Krizin bir kültürü getirdiği nokta: ‘Van’da kitap satmak inci satmak gibi bir şey oldu’

GENEL 28.04.2022, 10:42
Krizin bir kültürü getirdiği nokta: ‘Van’da kitap satmak inci satmak gibi bir şey oldu’

Dünya’daki okuma yazma oranlarına dikkat çekmek ve bu oranları artırmak için yürürlüğe konmuş özel bir gün olan 23 Nisan. Biz de Dünya Kitap Günü kapsamında Van’da bulunan sahaflarla konuştuk.  

Ekonomik kriz, okur oranları ve değişen okur profiliyle 15 yıldır Mısır Çarşısı’ndaki yerini koruyor sahaflar. Önceleri şair, yazar, eğitimci gibi meslek grubundan olanların ziyaret ettiği mekanlar, şimdi çoğunlukla öğrencilerin yoğunluk gösterdiği göze çarpıyor. Sosyo-ekonomik durumu düşük olan öğrencilerin ikinci el üniversite hazırlık kitaplarına rağbet göstermeleri de Dünya Kitap Günü’nü yorumlama da manidar duruyor.

Şehrin göbeğinde mistik bir havası da bu çarşının. Eski bantlardan yükselen Kürtçe şarkılar ve dükkanların aralarından geçerken eski kitapların bıraktığı koku… Ekonomik kriz Van’daki sahaflara Dünya Kitap Günü’nü kutlatmıyor. Bırakın günü kutlamayı, Mısır Çarşısı’nda sahaf kültürünü yaşatan esnaflar, dükkanlarını ayakta tutmakla meşgul. Esnaflar kitap alışverişinin azalmasına rağmen sabahın erken saatlerinde dükkanları açıyor.

‘Okurların alım gücü düştü, kitaba bakıp gidiyorlar’

Son dönemlerde kâğıda yapılan zamlardan ötürü sektörde ciddi bir daralma yaşandığını söylüyor sahaf esnaflarından Mehdi Geçerli. Yeni basım kitaplarda satışların pandemiden beri azaldığını ancak ikinci kitapları da yurttaşların almakta zorlandığını ekliyor sözlerine. Hükümeti sorumlu tutuyor: “Geçen ay, kitap arkasına yazılan fiyatlar bir ay içerisinde güncellenebiliyor. Bu da müşteriyi etkiliyor. Okurların alım gücü iyice düştü ve okuma oranlarında da düşüşler yaşandı. İşlerimizde durma noktasına geldi. İyi okurlar vardı, kütüphane kuranlar vardı. Önceden beş kitap alan okurlar şu an bir kitap alabiliyor bazen onu bile alamıyor. Bazen sadece kitaplara bakıp gidiyor müşteriler. 15 yıldır bu sektördeyiz ama farklı sektörde çalışanların da sorunları, şikayetleri farklı değil. Geleceğe dair umutta kalmadı.”

‘Sahaflık ölmek üzere’

Zeki Gerçekli ise pandemiden sonra sahaflık sektöründeki yeni gelişen bir gerçekliği paylaşıyor; internet satışları. Uzun süre evlerinde kalmak zorunda kalan insanların kitapları raflardan almak yerine internetten satın almayı tercih etmeleri beraberinde tarihe dayanan bir geleneğin gidişatını da sorgulatıyor. “Sahaflık ölmek üzere” diyor Gerçekli ve şöyle devam ediyor: “Sahaflık bir kültürü temsil ediyor. Bu da gençlerin, okurların kitap alıp okumasıyla yaşatılabilir. Van’da kitap satmak cuma günü cami önünde inci satmak gibi bir şey. Uzun yıllardır bir geleneğin krizle geldiği nokta bu. Maddi durumu kötü olan yurttaşlar burada kitap alıyor ancak onlar da şimdi yokluk içinde yokluk yaşıyordur.”

Serhatnews

Yorumlar (1)
VBB'YE ÇAĞRI 8 ay önce
ÖNCELİKLE ŞEHRİN GÖBEĞİNDE, ULU CAMİNİN YANIBAŞINDA, BÜYÜK BİR TURİSTİK OTELİN YAKININDA OLAN SAÇTAN YAPILMIŞ, PASLI, DERME ÇATMA OLAN VE SAHAFLAR ÇARŞISI DENEN BU BARAKALARI, BU ÇİRKİN GÖRÜNTÜYÜ VBB' NİN YIKIP TEMİZLEMESİ GEREKİYOR. GEREKİRSE ON YILDIR YILAN HİKAYESİNE DÖNEN ÇOK KATLI OTOPARK/AVM BİNASINDA DÜKKANLAR VERİLSİN. YA DA AYNI YERDE YENİ VE GÜZEL BİR "KİTAPÇILAR VE SAHAFLAR ÇARŞISI" İNŞA EDİLSİN. MEVCUT GÖRÜNTÜ İLE 2022'Yİ BİTİRMEYELİM
Namaz Vakti 30 Kasım 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 15 34
2. Rizespor 14 25
3. Pendikspor 14 25
4. Keçiörengücü 14 25
5. Boluspor 14 25
6. Samsunspor 14 24
7. Manisa FK 14 23
8. Bodrumspor 14 22
9. Bandırmaspor 14 21
10. Sakaryaspor 15 19
11. Altay 14 18
12. Adanaspor 14 17
13. Göztepe 13 17
14. Tuzlaspor 14 16
15. Erzurumspor 14 14
16. Altınordu 14 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 14 7
19. Denizlispor 14 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10