banner56

23.05.2020, 20:24

Paket Tur Sözleşmesi ve Koronavirüsün Etkisi

Seyahat, insanların, tatil zamanlarını geçirdikleri, gezme, dinlenme, eğlenme, yeni yerler keşfetme gibi çok çeşitli ihtiyaçlarını karşıladıkları önemli bir faaliyettir. Bu amaçlarla başlanan bir gezi programını sorunsuz geçirmek, elbette ki tüm tüketicilerin en doğal haklarıdır. Kişiler tatil zamanını daha iyi değerlendirmek adına planlı şekilde önceden paket tur satın almaktadırlar. Bunun yanında erken rezervasyon yapılması ekonomik anlamda da kişilerin daha ucuz ve kaliteli tatil yapabilmesine olanak sağlamaktadır. Bu sebepledir ki kişiler vaktinden çok öncesinde paket tur sözleşmesinin tarafı haline gelmektedirler. 

Bilindiği üzere paket tur sözleşmeleri, paket tur düzenleyicileri veya aracıları tarafından ulaştırma, konaklama ve başka turizm hizmetlerinden en az ikisinin birlikte, her şeyin dahil olduğu fiyatla satıldığı veya satımının vaat edildiği ve hizmetin yirmi dört saatten uzun bir süreyi kapsadığı veya gecelik konaklamayı içerdiği sözleşmelerdir. 28.05.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (TKHK) kapsamında çıkarılan “Paket Tur Sözleşmeleri Yönetmeliği”, 14.01.2015 tarih ve 29236 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. 

Ancak bu tür sözleşmelerde sözleşmenin akdedilmesi ve sözleşmenin ifasının gerçekleşeceği zaman aralığının fazla olması bazen taraflar bakımından risk oluşturabilmektedir. Bu şekilde risk olarak nitelendirebileceğimiz durumlardan biride mücbir sebebin varlığıdır. Mücbir sebep kavramı mevzuatımızda açık bir tanımı yapılmamakla birlikte öğretide çeşitli tanımlamalar yapılarak, sözleşme tarafı ile ilgisiz ve onun dışında, öngörülemez ve kaçınılamaz bir sebeple (savaş, hastalık vb.) önceden tahmin edilemeyen ve borcun ifasını mutlak olarak imkansız kılan, taraflara sözleşmeden dönme gibi çeşitli haklar tanıyan bir kavramdır. Paket Tur Sözleşmeleri Yönetmeliği’nin 14/1-c maddesinde  mücbir sebep durumu tüketiciyi sorumluluktan kurtaran sebepler arasında sayılmakta, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un tüketicinin sağlığını ve korunmasını önceleyen amaç ve kapsamından da aynı sonuca ulaşılabilmektedir. Paket tur sözleşmesi yönetmeliğine göre Sorumluluktan kurtulma,

    MADDE 14 – "1) Paket tur düzenleyicisi veya aracısı, sözleşmeye aykırılığın aşağıdaki hallerden kaynaklanması durumunda sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesinden doğan zararlardan sorumlu tutulamaz:

a) Katılımcının kusurunun bulunması.
b) Sözleşmenin ifası sürecine dahil olmayan üçüncü bir kişinin beklenmeyen ve önlenemez bir davranışının bulunması 
c) Mücbir sebebin bulunması.
ç) Paket tur düzenleyicisinin, aracısının veya bağımsız hizmet sağlayıcısının gerekli tüm özeni göstermelerine rağmen öngöremedikleri ve engelleyemedikleri bir olayın meydana gelmesi.
d) Paket turun düzenlenmesi için öngörülen asgari katılımın sağlanamaması nedeniyle iptal edilmesi ve iptalin sözleşmede öngörülen sürede paket turun başlamasından en az yirmi gün önce yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile katılımcıya bildirilmiş olması.

2) Birinci fıkranın (b), (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen hallerde, paket tur düzenleyicisi veya aracısı ile o yerdeki temsilcileri, katılımcının zor durumda kalması halinde hızlı bir şekilde yardımda bulunmakla yükümlüdür." Şeklindedir.
    
    Bilindiği üzere gerek uluslararası gerekse ulusal olarak mücadele ettiğimiz ve ilk olarak Çin'in Wuhan kentinde ortaya çıkan ve dünyayı hızla etkisi altına alan, Dünya Sağlık Örgütü tarafından da “pandemi” olarak ilan edilen Koronavirüs salgını, ticaretten turizme kadar birçok sektörü olumsuz etkilemiş bulunmaktadır. Bu yönüyle salgın, borcun ihlaline mutlak olarak kaçınılmaz bir şekilde yol açan, öngörülmesi ve karşı konulması mümkün olmayan bir mücbir sebep olarak değerlendirilerek çeşitli sözleşme tipleri açısından gündeme gelmiştir. Koronavirüsün hızla yayılması karşısında ise ülkelerin aldığı önlemler de günden güne farklılık göstermektedir.  

    Özellikle paket tur sözleşmeleri açısından da tüketiciler için sağlık konusunda haklı bir çekince oluşturarak sözleşmelerin iptali söz konusu olmuştur. Hatta tur düzenlenecek ülkede virüs yoksa ya da çok az olsa dahi tur, tüketici tarafından iptal edilebilmekte ve o bölgeye uçuşlar sürüyor olsa bile bu turu iptal etmemek için geçerli sayılmamaktadır. Bu nedenle birçok insan koronavirüs salgını sebebiyle yurt dışı ve yurt içinde yapmış olduğu seyahat planlarını iptal etmeye çalışmaktadır. 

    Bu konuda önemle belirtmek gerekirse salgının uluslararası bir hal almış olması sebebiyle havayolu şirketleri, yurtiçi-yurtdışı konaklama tesisleri de iptal konusunda gerekli esnekliği göstermektedir. Paket turu iptal etmek ya da ileri bir tarihe ertelemek içinde yine tüketiciye seçimlik bir hak tanınmaktadır. Bu duruma bağlı olarak bazı firmalar ücret iadesinin bir kısmını gerçekleştirirken, bazı firmalar ise iade işlemini yapma konusunda ne kadar isteksiz davransa da salgının sosyal hayata, ulaşıma ve tüm insani hareketlere etkisi düşünüldüğünde  tüketicilerin paket tur sözleşmelerinden herhangi bir süre sınırına bağlı olmaksızın mücbir sebebe dayanarak dönmeleri ve ödemiş oldukları ücretin tamamını iade almaları mümkün olmaktadır. Çünkü artık içinde bulunmuş olduğumuz süreç sadece ilan edilen bir pandemi değil; anayasa ile koruma altına alınmış ulaşım ve seyahat gibi haklarımızın bile sınırlandığı olağanüstü bir süreç olarak karşımıza çıkmakta ve tüketiciye de önemli bir talep hakkı doğurmaktadır.

Bu süreçte tüketicinin tek taraflı olarak sözleşmeyi feshi ise,

MADDE 16 – "(1) Katılımcı, fesih talebini paket tur düzenleyicisi veya aracısına yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile bildirmek kaydıyla sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedebilir.

(2) Paket turun başlamasından en az otuz gün önce yapılan fesih bildirimlerinde, ödenmesi zorunlu vergi, harç ve benzeri yasal yükümlülüklerden doğan masraflar hariç olmak üzere, herhangi bir kesinti yapılmaksızın katılımcının ödemiş olduğu bedel kendisine iade edilir.

(3) Paket turun başlamasına otuz günden daha az bir süre kala yapılan fesih bildirimlerinde, paket tur sözleşmesinde belirtilmek şartıyla belirli bir tutar veya oranda kesinti yapılabilir.

(4) Katılımcının gerekli tüm özeni göstermesine rağmen öngöremediği ve engelleyemediği bir durum veya mücbir sebep nedeniyle paket turun başlamasına otuz günden daha az bir süre kala fesih bildiriminde bulunması halinde, ödenmesi zorunlu vergi, harç ve benzeri yasal yükümlülüklerden doğan masraflar ile üçüncü kişilere ödenip belgelendirilebilen ve iadesi mümkün olmayan bedeller hariç olmak üzere, herhangi bir kesinti yapılmaksızın katılımcının ödemiş olduğu bedel kendisine iade edilir. 

(5) Bu madde kapsamında yapılacak bedel iadelerinin, fesih bildiriminin paket tur düzenleyicisi veya aracısına ulaşmasından itibaren on dört gün içerisinde katılımcıya yapılması zorunludur. Şeklinde yönetmelikte düzenlenmiştir." şeklindedir.
    
Salgının yaratmış olduğu mağduriyete istinaden geçtiğimiz günlerde Ticaret Bakanlığı’nın paket tur sözleşmesi yönetmeliğine geçici madde eklemek suretiyle yaptığı değişiklik 15 Mayıs 2020 tarihi ile Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Paket tur sözleşmeleri yönetmeliği'nde yapılan bu değişiklikle yönetmeliğe geçici maddeler ekleyen Ticaret Bakanlığı, sözleşmelerinin feshinden doğan bedel iadelerine koronavirüs düzenlemesi getirmiştir. Yönetmeliğe eklenen 

Covid-19 salgını nedeniyle sözleşmenin feshi,

GEÇİCİ MADDE 1 – "(1) Bu Yönetmeliğin 16 ncı maddesi kapsamında yapılan bedel iadelerinin, fesih bildiriminin paket tur düzenleyicisi veya aracısına ulaşmasından itibaren on dört gün içerisinde yapılması esastır. Ancak, COVİD-19 salgını nedeniyle, 5/2/2020 tarihinden itibaren ifası öngörülen ve hava yolu ile ulaştırma içeren paket tur sözleşmelerine ilişkin bedel iadelerinde, paket tur düzenleyicisi veya aracısı tarafından hava taşıma işletmelerine ödenip belgelendirilen uçuş bedeli, uçuş yasağı kalktıktan sonraki altmışıncı günü izleyen on dört gün içerisinde katılımcıya iade edilir.

(2) Katılımcının bilgilendirilmesi ve açık onayının alınması koşuluyla, ödenmesi zorunlu vergi, harç ve benzeri yasal yükümlülüklerden doğan masraflar hariç olmak üzere katılımcının ödemiş olduğu bedel, uçuş yasağı kalktıktan sonraki altmışıncı günü izleyen on dört gün içerisinde iade edilir.

(3) Katılımcının birinci veya ikinci fıkrayı tercih ettiğine ilişkin yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile bilgilendirilmesi ve onayının alınmasında ispat yükü paket tur düzenleyicisi veya aracısına aittir.” Şeklinde geçici olarak düzenlenmiştir.

Paket Tura katılan tüketicinin rezervasyon iptali talebinde eğer bir anlaşmazlık söz konusu olursa, tüketicilerin Tüketici Hakem Heyetine veya Tüketici Mahkemelerine başvurarak haklarını talep etmeleri gerekmektedir. Bu konuda dikkat edilmesi gereken husus ise, 6.920 Türk Lirasının altında bulunan uyuşmazlıklarda İlçe Tüketici Hakem Heyetlerinin, Büyükşehir statüsünde olan illerde 6.920 Türk Lirası ile 10.390 Türk Lirası arasındaki uyuşmazlıklarda İl Tüketici Hakem Heyetlerinin, Büyükşehir statüsünde olmayan illerin merkezlerinde 10.390 Türk Lirasının altında bulunan uyuşmazlıklarda İl Tüketici Hakem Heyetlerinin, Büyükşehir statüsünde olmayan illere bağlı ilçelerde 6.920 Türk Lirası ile 10.390 Türk Lirası arasındaki uyuşmazlıklarda İl Tüketici Hakem Heyetleri görevli olmasıdır. Ayrıca Tüketici Hakem Heyetine başvurular ücretsiz olup; bizzat gidilmek suretiyle veya e-devlet şifresi kullanarak Ticaret Bakanlığı'nın Tubis Sistemi üzerinden elektronik ortamda hakem heyeti başvuruları yapılabilmektedir.
Son olarak, Koronavirüs küresel salgını tüm sektörler gibi seyahatten konaklamaya kadar turizm sektöründe etkilemiş hatta salgın sonrası dünyanın artık eskisi gibi olmayacağı düşünüldüğünden turizm sektörü de eski yapılanmasını değiştirmek durumunda kalarak bir dizi önlemler almaya başlamıştır. Alınan bu önlemler kapsamında, her şey dahil tatiller ve açık büfelerle meşhur oteller koronavirüs salgını sonrasında olabilecek değişiklikleri değerlendirerek, önceden toplu şekilde kabul edilen rezervasyonları artık daha sakin dönemlerde daha az kişilerle kabul edebilecek, plajlarda sosyal mesafe uygulaması getirilecek, temizlik personeli maske ve eldiven kullanacak, yine servis ve mutfak personelinin de maske ve eldiven kullanımı zorunlu hale getirilecek şekilde yeni düzenlemeler uygulamaya başlamıştır.

Av. Begüm GÜREL (LL.M.) 


Kaynakça:

•    https://gezimanya.com/
•     https://www.turizminsesi.com/
•    https://www.ntv.com.tr/
•    https://www.tursab.org.tr/
•    http://tbbdergisi.barobirlik.org.tr/
•    https://dergipark.org.tr/
•    https://jurix.com.tr/
•    https://www.resmigazete.gov.tr/

 

Yorumlar (0)
24°
az bulutlu
Namaz Vakti 05 Ağustos 2020
İmsak 03:29
Güneş 05:05
Öğle 12:17
İkindi 16:07
Akşam 19:20
Yatsı 20:49
Puan Durumu
Takımlar O P
1. BANDIRMASPOR 28 60
2. ANKARA DEMİRSPOR 28 57
3. GMG KASTAMONUSPOR 28 53
4. TUZLASPOR A.Ş. 28 53
5. SAKARYASPOR A.Ş. 28 51
6. KIRŞEHİR BELEDİYE SPOR 28 47
7. VAN SPOR FUTBOL KULÜBÜ 28 44
8. UŞAK SPOR A.Ş. 28 44
9. PİSERRO KAHRAMANMARAŞSPOR 28 41
10. ERGENE VELİMEŞE SPOR 28 37
11. BODRUM BELEDİYESİ BODRUMSPOR 28 36
12. SİVAS BELEDİYE SPOR 28 36
13. BAYBURT ÖZEL İDARE SPOR 28 35
14. EYÜPSPOR 28 29
15. ETİMESGUT BELEDİYESPOR 28 28
16. NİĞDE ANADOLU FK 28 17
17. ELAZIĞSPOR 28 16
18. KARDEMİR KARABÜKSPOR 28 6
Takımlar O P
1. Başakşehir 34 69
2. Trabzonspor 34 65
3. Beşiktaş 34 62
4. Sivasspor 34 60
5. Alanyaspor 34 57
6. Galatasaray 34 56
7. Fenerbahçe 34 53
8. Gaziantep FK 34 46
9. Antalyaspor 34 45
10. Kasımpaşa 34 43
11. Göztepe 34 42
12. Gençlerbirliği 34 36
13. Konyaspor 34 36
14. Denizlispor 34 35
15. Çaykur Rizespor 34 35
16. Malatyaspor 34 32
17. Kayserispor 34 32
18. Ankaragücü 34 32
Takımlar O P
1. Hatayspor 34 66
2. Erzurum BB 34 62
3. Adana Demirspor 34 61
4. Akhisar Bld.Spor 34 57
5. Fatih Karagümrük 34 56
6. Bursaspor 34 56
7. Altay 34 54
8. Keçiörengücü 34 50
9. Menemen Belediyespor 34 44
10. Giresunspor 34 44
11. Ümraniye 34 44
12. İstanbulspor 34 40
13. Balıkesirspor 34 38
14. Altınordu 34 37
15. Boluspor 34 33
16. Osmanlıspor 34 30
17. Adanaspor 34 21
18. Eskişehirspor 34 12
Takımlar O P
1. Liverpool 38 99
2. Man City 38 81
3. M. United 38 66
4. Chelsea 38 66
5. Leicester City 38 62
6. Tottenham 38 59
7. Wolverhampton 38 59
8. Arsenal 38 56
9. Sheffield United 38 54
10. Burnley 38 54
11. Southampton 38 52
12. Everton 38 49
13. Newcastle 38 44
14. Crystal Palace 38 43
15. Brighton 38 41
16. West Ham 38 39
17. Aston Villa 38 35
18. Bournemouth 38 34
19. Watford 38 34
20. Norwich City 38 21