Van'ın göçmenlerle büyüyen kimsesizler mezarlığı

Kimsesizler mezarlığı Temizlenen mezar taşları, sulanan topraklar, ekilen çiçekler, okunan dualar, sürekli gelip giden ziyaretçiler…

HABERDE İNSAN 26.07.2021, 12:42 26.07.2021, 16:02
Van'ın göçmenlerle büyüyen kimsesizler mezarlığı

Van'da, büyük bir alana yayılan Seyrantepe Mezarlığı bayram döneminde son derece hareketli. Mezarlığın uzak bir köşesinde ise ne bir renk ne de bir hareketlilik var. Var olan sadece safi bir sessizlik, kurumuş otlar, topraktan yer yer çıkan dikenler ve hepsi aynı soluk renkteki mezar taşları. Burası, göçmen ölümleriyle son yıllarda sürekli büyüyen, kimsesizler mezarlığı. Her rakam bir insan Buradaki onlarca mezar taşının neredeyse hiçbirinde isim yok.

İsimlerin yerine sayılar bulunuyor.

992, 1007, 1837, 1925, 2248…

Her sayı bir insan demek.

Kimilerinde insanların nerede öldüğü yazıyor; Van Gölü, Saray, Çaldıran. Bazılarında ölüm tarihleri de yazılı. Tarihlerin büyük bir bölümü son birkaç yıla ait. Kimsesizler mezarlığı Son yıllarda büyüyen mezarlık Çevredeki mahalle sakinleri; denk geldiklerinde definlere katıldıklarını, kürekle toprak atmaya yardım ettiklerini, namaza durduklarını ve zaman zaman da mezara su götürdüklerini anlatıyor. Onlardan biri olan Ali Karal, hemen mezarlığın yanında bulunan, 2011 depreminden sonra yapılan konteynırlarda yaşıyor. Karal, şimdiye kadar birçok kez definleri görüp katılmış. "Sahipsizdirler onlar" diyor mezar taşlarına bakarak. Bir keresinde donarak ölen bir anne ile çocuklarının cenazesine katılmış, onu unutamadığını anlatıyor. Karal, "Ben buraya geldiğimde burada sadece iki mezar taşı vardı" diyor. Son yıllardaysa mezar, göçmen ölümleriyle sürekli genişlemiş.

'Haber alınca cenazelerine katılıyoruz'
Muhammed Hüseyin Sultani, Türkiye'de koruma statüsüyle yaşayan bir Afgan göçmen. Bu mezarlıkta yatanların çoğunun da Afgan olduğunu söylüyor. Cenazelerden haber aldıklarında, Afgan arkadaşları arasında telefonla haberleşip defin törenlerine katıldığını anlatıyor. Sultani, definlerde birçok kez gönüllü olarak dua gibi dini ritüelleri de gerçekleştirmiş. Van'da ayrıca daha küçük olmakla birlikte Yeni Mahalle'de de bir kimsesizler mezarlığı var. Göçmenlerin bir kısmı da oraya defnediliyor.

Boğulma, donma, trafik kazası
Son yıllarda Van ve yakınlarında yaşanan göçmen ölümlerinin sayısı artıyor. Van Barosu Göç ve İltica Komisyonu Başkanı Jindar Uçar, ölümlerin Birleşmiş Milletler Yüksek Komiserliği'nin 2018'de Van'daki ofisini kapatması ardından arttığını söylüyor. Uçar'a göre Van bu tarihten sonra yasadışı olarak sınırı geçenler için sığınma başvurularının yapıldığı bir yerden ziyade Türkiye'nin Batısına ya da Avrupa'ya geçiş için bir transit nokta haline geldi. Bölgedeki ölümler farklı nedenlerle gerçekleşiyor. Kış aylarında donma olayları yaygın bir şekilde görülüyor. Donarak hayatını kaybeden göçmenlerin bir kısmının cesedi ancak ilkbaharda karların eriyip, sınır bölgelerindeki köylülerin, üzerlerindeki kar örtüsü kalkmış cesetlere denk gelmesiyle bulunuyor. Bazı olaylarda, yırtıcı hayvanların cesetleri parçaladığı anlaşılıyor.

Trafik kazaları da ölüm nedenleri arasında.

Sınırı geçenler, göçmen kaçakçıları tarafından kalabalık bir şekilde minibüs gibi araçlara bindirildiğinde ve bu araçlar kaza yaptığında ölüm sayısı artıyor. Örneğin bu ayın ikinci haftasında, Van merkez ile Erciş ilçesi arasında, göçmenleri taşıyan bir minibüsün kaza yapması sonucu 12 kişi hayatını kaybederken 26 kişi de yaralandı. Van Gölü'nde ise yine kaçakçıların organizasyonuyla göçmenleri taşıyan teknelerin batması olaylarında ciddi can kayıpları yaşanabiliyor. Sınırı geçen göçmenler, karadan gittiklerinde Bitlis'in Tatvan ilçesine kadarki yolda çok sayıda kontrole denk geliyor. Onlar da bu karayolunu atlatmak için Van'dan teknelerle Tatvan'a geçmeyi deneyebiliyor. Kaçakçıların organizasyonundaki, kalabalıkların taşındığı bu teknelerin batması ise büyük kayıpları doğurabiliyor.

27 Haziran 2020'deki büyük tekne faciasında resmi rakamlara göre 61 kişi hayatını kaybetti. Kimi göçmenlerin cesetleri, sabunlaşmış bir şekilde sudan çıkartıldı. Bazı kişilerin kimliği tespit edilemeyebiliyor
Kimsesizler mezarlığı İşte bütün bu olaylarda anlatılan kişilerden bazılarının mezarları bugün, Van'daki kimsesizler mezarlıklarında bulunuyor. Bu kişilerin otopsileri yapılıyor, fotoğrafları çekiliyor. Otopsiden sonra 15 gün boyunca cenaze için kimsenin gelmemesi durumunda cenazeler buralara gömülüyor. Kimi zaman kimlikler tespit edilemeyebiliyor. Van Büyükşehir Belediyesi tarafından Adli Tıp'tan numaralandırılmış bir şekilde alınan cenazeler yine numaralandırılmış şekilde mezarlığa gömülüyor. Numaralar, mezarlığın kime ait olduğu bilgisini de içeriyor.

Buraya gömüldükten sonra ölenlerin yakınlarının ilerleyen dönemde gelip mezarın kazılması ardından cenazelerini alıp ülkelerine götürdükleri durumlar da oluyor. Van Barosu'ndan Uçar'a göre son üç yıla bakıldığında kentte her yıl yaklaşık 75 - 100 göçmen hayatını kaybediyor. "Ancak bunlar tespit edilebilenler" diye ekliyor Uçar. Seyrantepe sakinlerinden Ali Karal, kimsesizler mezarlığının bir duvarının mezarlığı genişletmek için yıkıldığını anlatıyor. Böyle devam ederse, kimsesizler mezarlığı ileride göçmen mezarlığı olarak anılacak gibi duruyor. Hatta belki de Türkiye'nin en büyük göçmen mezarlığı olarak. şehrivan

Yorumlar (0)
-3
parçalı az bulutlu
Namaz Vakti 22 Ocak 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sakaryaspor 20 48
2. 1461 Trabzon FK 20 40
3. Sivas Belediyespor 20 37
4. Afjet Afyonspor 20 37
5. An Zentrum Bayburt Özel İdarespor 20 36
6. Somaspor 20 35
7. Bodrumspor 20 34
8. Çorum FK 20 34
9. Silahtaroğlu Vanspor FK 20 32
10. Ankaraspor 20 30
11. Serik Belediyespor 20 29
12. İnegölspor 20 27
13. Diyarbekirspor 20 25
14. Etimesgut Belediyespor 20 24
15. Turgutluspor 20 22
16. Adıyaman FK 20 19
17. Sarıyer 20 15
18. Ergene Velimeşespor 20 15
19. Kahramanmaraşspor 20 11
20. Niğde Anadolu FK 20 6
Takımlar O P
1. Trabzonspor 22 51
2. Konyaspor 21 42
3. Fenerbahçe 22 36
4. Alanyaspor 22 35
5. Beşiktaş 22 35
6. Hatayspor 22 35
7. Başakşehir 21 34
8. Adana Demirspor 22 34
9. Kayserispor 22 31
10. Gaziantep FK 21 31
11. Sivasspor 22 30
12. Karagümrük 22 30
13. Galatasaray 22 27
14. Giresunspor 22 26
15. Kasımpaşa 22 24
16. Göztepe 22 24
17. Antalyaspor 22 23
18. Rizespor 22 21
19. Altay 22 18
20. Ö.K Yeni Malatya 21 15
Takımlar O P
1. Ümraniye 20 42
2. Ankaragücü 20 42
3. Erzurumspor 20 38
4. Eyüpspor 20 36
5. Bandırmaspor 20 33
6. Samsunspor 20 33
7. İstanbulspor 20 33
8. Adanaspor 20 32
9. Tuzlaspor 20 27
10. Gençlerbirliği 20 26
11. Manisa Futbol Kulübü 20 25
12. Boluspor 19 24
13. Kocaelispor 21 24
14. Keçiörengücü 20 23
15. Menemen Belediyespor 20 23
16. Altınordu 20 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 20 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 22 56
2. Liverpool 21 45
3. Chelsea 23 44
4. West Ham United 22 37
5. Tottenham 19 36
6. Arsenal 20 35
7. M. United 21 35
8. Wolverhampton Wanderers 20 31
9. Brighton 21 29
10. Leicester City 19 25
11. Crystal Palace 21 24
12. Southampton 21 24
13. Aston Villa 20 23
14. Brentford 22 23
15. Leeds United 20 22
16. Everton 19 19
17. Norwich City 22 16
18. Watford 20 14
19. Newcastle 20 12
20. Burnley 17 11