Kıdem tazminatı yasal güvenceye alındı! Kıdem tazminatı nedir?

Kıdem Tazminatı yasal güvence altına alındı. İşte detaylar..

EKONOMİ 04.02.2022, 09:15
Kıdem tazminatı yasal güvenceye alındı! Kıdem tazminatı nedir?

Milyonlarca öğrenci, küçük çocuğu olan anne, emeklilerin tercih ettiği "kısmi süreli" olarak nitelendirilen yarı zamanlı çalışmada sosyal haklar genişliyor. Kıdem tazminatı hakkı yasal olarak korumaya alınırken bu yıl 4 bin 253 lira olan asgari ücret yarı zamanlı çalışılan süreyle orantılı ödenecek. 

Yarı zamanlı çalışanların ücret ve haklarının tam süreli çalışana ödenen miktar üzerinden orantılı olarak hesaplanması gerekiyor. İşyerinde emsal işçi yoksa o iş kolunda şartlara uygun işyerinde aynı veya benzer işi üstlenen tam süreli iş sözleşmesiyle çalıştırılan işçi esas alınacak. 

YILLIK İZİNLERİNDE DE ÜCRET ÖDENECEK

Bu kapsamda çalışanların yıllık izinlerinde de ücret ödenmesi gerekiyor. İşyerinde tam süreli iş sözleşmesiyle yapılan emsal çalışmanın üçte ikisi oranına kadar çalışmalar kısmi süreli çalışma olarak kabul ediliyor. O nedenle de kısmi istihdamda 20 günden fazla hizmet bildirimi yapılamıyor. Bu sürenin üzerinde yapılan çalışma sürelerinin ise 30 güne tamamlanması gerekiyor. 

Kısmi zamanlı çalışmaya yönelik sosyal haklar, yasal düzenlemelere ilişkin miyonlarca insanın merak ettiği sorular yanıtlandı. 

KISMİ SÜRELİ ÇALIŞANIN YASAL HAKLARI TAM ZAMANLI ÇALIŞANLA AYNI MI, SİGORTA ZORUNLULUĞU VAR MI? 

İş Kanunu'na göre yarı zamanlı çalıştırılanlar, ayrımı haklı kılan bir neden bulunmadıkça salt iş sözleşmesi kısmi süreli olduğu için tam süreli emsal çalışanlardan farklı işleme tabi tutulamaz. Kısmi süreli çalışanların da sigortalarının yapılması zorunluluğu bulunuyor. Sözleşmesi aylık ücret üzerinden yapıldıysa haftalık çalışma süresi dikkate alınmadan 30 günlük sigortalı bildirilir. İş Kanunu ve iş sözleşmesiyle sağlanan haklar yalnız kısmi süreli çalışma gerekçesiyle ortadan kaldırılamaz. Sigortalı bildirimleri çalıştıkları saatlerin güne çevrilmesi sonucunda oluşan prim günleri esas alınarak yapılır. Bu hesaplama her bir 7.5 saatlik çalışma 1 gün olarak kabul edilerek, gün kesirleri tam gün olarak alınarak belirlenir. 

YARI ZAMANLI ÇALIŞANLARIN HAFTA TATİLİ HAKKI VAR MI? 

Kısmi süreli çalışanın da hafta tatili hakkı bulunuyor. Haftanın 7 günü kısmi süreli çalışanlara hafta tatili ödemesi yapılacak. Bir yıllık çalışma süresini dolduran yarı zamanlı çalışan izin hakkı kazanır.

KISMİ SÜRELİ ÇALIŞANLARIN KIDEM TAZMİNATI HAKKI VAR MI? 

Yarı zamanlı çalışanın sözleşmesi feshedildiyse kıdem tazminatı hak kazanır. Kıdem tazminatına esas ücret ortalama günlük kazanç üzerinden hesaplanacak. Bu kapsamda çalışanlar iş sözleşmesinin kısmî süreli olmasından dolayı tam süreli emsal işçiye göre farklı işleme tâbi tutulamaz. Yarı zamanlı çalışanlara kıdem hakkını güvence altına almaya yönelik mevzuatta yapılacak düzenleme de bu yıl tamamlanacak. Çalışanın kıdem tazminatına esas ücreti, ortalama günlük kazancı üzerinden hesaplanır. 

ÇALIŞANI KISMİ SÜRELİDEN TAM SÜRELİ ÇALIŞMAYA GEÇİRMEK MÜMKÜN MÜ? 

İşyerinde çalışan işçilerin, niteliklerine uygun açık yer bulunduğunda kısmî süreliden tam süreliye veya tam süreliden kısmî süreliye geçirilme istekleri işverence dikkate alınır ve boş yerler zamanında duyurulur. 

KISMİ SÜRELİ ÇALIŞMADAN KİMLER YARARLANABİLİYOR? 

Yarı zamanlı çalışma daha çok öğrenci gençler, emekliler, analık izni kullanan kadınlar tarafından tercih ediliyor. Analık izni ve yarı zamanlı çalışma sonrasında ebeveynlerin çocuğu mecburi ilköğretim çağına gelene kadar yarı zamanlı çalışma hakkı bulunuyor. Ebeveynlerden biri çocuğun mecburi ilköğretim çağının başladığı tarihi takip eden aybaşına kadar kısmi süreli çalışma talebinde bulunabiliyor. Bu talep geçerli fesih nedeni sayılmaz. Bu kapsamda kısmi süreli çalışmaya başlayan işçi, aynı çocuk için bir daha bu haktan faydalanmamak üzere tam zamanlı çalışmaya dönebilir. 

KISMİ SÜRELİ ÇALIŞMADA ÜCRET NASIL HESAPLANIR?

İş Kanunu'na göre, kısmi süreli çalıştırılanlar tam süreli emsal işçiye göre farklı işleme tabi tutulamıyor. Kısmi süreli iş sözleşmesiyle çalışan işçi ücreti ve paraya ilişkin bölünebilir menfaatleri tam süreli emsal işçiye göre çalıştığı süre ile orantılı olarak ödenmesi gerekiyor. İşçinin çalışacağı ücretin şekli, miktarı taraflarca serbestçe kararlaştırılabilir. Bununla beraber ödenecek ücret asgari ücretin altında olamaz. Aylık asgari ücretin 30 güne bölünmesiyle günlük asgari ücret, günlük ücretin 7.5 saat olan normal günlük çalışma süresine bölünmesiyle de saatlik asgari ücret hesaplanır. İmzalanan sözleşme gereği işçinin alacağı ücret bulunur. Asgari ücrete vergi istisnası yarı zamanlı çalışanlar için de geçerli mi? Yarı zamanlı çalışanlara ücret ödemeleri, yeni işe başlayan ve işten ayrılan hizmet erbabına yapılan kıst ücret (saat, gün sayısı dikkate alınarak belirlenen ücret) ödemelerine istisna tam olarak uygulanacak. 

KISMİ SÜRELİ ÇALIŞMADA 20 GÜN KURALI NEDİR? 

Kısmi süreli çalışan sigortalının ay içindeki prim gün sayısı 20 günden fazla olamıyor. Sosyal Güvenlik Kurumu e-bildirge uygulamasında sistemsel düzenleme yaparak eksik gün nedeniyle "kısmi istihdam" seçilmesi durumunda 20 günden fazla hizmet bildirilmesine izin vermiyor. İşyerinde tam süreli iş sözleşmesiyle yapılan emsal çalışmanın üçte ikisi oranına kadar yapılan çalışmalar kısmi süreli çalışma olarak kabul ediliyor. 

YILLIK İZİN HAKKI TAM SÜRELİ ÇALIŞANLARLA AYNI MI? 

Bir yıllık çalışma süresini dolduran kısmi süreli çalışanlar, yıllık ücretli izin hakkından tam süreli çalışanlarla aynı şekilde yararlanır. İş Kanunu'nda yıllık izne hak kazanmak için gerilmesi gereken bir yıllık süreyi kesintiye uğratan durumlar olmadan doldurulursa yıllık ücretli izne hak kazanılır. Yıllık izin ücreti de işçinin bir günlük ortalama ücreti üzerinden hesaplanır. 

EKSİK GÜNLERİN PRİMİ TAMAMLANMAK ZORUNDA MI, SAĞLIK HİZMETLERİNDEN NASIL YARARLANILIYOR? 

İsteğe bağlı ya da borçlanma yoluyla eksik prim günlerinin tamamlanması mümkün. İsteğe bağlı sigorta ve borçlanmada günlük asgari ücret ile bunun 7.5 katına kadar prim ödeme imkânı bulunuyor. Ayda 12 gün prim yatıran isteğe bağlı sigorta ile kalan 18 günün primini ödeyebilir. İsteyen eksik günlerini emekliliğe yakın bir tarihte borçlanabilir. Bir ay içinde yirmi günden az çalışanın eksik güne ait sağlık sigortası primini 30 güne tamamlama zorunluluğu bulunuyor. Anne, baba, eş üzerinden bakmakla yükümlü olunan kişilerin eksik günlerin sağlık primini yatırması gerekmiyor. Gelir testi ile ödeme gücü olmadığı belirlenenlerin prim yatırması gerekmiyor.

Haber365

Yorumlar (0)
18
az bulutlu
Namaz Vakti 04 Ekim 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
Takımlar O P
1. Başakşehir 7 17
2. Adana Demirspor 8 17
3. Konyaspor 8 17
4. Galatasaray 8 17
5. Trabzonspor 8 16
6. Beşiktaş 8 15
7. Fenerbahçe 7 14
8. Kayserispor 8 12
9. Kasımpaşa 8 12
10. Gaziantep FK 8 11
11. Alanyaspor 8 9
12. Giresunspor 7 8
13. İstanbulspor 7 8
14. Karagümrük 7 6
15. Antalyaspor 7 6
16. Ankaragücü 7 4
17. Sivasspor 8 4
18. Hatayspor 7 4
19. Ümraniye 8 2
Takımlar O P
1. Keçiörengücü 7 14
2. Eyüpspor 7 14
3. Sakaryaspor 7 12
4. Pendikspor 7 12
5. Bodrumspor 7 11
6. Manisa FK 6 11
7. Boluspor 6 11
8. Bandırmaspor 6 11
9. Samsunspor 7 10
10. Rizespor 6 9
11. Tuzlaspor 7 9
12. Göztepe 7 8
13. Adanaspor 7 7
14. Gençlerbirliği 6 6
15. Erzurumspor 6 6
16. Altay 7 6
17. Altınordu 6 3
18. Ö.K Yeni Malatya 7 3
19. Denizlispor 7 2
Takımlar O P
1. Arsenal 8 21
2. M.City 8 20
3. Tottenham 8 17
4. Brighton 7 14
5. Chelsea 7 13
6. M. United 7 12
7. Newcastle 8 11
8. Fulham 8 11
9. Liverpool 7 10
10. Brentford 8 10
11. Everton 8 10
12. Leeds United 7 9
13. Bournemouth 8 9
14. Aston Villa 8 8
15. West Ham United 8 7
16. Southampton 8 7
17. Crystal Palace 7 6
18. Wolves 8 6
19. Leicester City 8 4
20. Nottingham Forest 8 4