Gevenlerin bilinçsizce sökülmesi sel ve taşkınlara neden oluyor

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Denizcilik Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Fevzi Özgökçe, son günlerde artan sel felaketlerinin önlenmesine yönelik açıklamalarda bulunarak, “Karasal iklimin hakim olduğu yerlerde gevenlerin yaygınlaştırılmasını sağlamalıyız ki sel ve taşkınlarla birlikte can ve mal kayıplarına maruz kalmayalım” dedi.

GÜNCEL 05.08.2021, 11:30
Gevenlerin bilinçsizce sökülmesi sel ve taşkınlara neden oluyor

Küresel iklim değişikliği nedeniyle mevsim boyunca kuraklığın etkisinde olan Van’da, son bir haftada etkili olan yağışlar ise sel ve taşkınlara neden oldu. Özellikle Van’ın Başkale ilçesi başta olmak üzere; İpekyolu, Özalp, Çaldıran, Muradiye ve Gürpınar ilçelerinde sel felaketi meydana geldi. Sel ve taşkın nedeniyle çok sayıda hayvan telef olurken, büyük ölçüde mal kayıpları da yaşandı. Karasal iklimin bitki örtüsü olan bozkırların (Step) son bekçileri olarak bilinen gevenlerin, son yıllarda bilinçsizce sökülmesi bazı felaketleri de beraberinde getirdi.

Doğu, Güneydoğu ve İç Anadolu bölgelerinde dağlarda açan geven bitkisi, toprağı sel ve taşkınlardan koruması özelliğiyle dikkati çekiyor. Zorlu coğrafyada bozkır arazilerin örtüsü haline gelen gevenler, uzun kökleriyle toprağın kaymasını önlerken, dikensi geniş gövdesiyle de toprağın üstünü örterek yağışların yüzey akışına dönüşmesinin önüne geçtiğiyle biliniyor.

“Gevenler, bu toprakları yıllardır sel ve taşkınlara karşı korumuştur”
İHA muhabirine konuşan Van YYÜ Denizcilik Fakültesi Dekanı ve Fen Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fevzi Özgökçe, yaptıkları çalışmalar kapsamında geven bitkisinin toprağı çok iyi koruduğunu, yağışların sel ve taşkınlara dönüşmemesini sağlayarak toprağı çok iyi şekilde örttüğünü tespit ettiklerini belirtti. Prof. Dr. Özgökçe, “Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesinde, İran-Turan, Fitocoğrafya bölgesinin hâkim bitki örtüsü bozkır (step) bitki örtüsüdür. Bu bitki örtüsünün de en baskın örtüsünü oluşturan gevenlerdir. Yöre halkı tarafından ‘guni’ olarak aldırılan bu bitkiler, toprakların son bekçileridir. Karadeniz ve Akdeniz bölgelerinde ormanlarla örtülü topraklarımız; Doğu, Güneydoğu ve İç Anadolu bölgelerinde ise gevenlerle örtülüdür” şeklinde konuştu.

“Gevenlerin hakim olduğu bölgelerde yüzey akışı yüzde 5’i geçmiyor”
Son dönemlerde bilinçsiz bir şekilde sökümler ve yakmalar sonucunda toprağın bu bitki örtüsünden mahrum kaldığını ifade eden Özgökçe, “Gevenler, yağışlar geldiği andan itibaren suyu diplerine alıp sünger gibi kendine çekmektedir. Bu bitki aynı zamanda yer altı su kaynaklarımızı da güçlendirmektedir. Diğer taraftan yüzey yağışlarını da engellemektedir. Yaptığımız çalışmalarda, gevenlerin hakim olduğu bölgelerde yüzey akışı yüzde 5’i geçmemektedir. Gevenlerden mahrum olan bölgeler ise yüzde 30’a yakın yüzey akışları sel ve taşkınlara neden olmaktadır” diye konuştu.

“Gevenleri yaygınlaştıralım”
Karasal iklimin hakim olduğu yerlerde gevenlerin yaygınlaştırılması gerektiğinin altını çizen Özgökçe, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Sarı gevenlerin tohum ve çimlenme problemi yoktur. Yapılacak ilk adım bu bitkilerin tohumları alınarak sel ve taşkınların çok olduğu yamaçlarda, vadilerde, yol kenarı ve barajların üst kenarlarında gevenlik alanların oluşturulması gerekiyor. Kara gevenlerin de tohumları alınarak bölgede yaygınlaştırılması lazım. Karasal iklimin hakim olduğu yerlerde gevenlerin yaygınlaştırılmasını sağlamalıyız ki sel ve taşkınlarla birlikte can ve mal kayıplarına maruz kalmayalım.”

Öte yandan, Doğu ve Güneydoğu bölgelerinde güzel balların nektar kaynağını yine bu gevenlerin oluşturduğunu söyleyen Özgökçe, gevenlerin yaygınlaştırılmasıyla sadece sel ve taşkınlardan korunmakla kalınmayacağını, aynı zamanda biyolojik çeşitliliğin de korumuş olacağını kaydetti.

Yorumlar (2)
Van Sevdalısı 6 ay önce
yerelde seni çok iyi tanıdık.imar yolsuzlukları, adam kayırma vb.karton-kâğıt proflüğü ve dekan gel keyfim gel.arada bir medyatik olma, gündem de kalmak için bir iki süslü laf.tam bir ortadoğu kafası devam edin.
Vanlı 6 ay önce
Adam kayırma olmazsa nasıl iş bulunucak:-)
-6
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 23 Ocak 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sakaryaspor 21 48
2. 1461 Trabzon FK 21 43
3. Sivas Belediyespor 21 40
4. Afjet Afyonspor 20 37
5. Bodrumspor 21 37
6. An Zentrum Bayburt Özel İdarespor 21 37
7. Somaspor 20 35
8. Çorum FK 21 34
9. Silahtaroğlu Vanspor FK 20 32
10. Ankaraspor 21 31
11. Serik Belediyespor 21 29
12. İnegölspor 21 27
13. Diyarbekirspor 21 25
14. Etimesgut Belediyespor 21 25
15. Turgutluspor 21 23
16. Adıyaman FK 20 19
17. Sarıyer 21 18
18. Ergene Velimeşespor 21 18
19. Kahramanmaraşspor 21 12
20. Niğde Anadolu FK 21 7
Takımlar O P
1. Trabzonspor 23 51
2. Konyaspor 22 45
3. Alanyaspor 23 38
4. Adana Demirspor 23 37
5. Fenerbahçe 23 37
6. Beşiktaş 23 36
7. Hatayspor 23 36
8. Başakşehir 22 34
9. Gaziantep FK 22 32
10. Sivasspor 23 31
11. Kayserispor 23 31
12. Galatasaray 23 30
13. Karagümrük 23 30
14. Kasımpaşa 23 27
15. Göztepe 23 27
16. Giresunspor 23 26
17. Antalyaspor 23 24
18. Rizespor 23 22
19. Altay 23 18
20. Ö.K Yeni Malatya 22 16
Takımlar O P
1. Ümraniye 21 45
2. Ankaragücü 21 45
3. Erzurumspor 21 38
4. Bandırmaspor 21 36
5. İstanbulspor 21 36
6. Eyüpspor 20 36
7. Samsunspor 20 33
8. Adanaspor 21 32
9. Manisa Futbol Kulübü 21 28
10. Tuzlaspor 20 27
11. Keçiörengücü 21 26
12. Gençlerbirliği 21 26
13. Boluspor 19 24
14. Kocaelispor 21 24
15. Menemen Belediyespor 21 23
16. Altınordu 21 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 21 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 23 57
2. Liverpool 22 48
3. Chelsea 23 44
4. M. United 22 38
5. West Ham United 23 37
6. Arsenal 21 36
7. Tottenham 19 36
8. Wolverhampton Wanderers 21 34
9. Brighton 22 29
10. Leicester City 20 28
11. Aston Villa 21 26
12. Southampton 22 25
13. Crystal Palace 22 24
14. Brentford 23 23
15. Leeds United 21 22
16. Everton 20 19
17. Norwich City 22 16
18. Newcastle 21 15
19. Watford 20 14
20. Burnley 18 12