Krizin bir kültürü getirdiği nokta: ‘Van’da kitap satmak inci satmak gibi bir şey oldu’

GENEL 28.04.2022, 10:42
Krizin bir kültürü getirdiği nokta: ‘Van’da kitap satmak inci satmak gibi bir şey oldu’

Dünya’daki okuma yazma oranlarına dikkat çekmek ve bu oranları artırmak için yürürlüğe konmuş özel bir gün olan 23 Nisan. Biz de Dünya Kitap Günü kapsamında Van’da bulunan sahaflarla konuştuk.  

Ekonomik kriz, okur oranları ve değişen okur profiliyle 15 yıldır Mısır Çarşısı’ndaki yerini koruyor sahaflar. Önceleri şair, yazar, eğitimci gibi meslek grubundan olanların ziyaret ettiği mekanlar, şimdi çoğunlukla öğrencilerin yoğunluk gösterdiği göze çarpıyor. Sosyo-ekonomik durumu düşük olan öğrencilerin ikinci el üniversite hazırlık kitaplarına rağbet göstermeleri de Dünya Kitap Günü’nü yorumlama da manidar duruyor.

Şehrin göbeğinde mistik bir havası da bu çarşının. Eski bantlardan yükselen Kürtçe şarkılar ve dükkanların aralarından geçerken eski kitapların bıraktığı koku… Ekonomik kriz Van’daki sahaflara Dünya Kitap Günü’nü kutlatmıyor. Bırakın günü kutlamayı, Mısır Çarşısı’nda sahaf kültürünü yaşatan esnaflar, dükkanlarını ayakta tutmakla meşgul. Esnaflar kitap alışverişinin azalmasına rağmen sabahın erken saatlerinde dükkanları açıyor.

‘Okurların alım gücü düştü, kitaba bakıp gidiyorlar’

Son dönemlerde kâğıda yapılan zamlardan ötürü sektörde ciddi bir daralma yaşandığını söylüyor sahaf esnaflarından Mehdi Geçerli. Yeni basım kitaplarda satışların pandemiden beri azaldığını ancak ikinci kitapları da yurttaşların almakta zorlandığını ekliyor sözlerine. Hükümeti sorumlu tutuyor: “Geçen ay, kitap arkasına yazılan fiyatlar bir ay içerisinde güncellenebiliyor. Bu da müşteriyi etkiliyor. Okurların alım gücü iyice düştü ve okuma oranlarında da düşüşler yaşandı. İşlerimizde durma noktasına geldi. İyi okurlar vardı, kütüphane kuranlar vardı. Önceden beş kitap alan okurlar şu an bir kitap alabiliyor bazen onu bile alamıyor. Bazen sadece kitaplara bakıp gidiyor müşteriler. 15 yıldır bu sektördeyiz ama farklı sektörde çalışanların da sorunları, şikayetleri farklı değil. Geleceğe dair umutta kalmadı.”

‘Sahaflık ölmek üzere’

Zeki Gerçekli ise pandemiden sonra sahaflık sektöründeki yeni gelişen bir gerçekliği paylaşıyor; internet satışları. Uzun süre evlerinde kalmak zorunda kalan insanların kitapları raflardan almak yerine internetten satın almayı tercih etmeleri beraberinde tarihe dayanan bir geleneğin gidişatını da sorgulatıyor. “Sahaflık ölmek üzere” diyor Gerçekli ve şöyle devam ediyor: “Sahaflık bir kültürü temsil ediyor. Bu da gençlerin, okurların kitap alıp okumasıyla yaşatılabilir. Van’da kitap satmak cuma günü cami önünde inci satmak gibi bir şey. Uzun yıllardır bir geleneğin krizle geldiği nokta bu. Maddi durumu kötü olan yurttaşlar burada kitap alıyor ancak onlar da şimdi yokluk içinde yokluk yaşıyordur.”

Serhatnews

Yorumlar (1)
VBB'YE ÇAĞRI 2 ay önce
ÖNCELİKLE ŞEHRİN GÖBEĞİNDE, ULU CAMİNİN YANIBAŞINDA, BÜYÜK BİR TURİSTİK OTELİN YAKININDA OLAN SAÇTAN YAPILMIŞ, PASLI, DERME ÇATMA OLAN VE SAHAFLAR ÇARŞISI DENEN BU BARAKALARI, BU ÇİRKİN GÖRÜNTÜYÜ VBB' NİN YIKIP TEMİZLEMESİ GEREKİYOR. GEREKİRSE ON YILDIR YILAN HİKAYESİNE DÖNEN ÇOK KATLI OTOPARK/AVM BİNASINDA DÜKKANLAR VERİLSİN. YA DA AYNI YERDE YENİ VE GÜZEL BİR "KİTAPÇILAR VE SAHAFLAR ÇARŞISI" İNŞA EDİLSİN. MEVCUT GÖRÜNTÜ İLE 2022'Yİ BİTİRMEYELİM
18
az bulutlu
Namaz Vakti 27 Haziran 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22