16.04.2020, 22:09

Koronavirüs ve Boşanma

Tüm dünyayı etkisi altına alan ve ülkemizde de görülmekte olan koronavirüs (COVID-19) salgını birçok sorunla beraber özel hayatımızda da benzeri görülmemiş sorunları beraberinde getirmeye başladı. Türkiye’de bu kapsamda bir salgın daha önce görülmediğinden özellikle hukuki meselelerde tam anlamıyla nasıl kararlar verileceğinin örneği henüz bulunmamaktadır. Salgının ilk görüldüğü birçok ülkede, salgın sırasında evde uzun süre kalan çiftler arasında boşanma oranlarının arttığı bildirilmekte ve boşanma talebinde görülen ani artışın sebebi olarak da karantina altında yaşayan çiftler arasındaki şiddetli geçimsizlik olmaktadır. Ülkemizde de bu sürecin başlamış olması ve evliliklerinde bu süreçten ne şekilde etkileneceği zaman gerektirmektedir.

Türk Hukuk sisteminde boşanmaya ilişkin mevcut hukuksal düzenlemeler Avrupa ülkelerinden farklı değildir. Özellikle evli çiftlere iyi gelen şeylerin en başında iletişim gelmekte olup, iyi ilişkide insanlar problemlerini çözebiliyorken kötü ilişkide ise insanlar problemlerini örtmektedirler. Dolayısıyla içinde bulunduğumuz bu karantina sürecinde de ilişkide sorunlar varsa ve çifteler sorunlarını çözebiliyorlarsa karantina aile krizine dönüşmeyecektir. Bu tür durumlarda çiftler birbirlerini ne kadar sevseler de durumun sosyal hayatta ve psikolojik hayatta yaratmış olduğu olumsuzluklar bazen tahammül sınırlarını zorlayabilmektedir. Dolayısıyla bunun boşanma davalarında evlilik birliğinin temelinden sarsılmasını gerektiren durumlara etkisi çok ciddi oranda olmakla beraber örneklerini salgının ilk çıktığı ülke olan Çin'de karantina dönemi sonlandıktan sonra boşanma davalarında ciddi oranda artışın olduğu haberlerinin çıkmasıyla görmekteyiz.

Türk Hukukunda tek başına boşanma nedeni olarak belirtilen tek hastalık türü; akıl hastalığıdır. Türk Medeni Kanunu’nda da akıl hastalığı tek başına ve ayrı bir boşanma nedeni olarak düzenlenmiştir. Eşlerden birinin hasta olmasının tek başına boşanma nedeni sayılamayacağına dair düzenlemelerin temeli ise; aile birliği kavramından kaynaklanmaktadır. Bazı hastalıklar kanunumuzda tek başına boşanma sebebi olarak sayılmamış olsa da, gerek hastalığın ortaya çıkması gerekse diğer eşe bulaşarak hayati tehlike yaratması ihtimalleri boşanma sebebi olabilmektedir. Örneğin; AIDS, frengi ya da bel soğukluğu gibi cinsel yolla bulaşan hastalıklara eşlerden birinde rastlanması diğer eşin aldatılmış olduğuna karine teşkil edebilir ve bu nedenle boşanma davasına konu edilebilir. Korona virüs hastalığına yakalanmak ise aldatmanın karinesi değildir. Çok çeşitli yollarla kişi bu hastalığı kapmış olabilir. Bu gibi hastalık durumlarında eşlerin birbirlerini desteklemeleri ve yardım yükümlülüklerini karşılamaları gerekmektedir. Bunun ihlali ise boşanma sebebi olmaktadır.

Bu konuda Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 24.04.2014 Tarihli 2013/25759 E. 2014/9914 K. sayılı kararında bu durum açıklanmıştır: “Yapılan soruşturma ve toplanan delillerden davalı kocanın birlik görevlerini yerine getirmediği, hasta olan eşi ile ilgilenmediği anlaşılmaktadır. Bu halde taraflar arasında ortak hayatı temelinden sarsacak derecede ve birliğin devamına imkân vermeyecek nitelikte bir geçimsizlik mevcut ve sabittir. Olayların akışı karşısında davacı dava açmakta haklıdır. Bu şartlar altında eşleri birlikte yaşamaya zorlamanın artık kanunen mümkün görülmemesine göre, boşanmaya (TMK.md. 166/1) karar verilecek yerde, yetersiz gerekçe ile davanın reddi doğru bulunmamıştır.”

Ayrıca yine Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 05.10.2004 Tarihli 2004/6485 E. 2004/11259 K. sayılı kararında ise; eşin hastalığıyla ilgilenmemek evlilik birliğini temelden sarsacağı için boşanma sebebi sayılmıştır.

Yine kasıtlı yahut ihmali sonucu virüs taşıyıcısı olan eşin diğer eşe ya da yakınlarına yahut başkalarına zarar vermesi halinde tazminat sorumluluğu doğmakta ve bu durum boşanma sebebi olmaktadır. Örneğin kişi taşıyıcı olduğunu yüksek oranda tahmin edip, test yaptırmayıp sosyalleşmeye devam ediyorsa böyle sonuçlar çıkacaktır. Yahut yurt dışından gelip 14 günlük karantina süresine uymayan ve eşine ve eşinin akrabalarına hastalığı bulaştıracak kişiler için de bu sonuç ortaya çıkabilecektir.

 Koronavirüsle ilgili hukuki sürece baktığımızda eşlerden birisinin korona virüs hastalığına yakalanması, tek başına boşanmaya neden olmamakta, boşanmaya karar verilebilmesi için kural olarak karşı tarafın kusurlu olması germektedir. Bu durumda hastalığa yakalanan eşin kusurundan söz edilemese de korona virüs hastalığına yakalanan eşin, hastalığın tedavisi için üzerine düşen karantina ve benzeri tedavilerden kaçınması boşanma nedenidir. Bu nedenle  hasta olmayan eş, diğer tarafın tedavi için gerekli özeni göstermediğini ve bu durumun da kendi sağlığını tehlikeye attığını gerekçe göstererek boşanma davası açabilir. Taraflarca sunulacak deliller ve dinlenecek tanıkların beyanlarıyla boşanmaya karar verilmesi mümkündür.

Koronavirüs salgını mahkemeler nezdinde boşanma davası açılması noktasında bir engel teşkil etmiyor olsa da; 30 Nisan 2020 tarihine kadar yargılamada sürelerin durmuş olması ve kalem memurlarının nöbetleşe usulü çalışarak, sadece acil işeri yapıyor olmaları nedeniyle; yargılamaya şu an için başlayabilmek mümkün değildir.

Ayrıca içerisinde buluduğumuz zor ve daha önce benzeri yaşanmamış mevcut durum karşısında; çiftlerin birbirlerine karşı daha anlayışlı yaklaşmalarını ve evlilik birliğini sonlandırmak yönünde bir istekleri olması halinde ise; bu kararlarını mevcut salgın durumunun azalarak, hayatın daha normalleştiği bir süreçte tekrardan gözden geçirerek, bu şekilde bir karar vermelerinin daha doğru olacağı kanaatindeyiz.

Salgının daha hızlı yayılmasının önüne geçebilmek ve bir an önce normal hayata dönebilmek için herkese acil durumlar dışında evden çıkmamaları ve çıktıkları vakitlerde ise sosyal mesafe kuralına uymalarını önemle tavsiye ediyoruz.

Av. Begüm GÜREL (LL.M) & İpek Mengilli (Hukuk Fakültesi Öğrencisi)

KAYNAKÇA:

  • Koronavirüs Sebebiyle Boşanmak Mümkün Mü?, Av. Tuğba İNCEL https://www.hukukihaber.net/
  • Koronavirüs taşıyıcısı olmak boşanma nedeni midir? https://www.hurriyet.com.tr/
  • Çin'de koronavirüs karantinasında kalan çiftlerde boşanma başvuruları ve aile içi şiddet arttı., https://tr.euronews.com/
  • Covıd-19 Salgının Aile Kurumu Üzerindeki Tehditi: Aile İçi Şiddet, http://www.yttlaw.com/
Yorumlar (1)
MEHMET SELİM SEVEN 10 ay önce
Hukuk yoruma dayanır.Kaynak göstermeniz yanlış.Kendinizin spesifik hukuki yorum yapmanız bence daha anlamlı olurdu.
-6°
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 25 Ocak 2021
İmsak 05:46
Güneş 07:10
Öğle 12:24
İkindi 15:04
Akşam 17:27
Yatsı 18:47
Puan Durumu
Takımlar O P
1. EYÜPSPOR 19 47
2. VAN SPOR FUTBOL KULÜBÜ 19 37
3. TURGUTLUSPOR 19 36
4. SAKARYASPOR A.Ş. 19 35
5. KIRŞEHİR BELEDİYE SPOR 19 33
6. PAZARSPOR 19 33
7. KIRKLARELİSPOR 19 30
8. BODRUMSPOR A.Ş. 19 29
9. SERİK BELEDİYESPOR 19 29
10. TARSUS İDMAN YURDU 19 27
11. SİVAS BELEDİYE SPOR 19 26
12. KARACABEY BELEDİYE SPOR A.Ş. 19 26
13. ETİMESGUT BELEDİYESPOR 19 24
14. PENDİKSPOR 19 20
15. KARATAY TERMAL 1922 KONYASPOR 19 19
16. GMG KASTAMONUSPOR 19 19
17. MAMAK FK 19 19
18. TETİŞ YAPI ELAZIĞSPOR 19 18
19. BAYBURT ÖZEL İDARE SPOR 19 14
20. KARDEMİR KARABÜKSPOR 19 -1
Takımlar O P
1. Beşiktaş 20 44
2. Galatasaray 20 39
3. Fenerbahçe 19 39
4. Gaziantep FK 20 35
5. Trabzonspor 20 33
6. Hatayspor 20 32
7. Alanyaspor 19 31
8. Karagümrük 20 30
9. Malatyaspor 20 27
10. Antalyaspor 20 26
11. Göztepe 20 25
12. Kasımpaşa 20 25
13. Rizespor 20 25
14. Sivasspor 20 24
15. Başakşehir 20 24
16. Konyaspor 20 23
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 20 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 20 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 18 38
2. İstanbulspor 18 37
3. Samsunspor 18 36
4. Altay 18 32
5. Adana Demirspor 18 31
6. Ankara Keçiörengücü 18 31
7. Bursaspor 18 30
8. Tuzlaspor 18 30
9. Altınordu 17 28
10. Bandırmaspor 18 27
11. Adanaspor 18 21
12. Ümraniye 18 20
13. Boluspor 18 19
14. Akhisar Bld.Spor 18 16
15. Menemen Belediyespor 17 16
16. Balıkesirspor 18 16
17. Ankaraspor 18 10
18. Eskişehirspor 18 4
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Aston Villa 17 29
9. Chelsea 19 29
10. Southampton 18 29
11. Arsenal 19 27
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Burnley 18 19
16. Newcastle 19 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5