Hukukçular açıkladı: Maske ve sokağa çıkma cezaları iptal mi olacak?

Adana'da mahkeme, bir vatandaşa polis tarafından kesilen 789 liralık para cezasını, "idari yaptırım kararının ancak mülki amir tarafından verilebileceği, polis tarafından yalnızca ihlale ilişkin tespit tutanağı tutulabileceği" gerekçesiyle iptal etti. Bu karar hukukçular arasında "emsal karar olup olmadığı" hususunda tartışma yarattı.

GÜNCEL 06.07.2020, 17:48
Hukukçular açıkladı: Maske ve sokağa çıkma cezaları iptal mi olacak?

5. Sulh Ceza Hakimliği, koronavirüs salgını sürecinde ülke genelinde uygulanan sokağa çıkma yasaklarına uymayan vatandaşlara kesilen idari para cezasına ilişkin dikkat çeken bir karar verdi. Mahkeme, bir vatandaşa polis tarafından kesilen 789 liralık para cezasını, "idari yaptırım kararının ancak mülki amir tarafından verilebileceği, polis tarafından yalnızca ihlale ilişkin tespit tutanağı tutulabileceği" gerekçesiyle iptal etti. Bu karar hukukçular arasında "emsal karar olup olmadığı" hususunda tartışma yarattı.

CEZAYI MAHKEMEYE TAŞIDI
Adana'da bir vatandaş, koronavirüs salgını nedeniyle 23 Mayıs günü ülke genelinde akşam saat 17.00'den sonra uygulanacak olan sokağa çıkma yasağı öncesi markete giderek alışveriş yapmak istedi. Ancak polis tarafından çevrilen vatandaş, 789 lira idari para cezası kesilerek evine gönderildi. Bunun üzerine vatandaş, avukatı aracılığıyla söz konusu idari para cezasına itiraz etti.

ADANA 5. SULH CEZA HAKİMLİĞİ CEZAYI İPTAL ETTİ
İtirazı değerlendiren Adana 5. Sulh Ceza Hakimliği de emsal niteliğinde bir karar vererek idari para cezasının iptaline hükmetti. Mahkemenin karar gerekçesinde Umum Hıfzısıhha Kanunu'na göre idari para cezalarının mülki amir tarafından verildiği gösterildi.

Gerekçeli kararda; illerde valinin, ilçelerde ise kaymakamın, devleti temsil eden en yüksek kamu görevlileri olarak görev yaptığı anımsatıldı. Yani mahkeme kararına göre; polis, "sokağa çıkma ya da maske takmama yasağı gibi salgın sürecinde toplum sağlığını tehlikeye atan bir vatandaşın" yasaya aykırı eylemini tutanakla tespit edecek, ceza ise valilik ya da kaymakamlık tarafından kesilecek.

"KOLLUK KUVVETLERİ SADECE İHLAL TESPİTİ YAPABİLİR"
Kararda, "Bu kanunun ihlali durumunda kolluk görevlilerinin ancak ihlal tespit tutanağı tutabileceği, itiraz konusu yaptırım kararının ise kolluk tarafından verildiğinin anlaşıldığı, bu nedenle yaptırım kararının hukuka aykırı olduğu" belirtildi.

1593 SAYILI UMUMİ HIFZISSIHHA KANUNU
Madde 294/ 2 Bu Kanunda yazılı olan idarî para cezaları mahallî mülkî amir tarafından verilir.

AVUKATLAR NE DEDİ?
Cezanın iptalini değerlendiren Avukat Bedia Teymur, "İdarenin her türlü eylem ve işlemine karşı Anayasa'nın 125. Maddesine göre yargı yolu açıktır. Dolayısı ile söz konusu maske takma cezasına karşı da belirlenen süre içerisinde itiraz edilebilir. Nitekim Adana 5.Sulh Ceza mahkemesi konuyla ilgili çok müspet bir karar vermiştir" ifadelerini kullandı.

KARAR EMSAL NİTELİKTE Mİ?
Av. Bedia Teymur değerlendirmelerine, "Söz konusu mahkeme kararı, emsal nitelikte denilemez çünkü idari işlemler;yetki, sebep, şekil, konu ve amaç yönlerinden kanuna aykırı oldukları gerekçeleriyle iptal edilir. Mezkur olayda bir yetkisizlik söz konusudur. Dolayısı ile Adana 5. Sulh Ceza Hakimliği, olması gerektiği gibi "yetki" gerekçesini baz alarak iptal kararı vermiştir. Burada genel bir işlem değil, yetkisiz merci tarafından yapılan işlem iptal edilmiştir. Kısaca bu karar "emsal bir karar" diyemeyiz. İkinci olarak da söz konusu karar yerel mahkemece verilmiş, bir üst mahkeme tarafından heniz onaylanmamıştır. Yerel mahkeme kararlarının her zaman için bir üst mahkemece bozulma ihtimali mümkündür. Dolayısı ile bu haliyle de; karar 'emsal niteliğindedir' diyemeyiz" şeklinde devam etti.

2577 SAYILI İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU'NDA DAVA AÇMA SÜRELERİ ŞU ŞEKİLDE DÜZENLENMİŞTİR
Madde 7/1. Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür.

2. Bu süreler; a) İdari uyuşmazlıklarda; yazılı bildirimin yapıldığı, b) Vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezalarından doğan uyuşmazlıklarda: Tahakkuku tahsile bağlı olan vergilerde tahsilatın; tebliğ yapılan hallerde veya tebliğ yerine geçen işlemlerde tebliğin; tevkif yoluyla alınan vergilerde istihkak sahiplerine ödemenin; tescile bağlı vergilerde tescilin yapıldığı ve idarenin dava açması gereken konularda ise ilgili merci veya komisyon kararının idareye geldiği; Tarihi izleyen günden başlar.

3. Adresleri belli olmayanlara özel kanunlarındaki hükümlere göre ilan yoluyla bildirim yapılan hallerde, özel kanununda aksine bir hüküm bulunmadıkça süre, son ilan tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün sonra işlemeye başlar.

4. İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar. Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler. Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz. Son Dakika

Yorumlar (2)
MEHMET SELİM SEVEN 5 ay önce
Savcılık suç unsuru oluştuğu zaman polis gücünü kullanır.Bence polisin ceza kesmesi normal.İlk ceza kanunları koyucusu sultan Abdulmecit zamanından beri bu böyle süregeldi.
VATANDAŞIN BİRİ 5 ay önce
PEKİ SOKAĞA ÇIKMA YASAĞINDA ARKADAN ARAÇ PLAKASINA GÖNDERİLEN CEZA NE OLACAK
az bulutlu
Namaz Vakti 27 Kasım 2020
İmsak 05:28
Güneş 06:54
Öğle 11:59
İkindi 14:32
Akşam 16:54
Yatsı 18:15
Puan Durumu
Takımlar O P
1. EYÜPSPOR 11 28
2. TURGUTLUSPOR 11 24
3. VAN SPOR FUTBOL KULÜBÜ 11 21
4. SERİK BELEDİYESPOR 11 19
5. SAKARYASPOR A.Ş. 11 19
6. KIRKLARELİSPOR 10 16
7. ETİMESGUT BELEDİYESPOR 11 16
8. KARACABEY BELEDİYE SPOR A.Ş. 11 15
9. KIRŞEHİR BELEDİYE SPOR 10 15
10. KARATAY TERMAL 1922 KONYASPOR 11 14
11. BODRUMSPOR A.Ş. 11 12
12. TARSUS İDMAN YURDU 10 12
13. GMG KASTAMONUSPOR 11 12
14. SİVAS BELEDİYE SPOR 10 11
15. MAMAK FK 10 11
16. PENDİKSPOR 10 10
17. TETİŞ YAPI ELAZIĞSPOR 11 10
18. PAZARSPOR 8 10
19. BAYBURT ÖZEL İDARE SPOR 8 9
20. KARDEMİR KARABÜKSPOR 11 -2
Takımlar O P
1. Alanyaspor 8 20
2. Fenerbahçe 9 20
3. Galatasaray 9 17
4. Gaziantep FK 9 14
5. Karagümrük 9 13
6. Başakşehir 9 13
7. Beşiktaş 8 13
8. Konyaspor 8 12
9. Rizespor 8 12
10. Kasımpaşa 9 12
11. Hatayspor 7 12
12. Göztepe 8 11
13. Malatyaspor 8 11
14. Sivasspor 8 9
15. Trabzonspor 9 9
16. Antalyaspor 9 9
17. Erzurumspor 8 8
18. Kayserispor 8 7
19. Gençlerbirliği 8 5
20. Denizlispor 8 5
21. Ankaragücü 7 2
Takımlar O P
1. Altınordu 10 20
2. Adana Demirspor 9 18
3. Ankara Keçiörengücü 10 18
4. Tuzlaspor 9 18
5. İstanbulspor 9 17
6. Samsunspor 10 17
7. Giresunspor 9 15
8. Bursaspor 10 14
9. Balıkesirspor 10 14
10. Altay 8 13
11. Akhisar Bld.Spor 10 13
12. Adanaspor 9 12
13. Ümraniye 10 10
14. Bandırmaspor 10 8
15. Boluspor 10 7
16. Menemen Belediyespor 8 6
17. Ankaraspor 9 5
18. Eskişehirspor 10 1
Takımlar O P
1. Tottenham 9 20
2. Liverpool 9 20
3. Chelsea 9 18
4. Leicester City 9 18
5. Southampton 9 17
6. Everton 9 16
7. Aston Villa 8 15
8. West Ham 9 14
9. Wolverhampton 9 14
10. M. United 8 13
11. Crystal Palace 9 13
12. Arsenal 9 13
13. Man City 8 12
14. Leeds United 9 11
15. Newcastle 9 11
16. Brighton 9 9
17. Burnley 8 5
18. Fulham 9 4
19. West Bromwich 9 3
20. Sheffield United 9 1