Sigortalı çalışanlara SGK'dan prim iadesi hakkı!

Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) yatırılan primlerin, her yıl için belirlenen azami tutarı aşan kısımları geri alınabiliyor. Her üç primin iadesi farklı kurallara tabi olmakla birlikte, vatandaş tarafından talep edilmedikçe iade yapılmıyor.

EKONOMİ 11.06.2020, 15:08
Sigortalı çalışanlara SGK'dan prim iadesi hakkı!

Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) yatırılan primlerin, her yıl için belirlenen azami tutarı aşan kısımları geri alınabilir. Yaşını doldurduğu halde emekli olamayan kişiler ile hayatını kaybetmiş yakınından dolayı ölüm aylığı bağlanamayanlar da primleri SGK'dan topluca alabilirler. Her üç primin iadesi farklı kurallara tabi olmakla birlikte, vatandaş tarafından talep edilmedikçe iade yapılmaz.

ALT VE ÜST SINIR UYGULANIYOR
Sosyal Güvenlik Kurumu'na ( SGK) yatırılan prime esas kazançlar için alt ve üst sınır uygulanıyor. Prime esas kazanç en az brüt asgari ücret, en fazla da brüt asgari ücretin 7.5 katı olabilir. Tavan kazanç tutarı daha önce asgari ücretin 6.5 katı iken 2016 yılında yapılan yasa değişikliği ile asgari ücretin 7.5 katına çıkartıldı. 2020 yılında sosyal güvenlik primleri 2 bin 943 TL ile 22 bin 72.50 TL arasında değişen kazançlar üzerinden ödenmektedir.

SGK emekli aylığını prime esas kazanç tutarı üzerinden bağlar. Asgari ücretin 7.5 katını aşan kazançlar, emekli aylığı bağlanırken dikkate alınmaz. Sadece bir işverene bağlı olarak çalışan kişilerin brüt ücreti ne olursa olsun, 22 bin 72,50 TL'yi aşan kısmından prim alınmaz.

Fakat mevzuat, bir kişinin aynı anda birden fazla işverene bağlı olarak çalışabilmesine olanak sağlıyor. Danışmanlık hizmeti verenler başta olmak üzere bazı kişiler birden fazla işverene bağlı olarak çalışabiliyor. Birden fazla işverene bağlı olarak 4/a statüsünde çalışanlar için her işveren, ödediği ücrete ait vergi ve primi hesaplayıp kendisi SGK'ya yatırır.

HİZMET SÜRESİ AYDA 30 GÜNÜ GEÇEMEZ
Birden fazla işverene bağlı çalışan kişilerin hizmet süreleri ayda 30 günü geçemez. Örneğin haziran ayında aynı kişi için A işvereni 30 gün üzerinden 22 bin lira, B işvereni 20 gün üzerinden 15 bin lira brüt kazanç üzerinden prim yatırmışsa, bu kişinin haziran ayındaki hizmet süresi 30 gün olarak kabul edilir. Fakat 35 bin liralık kazanç üzerinden prim ödenmesine karşılık, emeklilikte haziran ayında sadece 22 bin 72.50 TL'lik kazanç tutarı için ödenen primler dikkate alınır. Bu tutarı aşan kazançlar emeklilikte dikkate alınmaz.

TAVANI AŞAN KISMIN PRİMİ GERİ ALINABİLİR
Habertürk'ten Ahmet Kıvanç'ın haberine göre, prime esas kazanç tavanını aşan tutarlar için yatırılan sosyal güvenlik primleri ve işsizlik sigortası primleri iade edilir. SGK'ya prime esas kazanç üzerinden primler işçi ve işveren adına ayrı yatırılır. Tavanı aşan kazançlar için sadece işçi adına yatırılan primler iade edilir.

4/a'lı çalışanlar için işçi adına yüzde 14 oranında sosyal güvenlik primi, yüzde 1 oranında da işsizlik sigortası primi yatırılır. Bu nedenle, örneğimizdeki kişinin tavanı aşan kazanç tutarı olan 12 bin 927.50 TL üzerinden kesilen (yüzde 15 oranındaki) aylık 1.939 TL prim iade edilir.

İADE İÇİN TALEP ETMENİZ GEREKİYOR
Tavanı aşan kazançlardan işçi adına kesilen primlerin iade edilebilmesi için dilekçe ile talepte bulunmak gerekir. Hak sahibi talep etmediği takdirde SGK kendiliğinden prim iadesi yapmaz. Prim iade talebinin sosyal güvenlik il müdürlüklerine veya sosyal güvenlik merkezlerine yapılması gerekir. SGK, dilekçe verilen tarihi izleyen ay içinde bir defada ödeyerek iade işlemini gerçekleştirir.

Tavanı aşan kazançlar için ödenen primlerin iadesinde on yıllık zaman aşımı uygulanır ama iade sırasında faiz uygulanmaz. Bu nedenle, tavanı aşan kazançlardan prim kesintisi yapılmakta olanlar, diledikleri zaman dilekçe vererek iadesini isteyebilirler. Faiz uygulanmadığı için, iade talebinin gecikmeden yapılması gerekir.

İŞVEREN PRİMİ ÖDEMEMİŞSE İADE YAPILABİLİR Mİ?
Tavanı aşan kazanç tutarına ait primin iade edilebilmesi için işverenin SGK'ya prim ödemesini yapmış olması gerekir. Bazı işveren aylık prim bildirimini yapıyor ama primi ödememiş olabiliyor. İşverenin primi yatırmaması durumunda iade yapılamaz.

TOPLU ÖDEME KİMLERE YAPILABİLİR
Buraya kadar anlattıklarımızdan farklı olarak, yaşını doldurduğu halde prim günleri yetersiz kaldığı için emekli olamayanlara ise yatırmış oldukları primler için toplu ödeme yapılır.

Tavanı aşan kazançlara ilişkin prim iadesi hemen yapılabilirken, toplu ödeme emeklilik yaşı doldurulduktan sonra yapılabilir.

Örneğin, 1999 ekim ayında çalışmaya başlayan BAĞ-KUR'lu bir erkek en az 9000 prim günüyle 60 yaşında, 5400 prim günüyle de 62 yaşında emekli olabilir. Bu kişi 62 yaşını doldurduğunda prim günü 5000'de kalmışsa ya primini 5400'e tamamlamak için 14 ay daha bekleyebilir ya da ödemiş olduğu primlerin iadesini alır.

Yaşını doldurduğu halde emekli olamayan kişilere sadece malullük, yaşlılık, ölüm aylığı için ödenen primler iade edilir. Genel sağlık sigortası için kesilen primler iade edilmez. Malullük, yaşlılık, ölüm sigortası primi olarak 4/a'lılardan yüzde 14, 4/b'lilerden ise yüzde 20 oranında prim kesilir. 4/a'lı çalışanlar için işverenden kesilen primlerin hiçbiri iade edilmez.

Toplu ödemeye konu edilen primler, her yılın enflasyon ve gelişme hızına göre belirlenen güncelleme katsayısı ile güncellendikten sonra ödenir.

ÖLEN KİŞİLERİN HAK SAHİPLERİ HEMEN ALABİLİR
Sigortalı çalışan bir kişiden dolayı eşi ve çocuklarına ölüm aylığı bağlanabilmesi için 4/a'lılarda en az 5 yıl sigortalılık ve 900 prim günü, 4/b ve 4/c'lilerde ise en az 1800 prim günü koşulu aranır. 4/b ve 4/c'liler ölüm aylığı için eksik prim günlerini, varsa askerlik ve doğum borçlanması ile tamamlayabilirler. Ancak 4/a'lılar için yapılan borçlanma kabul edilmez. Örneğin, BAĞ-KUR'lu (4/b) bir kişi öldüğünde 1799 prim günü bulunuyorsa bu kişinin hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanamaz. Bu durumda, ölen kişinin hak sahipleri 1799 gün için ödenen primleri SGK'dan topluca alabilirler. Son Dakika

Yorumlar (0)
26°
az bulutlu
Namaz Vakti 15 Temmuz 2020
İmsak 03:03
Güneş 04:48
Öğle 12:17
İkindi 16:11
Akşam 19:37
Yatsı 21:15
Puan Durumu
Takımlar O P
1. BANDIRMASPOR 28 60
2. ANKARA DEMİRSPOR 28 57
3. GMG KASTAMONUSPOR 28 53
4. TUZLASPOR A.Ş. 28 53
5. SAKARYASPOR A.Ş. 28 51
6. KIRŞEHİR BELEDİYE SPOR 28 47
7. VAN SPOR FUTBOL KULÜBÜ 28 44
8. UŞAK SPOR A.Ş. 28 44
9. PİSERRO KAHRAMANMARAŞSPOR 28 41
10. ERGENE VELİMEŞE SPOR 28 37
11. BODRUM BELEDİYESİ BODRUMSPOR 28 36
12. SİVAS BELEDİYE SPOR 28 36
13. BAYBURT ÖZEL İDARE SPOR 28 35
14. EYÜPSPOR 28 29
15. ETİMESGUT BELEDİYESPOR 28 28
16. NİĞDE ANADOLU FK 28 17
17. ELAZIĞSPOR 28 16
18. KARDEMİR KARABÜKSPOR 28 6
Takımlar O P
1. Başakşehir 32 66
2. Trabzonspor 32 62
3. Sivasspor 32 57
4. Beşiktaş 32 56
5. Galatasaray 32 52
6. Alanyaspor 32 51
7. Fenerbahçe 32 50
8. Gaziantep FK 32 42
9. Antalyaspor 32 41
10. Göztepe 32 39
11. Kasımpaşa 32 39
12. Gençlerbirliği 32 36
13. Denizlispor 32 35
14. Konyaspor 32 33
15. Malatyaspor 32 32
16. Çaykur Rizespor 32 32
17. Kayserispor 32 32
18. Ankaragücü 32 29
Takımlar O P
1. Hatayspor 33 63
2. Erzurum BB 33 59
3. Adana Demirspor 33 58
4. Akhisar Bld.Spor 33 57
5. Bursaspor 33 56
6. Fatih Karagümrük 33 53
7. Altay 33 51
8. Keçiörengücü 33 47
9. Ümraniye 33 44
10. Giresunspor 33 44
11. Menemen Belediyespor 33 43
12. İstanbulspor 33 40
13. Balıkesirspor 33 38
14. Altınordu 33 36
15. Boluspor 33 30
16. Osmanlıspor 33 27
17. Adanaspor 33 21
18. Eskişehirspor 33 12
Takımlar O P
1. Liverpool 35 93
2. Man City 35 72
3. Chelsea 35 60
4. Leicester City 35 59
5. M. United 34 58
6. Wolverhampton 35 55
7. Sheffield United 35 54
8. Tottenham 35 52
9. Arsenal 35 50
10. Burnley 35 50
11. Everton 35 45
12. Southampton 34 44
13. Newcastle 35 43
14. Crystal Palace 35 42
15. Brighton 35 36
16. West Ham 35 34
17. Watford 35 34
18. Bournemouth 35 31
19. Aston Villa 35 30
20. Norwich City 35 21