Van'da bilimsel açıdan bir ilk

Son yıllarda definecilerin uğrak yeri olan ve yok olma tehlikesi ile karşı karşıya kalan Çavuştepe Kalesi’nde gerçekleştirilen kazılarda Urartuların ölü gömme adetlerine ilişkin önemli verilere ulaşıldı. 

Kültür & Sanat 06.09.2017, 12:03 06.09.2017, 12:04
Van'da bilimsel açıdan bir ilk

Kültür ve Turizm Bakanlığının Van’ın Çavuştepe Kalesi’nde başlattığı arkeolojik kazılarda Ururtuların ölü gömme törenlerine ilişkin önemli verilere ulaşıldı.

Bakanlığın izni ile Yüzüncü Yıl Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Rafet Çavuşoğlu başkanlığında gerçekleştirilen kazılarda ulaşılan ve bir karı kocaya ait olduğu tahmin edilen insan iskeletleri bilimsel açıdan bir ilk. Oldukça zengin buluntularla birlikte gün ışığına kavuşturulan mezarın yakınında aileye ait olduğu tahmin edilen bir de at iskeleti bulundu. Urartu nekropollerinden çıkarılan ilk at mezarı olması ise bu buluntuyu kazıların en önemlisi yapıyor.

Son yıllarda definecilerin uğrak yeri haline gelen nekropolde gerçekleştirilen kaçak kazıların mezarlara büyük ölçüde zarar vermesi binlerce yıllık adetlerin izlerinin hızla yol olmasına neden oluyordu.

Urartu dönemi insanlarının sosyal yaşantıları, dini inanışları ve ölü gömme adetleri hakkında bilgi edinmek ve definecilerden nekropolü kurtarmak üzere Bakanlık tarafından başlatılan çalışmalarda iki farklı gömme geleneği tespit edildi. Bu geleneklerden ilki, ölülerin yakılarak (kremasyon) küllerinin bir çömleğin içine konuldukları Urne tipi gömü, ikincisi ise ölülerin toprağa anne karnındaki duruş biçimi olan hoker tarzında yerleştirildiği toprak mezar (inhimasyon) tipi. Kazı alanının güneye bakan kısmında yüzeyin yaklaşık yarım metre altında ise büyük kısmı kırılmış olan 8 adet Urne mezar ortaya çıkarıldı.

İskelet analiz edilecek

Mezarlıktaki ilk dönem gömülerinin bulunduğu tabakaya ait olduğu tespit edilen ve kazıların en önemli buluntusu olan at mezarından çıkartılan yetişkin at iskeletinin yakınında ise bol sayıda oksitlenmiş ve deforme olmuş demir kalıntıları ile bronz çivilere rastlandı. Kalıntıların üzerindeki ilk gözlemler, bu buluntuların bir at arabasına ait olabileceği yönünde. At iskeletinden alınacak numunelerin analiz edilmesi sonucunda da atın yaşı ile cinsi tespit edilecek.

Urartu dönemi aile mezarı

At iskeletinin yaklaşık 2,5 metre doğusunda ise Çavuştepe Kalesi’nin bir yöneticisine veya önemli bir kişiye ait olduğu düşünülen bir mezara daha ulaşıldı.

Yüzeyin 2,8 metre altında olan toprak mezarda her ikisi de sol yanı üzerine yatırılmış vaziyette hoker tarzında yetişkin bir erkek ve bir kadın gömüsü ortaya çıkarıldı. Bireylerin yan yana konulmuş olması sebebiyle karı-koca olduğu düşünülüyor. Erkek iskeletinin yüz kısmının güneydoğuya, kadın iskeletinin yüz kısmının ise kuzeydoğuya baktığı görüldü. Ayrıca ayakları üzerine bronzdan sığ bir tepsi konulmuş kadın iskelet üzerinde bir bronz kemer ile bronz, gümüş ve altından çok sayıda takıya rastlandı. Erkek iskeleti üzerinde ise bronz bir kemer ile bir mühür bulundu. İlk gözlemler sonucunda yukarıda söz edilen at mezarının da bu aileye ait olduğu tahmin ediliyor.

Yaklaşık 2 bin 750 yıllık miras

Çavuştepe Kalesi kazı ve onarım çalışmaları 3 Ağustos tarihinde başladı. Bakanlığın izni ile gerçekleştirilen çalışmalar kalenin yaklaşık bin 200 metre kuzeyindeki yayvan bir tepelik olan nekropol alanında yürütülüyor. Urartu dönemine ait mezarların bulunduğu Çavuştepe Kalesi, Urartu Kralı II. Sarduri tarafından MÖ yaklaşık 750 yıllarında inşa edildi. Nekropol, Urartu Krallığı’nın yıkılışına kadar yaklaşık 200 yıl burada yaşayanlar tarafından mezarlık olarak kullanıldı. 

Yorumlar (0)
7
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 29 Ekim 2021
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sivas Belediyespor 9 21
2. Silahtaroğlu Vanspor FK 9 20
3. Hekimoğlu Trabzon 9 19
4. Çorum FK 9 18
5. Ankaraspor 9 17
6. Sakaryaspor 9 17
7. An Zentrum Bayburt Özel İdarespor 9 17
8. Bodrumspor 9 16
9. Afjet Afyonspor 9 14
10. Somaspor 9 14
11. Etimesgut Belediyespor 9 14
12. Serik Belediyespor 9 12
13. İnegölspor 9 11
14. Diyarbekirspor 9 10
15. Sarıyer 9 10
16. Ergene Velimeşespor 9 7
17. Turgutluspor 9 6
18. Niğde Anadolu FK 9 4
19. Adıyaman FK 9 3
20. Kahramanmaraşspor 9 0
Takımlar O P
1. Trabzonspor 10 24
2. Hatayspor 10 20
3. Beşiktaş 10 20
4. Alanyaspor 10 20
5. Fenerbahçe 10 19
6. Karagümrük 10 18
7. Konyaspor 10 17
8. Galatasaray 10 17
9. Altay 10 15
10. Adana Demirspor 10 13
11. Başakşehir 10 12
12. Gaziantep FK 10 12
13. Öznur Kablo Yeni Malatya 10 12
14. Sivasspor 10 11
15. Kayserispor 10 11
16. Giresunspor 10 9
17. Antalyaspor 10 9
18. Göztepe 10 8
19. Kasımpaşa 10 6
20. Rizespor 10 4
Takımlar O P
1. Ümraniye 10 24
2. Ankaragücü 10 24
3. Eyüpspor 10 20
4. Erzurumspor 10 19
5. Bandırmaspor 10 18
6. Kocaelispor 9 16
7. Tuzlaspor 9 14
8. Gençlerbirliği 9 14
9. Samsunspor 9 12
10. Boluspor 9 11
11. Bursaspor 9 11
12. Menemenspor 10 11
13. İstanbulspor 9 10
14. Denizlispor 9 10
15. Altınordu 10 10
16. Adanaspor 10 9
17. Manisa FK 10 9
18. Ankara Keçiörengücü 9 7
19. Balıkesirspor 9 6
Takımlar O P
1. Chelsea 9 22
2. Liverpool 9 21
3. Man City 9 20
4. West Ham 9 17
5. Brighton 9 15
6. Tottenham 9 15
7. M. United 9 14
8. Everton 9 14
9. Leicester City 9 14
10. Arsenal 9 14
11. Wolverhampton 9 13
12. Brentford 9 12
13. Aston Villa 9 10
14. Watford 9 10
15. Crystal Palace 9 9
16. Southampton 9 8
17. Leeds United 9 7
18. Burnley 9 4
19. Newcastle 9 4
20. Norwich City 9 2