendirme toplantısı yaptığı belirtildi.

Açıklamada Zamir'in "İsrail ordusu, emir verilir verilmez kararlılıkla düşmana saldıracaktır." ifadesine yer verildi.

İSRAİL, BEYRUT'A SALDIRI DÜZENLEMİŞTİ

İsrail ordusu, ateşkese rağmen bugün Lübnan'ın başkenti Beyrut'un Dahiye bölgesine hava saldırısı düzenlemiş, ilk belirlemelere göre 2 kişi hayatını kaybetmiş, 11 kişi yaralanmıştı.

İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Sözcüsü İbrahim Rezai, İsrail'in Dahiye'ye düzenlediği saldırılara, "Siyonist rejimin Dahiye saldırısına kesin bir karşılık vereceğiz." ifadeleriyle tepki göstermişti.

İran Meclisi ve Müzakere Heyeti Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, İsrail'in, Lübnan'ın başkenti Beyrut'un Dahiye bölgesine düzenlediği saldırılara ilişkin, "ABD'nin bugün Siyonist rejime yaktığı yeşil ışık bölgedeki üsleri meşru hedef haline getirmektedir." demişti.

Rubio, ülkesinin İttifak’ın bir üyesi olduğunu anımsatarak, NATO'nun ‘önemli değişikliklere’ ihtiyacı olduğunu ve bu değişikliklerin 7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara’da yapılacak zirvede konuşulacağını söyledi.

ABD Başkanı Donald Trump, Oval Ofis'te düzenlediği bir kararname imza töreninin ardından basın mensuplarına gündeme ilişkin değerlendirmede bulundu. Trump, İran'la müzakerelerin halen devam ettiğini belirterek, “Müzakerelerin çok iyi gittiğini ilettiler. Eğer anlaşma olursa, olmayabilir de, ama olursa mesela bu hafta sonu olabilir. İran anlaşmayı imzalaması durumunda nükleer silah geliştirmeyeceği ve edinmeyeceği konusunu kabul etmiş olacak. Tahran bunu kabul etmeye çok yakın” ifadelerini kullandı.

Trump, İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarıyla ilgili ise söz süreci kontrol altına aldığını ve İran'la müzakere sürecinin devam ettiğini söyledi. Trump, “Hizbullah ile ilk kez görüştük. Dün, İsrail'e ateş açmayacaklarını kabul ettiler, İsrail de onlara ateş açmayacak” diye konuştu.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun kendisi için ‘iyi bir ortak’ olduğunu vurgulayan Trump, “Biz olmasak yaptıkları şeyleri yapamazlardı, hatta yanına bile yaklaşamazlardı” açıklamasında bulundu.

ABD Başkanı Trump, İran'la anlaşma sağlanır sağlanmaz Hürmüz Boğazı'nın açılacağını da dile getirerek, bu konuda gerekli çalışmaların yapıldığını bildirdi.

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Cenevre'de düzenlenen basın toplantısına gönderdiği video mesajda, dünyanın bu durumu acil bir iklim uyarısı olarak ele alması gerektiğini belirtti. El Nino koşullarının ısınan dünyanın ateşine körükle gideceğini kaydeden Guterres, “Tek etkili yanıt, krize eş değer bir iklim eylemidir. Bu da fosil yakıtlara olan bağımlılığı sona erdirmek, yenilenebilir enerjiye geçişi hızlandırmak, en savunmasız olanları korumak ve herkes için erken uyarı sistemleri sağlamaktır” değerlendirmesinde bulundu.

WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo ise basın toplantısında yaptığı konuşmada, El Nino'nun tarım, enerji, ticaret ve su kaynakları gibi birçok alanı derinden etkilediğini vurguladı. Saulo, “Bu güncelleme önemli, çünkü El Nino küresel hava ve iklim modellerinin ana itici güçlerinden biridir. Ayak izi Pasifik Okyanusu'ndaki kökeninin çok ötesine geçerek tüm bölgelerdeki geçim kaynaklarını etkiliyor” dedi.

Macaristan'ın başkenti Budapeşte'de oynanan finalde Arsenal'i penaltılarla 4-3 mağlup eden PSG, Şampiyonlar Ligi şampiyonluğu ünvanını korurken, Fransa'da maçın ardından sokaklara taşan kutlamalar, şiddet olaylarına ve polisle çatışmalara dönüştü. Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nunez düzenlediği basın toplantısında, durumun büyük ölçüde kontrol altına alındığını belirterek, ülke genelinde 780 kişi hakkında polis tarafından işlem yapıldığını, bu kişilerden 457'si hakkında ise gözaltı işlemi uygulandığını duyurdu. Hakkında işlem yapılanların oranının geçen yılki şampiyonluk kutlamalarına kıyasla yüzde 32 arttığı bildirildi.

Kutlamalar sırasında güvenlik güçlerine yönelik havai fişekli saldırıların arttığına dikkat çeken Bakan Nunez, çıkan olaylarda 57 polis ile 8'i ağır olmak üzere 219 sivilin yaralandığını açıkladı. Öte yandan, kutlamalarla bağlantılı olarak skuter kazası geçiren 24 yaşındaki bir kişi hayatını kaybederken, bıçaklı kavgada saldırıya uğrayan 17 yaşındaki bir kişinin ise komada ve durumunun kritik olduğu ifade edildi.

Maç gecesi Fransa genelinde 22 bin, Paris'te ise 8 bin polis görevlendirildi. Champs-Elysees Caddesi'nde yaklaşık 20 bin taraftar toplanırken, Parc des Princes Stadyumu çevresinde de gerginlik yaşandı. Stadyum çevresinde toplanan 4-5 bin kişilik gruptan polis ekiplerine yabancı madde atıldı; yaklaşık 150 kişi stadyum kapılarından birini zorlayarak içeri girmeye çalıştı. Polis ekipleri gruba göz yaşartıcı gazla müdahale etti.

Çıkan olaylarda yaklaşık 15 şehirde mağazalar, araçlar ve bir otobüs durağı zarar gördü; bazı göstericiler Paris çevre yolunu trafiğe kapatarak meşaleler yaktı. Aşırı sağcı lider Marine Le Pen yaşananlara tepki göstererek, “Sadece Fransa'da bir futbol kulübünün zaferi isyanlara yol açar” değerlendirmesinde bulundu.

Öte yandan, şampiyon takımı karşılamak üzere bugün Eyfel Kulesi yakınlarındaki Champ de Mars'ta 100 bin kişinin katılması beklenen tören için bölgeye 6 bin polis ve jandarma sevk edildi. Futbolcuların üstü açık otobüsle yapacağı geçit töreninin ardından Elysee Sarayı'nda Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron tarafından kabul edileceği bildirildi.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, devlet televizyonuna ABD ile devam eden müzakere sürecine ilişkin açıklamalarda bulundu.

Bekayi, ABD ile henüz nihai bir anlaşmaya varılmadığını ve iki ülke arasındaki mesaj alışverişinin sürdüğünü bildirdi.

İran'ın müzakerelerdeki mevcut odağının 'savaşı sona erdirmek' olduğunu yineleyen Bekayi, şu aşamada İran'ın uranyum zenginleştirmesi veya zenginleştirilmiş uranyumuna ilişkin detayların görüşülmediğini belirtti.

Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ihtimaline ilişkin de konuşan Bekayi, boğazın gelecekteki yönetiminin sadece İran ve Umman'ı ilgilendiren bir konu olduğunu dile getirdi.

Tiangong Uzay İstasyonu'ndan bugün Pekin saatiyle 14.44'te ayrılan Shenzhou-22 uzay aracı, Çin'in kuzeyindeki İç Moğolistan Özerk Bölgesi'nde bulunan Dongfeng iniş alanına başarıyla indi. Dönüş kapsülünün yörünge ve itki modüllerinden ayrılmasının ardından ana paraşütün açıldığı ve inişin sorunsuz gerçekleştiği aktarıldı. Kapsülden ilk olarak görev komutanı Zhang Lu çıkarken, ardından taykonotlar Wu Fei ve Zhang Hongzhang'ın da tahliyesi tamamlandı. CMSA, taykonotların sağlık durumlarının iyi olduğunu ve görevin tam başarıyla sonuçlandığını duyurdu. Ekibin bu görevle Çinli taykonotlar arasında uzayda en uzun süre kalma rekorunun yeni sahibi olduğu bildirildi.

Shenzhou-21 ekibi, 31 Ekim 2025 tarihinde uzay istasyonuna gönderilmişti. Ancak istasyonda bulunan önceki Shenzhou-20 ekibinin dönüş kapsülünün camına uzay çöpü çarpması ve aracın dönüş için riskli bulunması üzerine, Shenzhou-20 taykonotları 14 Kasım 2025'te Shenzhou-21 aracıyla Dünya'ya dönmüştü. Shenzhou-21 ekibinin Dünya'ya dönüşünü sağlamak amacıyla 25 Kasım 2025'te Shenzhou-22 uzay aracı istasyona fırlatılmıştı.

İran basınına konuşan kaynak, ABD medyasında yer alan mutabakat haberlerini reddetti. Kaynak, metnin yalnızca iki tarafın resmi duyurusunu beklediği yönündeki haberlerin gerçeklerle bağdaşmadığını belirterek, belgenin henüz nihayete ermediğini ifade etti. ABD merkezli bir haber sitesi, ABD'li yetkililere ve bölgesel bir kaynağa dayandırdığı haberinde, iki ülke müzakerecilerinin ateşkesi 60 gün uzatmak ve İran'ın nükleer programı üzerine görüşmeler başlatmak için bir mutabakata vardığını öne sürmüştü. Haberde, ABD Başkanı Donald Trump'ın mutabakata henüz son onayını vermediği iddia edilmişti.

Söz konusu habere göre, 60 günlük taslak mutabakat; Hürmüz Boğazı'ndaki deniz taşımacılığının kısıtlamasız olmasını, geçiş ücreti alınmamasını ve İran'ın 30 gün içinde boğazdaki tüm mayınları temizlemesini öngörüyor. Metnin, İran'ın nükleer silah geliştirmeme taahhüdünü içereceği; yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumun tasfiyesi, Beyaz Saray'ın yaptırımları hafifletmesi, dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması ve insani yardımlara erişimi kolaylaştıracak bir mekanizmanın kurulması gibi konuların 60 günlük süreçte müzakere edileceği ileri sürülmüştü.

ABD medyasında yer alan bu haberdeki iddiaları reddeden İranlı kaynak, nihai bir anlaşma metni üzerinde mutabakata varılması halinde İran'ın Pakistanlı ara bulucuları resmen bilgilendireceğini ve konuyu kamuoyuna duyuracağını vurguladı. Kaynak, resmi bir açıklama yapılana kadar anlaşmanın tamamlandığını öne süren Batı merkezli haberlerin inandırıcılıktan uzak olduğunu kaydetti.