Artuklu Sarayı'nda 1200 yıllık modern kalorifer sistemi bulundu

Diyarbakır'ın Sur ilçesindeki 8 bin yıllık Amida Höyük'teki Artuklu Sarayı'nın arkeolojik kazı çalışmalarında, İslam alimlerinden El-Cezeri'nin yaptığı düşünülen modern kalorifer sistemi bulundu.

Kültür & Sanat 27.12.2021, 23:17
Artuklu Sarayı'nda 1200 yıllık modern kalorifer sistemi bulundu

Hurri-Mitanniler, Urartular, Persler, Romalılar, Emeviler, Abbasiler, Mervaniler, Selçuklular ve Artuklular'ın da aralarında yer aldığı birçok medeniyete ev sahipliği yapan Diyarbakır'ın tarihi Suriçi'ndeki İçkale'de bulunan 8 bin yıllık Amida Höyük'teki arkeolojik kazılar devam ediyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü'nce sürdürülen çalışmalar kapsamında Amida Höyük'teki Artuklu Sarayı'nda, 13'üncü yüzyıla ait El-Cezeri tarafından yapıldığı düşünülen modern kalorifer sistemi bulundu.

"ROMA DÖNEMİNE AİT SİSTEMDEN FARKLI"
Daha önce Roma dönemine ait bir kalorifer sisteminin keşfedildiği kazı alanında, yeni bulunan Artuklu dönemine ait modern kalorifer sisteminde, suyun ısıtılarak duvarlardaki depo alanından mekanlara dağıtıldığı belirlendi.

Amida Höyük Kazı Başkanı Prof. Dr. İrfan Yıldız, bu sistemin El-Cezeri tarafından yapılmış olabileceğine dikkat çekerek şöyle konuştu:

"Diyarbakır İçkale Artuklu Sarayı kazı çalışmalarının 2021 yılı kazı çalışmalarında sarayda yapılan çalışmalarda bir kalorifer sistemine rastlandı, yeni bir sistem bu. Daha önceki 2020 yılı çalışmalarında Roma dönemine ait kalorifer sistemi bulunmuştu. O sistem, doğu tarafta yer alan hamamın sıcak suyundan yararlanılarak yapılmıştı. Bu yeni kalorifer sistemi biraz daha farklı ve Artuklu dönemine ait. Bize şu soruyu da akla getiriyor, acaba El-Cezeri'nin yaptığı bir sistem mi? Çünkü bu kalorifer sisteminde kullanılan tuğla malzemeden yapılan kulelerin benzerini El-Cezeri'nin su sisteminde de görüyoruz."

"ÇAĞDAŞ KALORİFER SİSTEMİNE YAKIN BİR SİSTEM"
Artuklu dönemi kalorifer sisteminin çağdaş kalorifer sistemine yakın bir sistem olduğunu aktaran Prof. Dr. Yıldız, "Yan taraftaki ocaktan suyun ısıtıldığı ve suyun duvarın içindeki depoda depolandığı, daha sonra ada mekanlara dağıtıldığını görüyoruz. Dolayısıyla bir sarayda bulunan en erken tarihli kalorifer sistemi diyebiliriz. Doğu Beyazıt'taki İshak Paşa Sarayı'nda da benzer bir kalorifer sistemi var, orada künkler kullanılmış, ama Artuklu Sarayı'nda kanallar kullanılmaya devam edilmiştir. Tabi El-Cezeri İslam medeniyetinin büyük alimlerinden ve mucitlerindendir, 25 yıl bu sarayda yaşamıştır, muhtemelen bu kalorifer sistemine de katkısı olmuştur. Dolayısıyla böyle bir dehanın burada yaşamış olması, bu tür sistemlerin gelişmesine de vesile olmuştur" diye konuştu. DHA

Yorumlar (0)
-9
parçalı az bulutlu
Namaz Vakti 18 Ocak 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sakaryaspor 20 48
2. 1461 Trabzon FK 20 40
3. Sivas Belediyespor 20 37
4. Afjet Afyonspor 20 37
5. An Zentrum Bayburt Özel İdarespor 20 36
6. Somaspor 20 35
7. Bodrumspor 20 34
8. Çorum FK 20 34
9. Silahtaroğlu Vanspor FK 20 32
10. Ankaraspor 20 30
11. Serik Belediyespor 20 29
12. İnegölspor 20 27
13. Diyarbekirspor 20 25
14. Etimesgut Belediyespor 20 24
15. Turgutluspor 20 22
16. Adıyaman FK 20 19
17. Sarıyer 20 15
18. Ergene Velimeşespor 20 15
19. Kahramanmaraşspor 20 11
20. Niğde Anadolu FK 20 6
Takımlar O P
1. Trabzonspor 21 50
2. Konyaspor 20 39
3. Hatayspor 21 35
4. Başakşehir 20 34
5. Adana Demirspor 21 34
6. Fenerbahçe 21 33
7. Beşiktaş 21 32
8. Alanyaspor 21 32
9. Gaziantep FK 21 31
10. Sivasspor 21 30
11. Karagümrük 21 30
12. Kayserispor 21 28
13. Galatasaray 21 27
14. Giresunspor 21 25
15. Antalyaspor 21 23
16. Göztepe 21 21
17. Kasımpaşa 21 21
18. Altay 21 18
19. Rizespor 21 18
20. Ö.K Yeni Malatya 21 15
Takımlar O P
1. Ümraniye 20 42
2. Ankaragücü 20 42
3. Erzurumspor 20 38
4. Eyüpspor 20 36
5. Bandırmaspor 20 33
6. İstanbulspor 20 33
7. Adanaspor 20 32
8. Samsunspor 19 30
9. Tuzlaspor 20 27
10. Gençlerbirliği 20 26
11. Manisa Futbol Kulübü 20 25
12. Boluspor 19 24
13. Kocaelispor 20 24
14. Keçiörengücü 20 23
15. Menemen Belediyespor 20 23
16. Altınordu 20 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 20 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 22 56
2. Liverpool 21 45
3. Chelsea 22 43
4. West Ham United 22 37
5. Arsenal 20 35
6. Tottenham 18 33
7. M. United 20 32
8. Wolverhampton Wanderers 20 31
9. Brighton 20 28
10. Leicester City 18 25
11. Crystal Palace 21 24
12. Southampton 21 24
13. Aston Villa 20 23
14. Brentford 21 23
15. Leeds United 20 22
16. Everton 19 19
17. Watford 19 14
18. Norwich City 21 13
19. Newcastle 20 12
20. Burnley 17 11