İngiliz sağlık sistemi ABD'li şirketlere mi satılacak?

ABD Başkanı Donald Trump’ın İngiltere ziyareti sırasında İngiliz sağlık sisteminin ticaret anlaşması müzakerelerinde masada olduğunu açıklaması ülkede tepkiyle karşılandı.

DÜNYA 08.06.2019, 12:01 08.06.2019, 12:03
İngiliz sağlık sistemi ABD'li şirketlere mi satılacak?

ABD Başkanı Donald Trump’ın İngiltere ziyareti sırasında serbest ticaret anlaşması müzakerelerinde İngiliz sağlık sisteminin (NHS) masada olduğu yönündeki açıklamaları İngiltere’de tartışma yarattı.

ABD Başkanı Donald Trump’ın İngiltere’ye yaptığı üç günlük resmi ziyaret kapsamında İngiltere Başbakanı Theresa May ile yaptığı ortak basın toplantısında olası serbest ticaret anlaşmasının kapsamına ilişkin açıklamaları gündeme damgasını vurdu.

Trump, İngiltere’nin Avrupa Birliği’nden (AB) ayrılmasının ardından iki ülke arasında yapılacak ticaret anlaşması kapsamında İngiliz Ulusal Sağlık Sistemi'nin de müzakere masasında olup olmadığının sorulması üzerine, “Eğer ticaretle uğraşıyorsanız herşey masadadır. NHS (Ulusal Sağlık Sistemi) ya da herhangi bir şey. Ya da bunlardan çok daha fazlası.” ifadelerini kullandı.

Bu açıklamanın öncesinde ABD’nin Londra Büyükelçisi de Woody Johnson da İngiliz yayın kurumu BBC’ye verdiği röportajında İngiliz sağlık sisteminin serbest ticaret anlaşması görüşmelerine dahil olması gerektiğini söylemişti.

Bu açıklamalar AB’den ayrılık süresince zaten son derece kutuplaşmış toplumun en temel hassasiyetlerinden biri olan sağlık sisteminin geleceğinin yeniden tartışılmasına yol açtı.

Öyle ki Trump, tepkilerin ardından bu kez çarşamba günü ITV televizyonunda ulusal sağlık sisteminin serbest ticaret müzakereleri masasında olmasını düşünmediğini söylemek durumunda kaldı fakat bu adım bile tartışmaları yatıştırmaya yetmedi.

NHS, AB’den ayrılık sürecinden müstesna bir konuda değil. Tam tersine çok yakın ilişkili. Örneğin, İngiltere’de halihazırda Muhafazakar Parti liderliğine ve Başbakanlık koltuğuna en yakın isim olarak görülen eski Dışişleri Bakanı Boris Johnson, 2016 yılında yapılan AB referandumu öncesinde NHS’yi ayrılık kampanyasında kullanmıştı. 

İngiltere için sorunları giderek artmasına rağmen ulusal sağlık sisteminin herkes için eşit ve ücretsiz sağlık hizmeti sunması büyük önem taşıyor. Anket şirketlerinin araştırmalarında seçmenlerin siyasal parti farkı gözetmeksizin ortak noktada buluştuğu temel konuların başında İngiliz sağlık sisteminin korunması ve güçlendirilmesi geliyor.

Sağlık, İngiliz siyasetinin merkezinde

ABD Başkanı Trump’ın açıklamalarının ardından ülkenin sağlık sisteminin parça parça ya da tamamen Amerikalı şirketlere satılabileceği yönündeki endişeler artıyor.

NHS, AB’den ayrılık sürecinden müstesna bir konuda değil. Tam tersine çok yakın ilişkili. Örneğin, İngiltere’de halihazırda Muhafazakar Parti liderliğine ve Başbakanlık koltuğuna en yakın isim olarak görülen eski Dışişleri Bakanı Boris Johnson, 2016 yılında yapılan AB referandumu öncesinde NHS’yi ayrılık kampanyasında kullanmıştı.

Johnson, İngiltere’nin AB bütçesine haftada 350 milyon sterlin katkıda bulunduğunu, bunun AB’de çıkılması durumunda İngiltere’nin sağlık sistemine aktarılacağını savunmuştu. Hatta bu ifadeler ayrılık kampanyasında kullanılan otobüslerin üzerinde de yer almıştı.

İngiltere İstatistik Ofisi'nin 2016 Nisan'ında açıkladığı verilere göre İngiltere’nin AB'ye yaptığı net katkı haftalık 190 milyon sterlin civarında. Johnson’ın kullandığı rakam doğru olmasa bile İngiliz sağlık sisteminin AB’den ayrılık propagandasında kullanılması ne kadar önemli bir konu olduğunu anlamak açısından önemli.

“Sağlık sistemimiz satılık değil”

İngiltere’de ana muhalefetteki İşçi Partisi'nin lideri Jeremy Corbyn, “NHS (İngiliz sağlık sistemi) satılık değildir.” dedi. İngiltere’de iktidarda bulunan Muhafazakar Parti'nin liderlik yarışında olan eski Brexit Bakanı Dominic Raab ise İngiliz sağlık sisteminin herhangi bir ülkeye satılmayacağını, başbakan olması durumunda buna asla izin vermeyeceğini belirtti.

İngiltere’de mevcut yasal çerçeve yabancı şirketleri İngiliz sağlık sistemindeki ihalelere katılmasına imkan sağlıyor. İngiliz sağlık sistemi bütçesini halihazırda yüzde 7’si özel sağlık şirketlerine gidiyor. Örneğin geçmişte ABD’li United Health adlı şirketin bu şekilde aldığı ihaleler var.

İngiltere’nin Sağlık Bakanı Matt Hancock da ABD Başkanı Trump’ın ifadelerine, “Sayın başkan NHS ticaret müzakerelerinde masada değil. Hiçbir zaman da olmayacak. Ben görevdeyken olmaz.” diyerek tepki gösterdi.

İngiltere’de mevcut yasal çerçeve yabancı şirketleri İngiliz sağlık sistemindeki ihalelere katılmasına imkan sağlıyor. İngiliz sağlık sistemi bütçesini halihazırda yüzde 7’si özel sağlık şirketlerine gidiyor. Örneğin geçmişte ABD’li United Health adlı şirketin bu şekilde aldığı ihaleler var. İngiliz sağlık sisteminin yatırım ihtiyacı artarken, ABD basınında da yer alan haberlere göre ABD’li şirketler bu pazardan daha büyük pay almak konusundaki isteklerini saklamıyor. Dahası bu istek ABD Ticaret Bakanlığı tarafından bu yılın şubat ayında yayımlanan “ABD-İngiltere müzakere hedefleri” özet raporunda da yer alıyor. Bu raporda ABD’nin müzakereler kapsamında ABD ilaç şirketlerinin ve tıbbi malzemelerinin İngiliz pazarına tam erişiminin hedeflendiği belirtiliyor.

İngiliz sağlık sistemi 1948 yılından bu yana herkese ücretsiz ve eşit bir sağlık hizmeti sağlıyor. İngiliz halkı ise ülkenin sağlık hizmetlerinin kademeli olarak özel şirketlere devredilmesi ile sağlık hizmetlerinin ücretli hale gelmesinden endişe ediliyor.

Sağlık hizmetleri bütçesinin durumu

İngiltere’de sağlık sistemine yapılan harcamaların yüzde 99’u vergiler yoluyla finanse ediliyor. Geçen yıl itibarıyla ülkenin sağlık hizmetleri bütçesi yaklaşık 110 milyar sterlin seviyesinde.

İngiliz hükümeti daha önce sorunları giderek artan sağlık sistemine 2019-2024'te kullanılmak üzere sağlık sistemine bütçeden 20 milyar sterlin ek katkı yapacağını açıkladı.

Öte yandan verilere bakıldığında yaşlanan nüfusu payındaki artışa rağmen, İngiltere’de son yıllarda sağlık hizmetleri bütçesindeki artış oranının 2010 öncesine göre azaldığı görülüyor.

Örneğin İngiltere’de Muhafazakar Parti’nin iktidarda olduğu 2010-2016'da sağlık hizmetleri bütçesi yılda ortalama yüzde 1,3 artış kaydetti.

Öte yandan İşçi Partisi'nin iktidarda olduğu 1997- 2010'deki dönemde ülkede sağlık hizmetleri bütçesi yıllık ortalama yüzde 5,6 artış gösterdi.

Ülkenin önde gelen düşünce kuruluşlarından Mali Araştırmalar Enstitüsü’nün (IFS) verilerine göre ise 1955-2016'da ülkenin sağlık hizmetleri bütçesi ortalama yıllık yüzde 4,1 artış kaydetti.

Muhafazakar Parti'nin 20 milyar sterlin ek katkı sözüyle sağlık bütçesinin yıllık yüzde 3,4 artırılması hedefleniyor. Kısacası tarihsel sürece baktığımızda son yıllarda ülkenin sağlık hizmetlerine yapılan yatırımın yetersiz kaldığını söylemek mümkün. Bu durum beraberinde kaynakların yetersiz kaldığı sağlık hizmetlerinde aksamalara neden oluyor.

Bir süreliğine kamuoyu ve muhalefetin baskısı ile İngiliz sağlık sisteminin özelleştirilmesi gündemde soğumaya terk edilebilir ama tüm açıklamaların ışığında İngiltere’nin AB’den ayrılmasının ardından resmen yürüteceği serbest ticaret anlaşmaları müzakerelerinde yeniden gündeme gelmesi olası görünüyor. (AA)

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 01 Aralık 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 15 34
2. Rizespor 14 25
3. Pendikspor 14 25
4. Keçiörengücü 14 25
5. Boluspor 14 25
6. Samsunspor 14 24
7. Manisa FK 14 23
8. Bodrumspor 14 22
9. Bandırmaspor 14 21
10. Sakaryaspor 15 19
11. Altay 14 18
12. Adanaspor 14 17
13. Göztepe 13 17
14. Tuzlaspor 14 16
15. Erzurumspor 14 14
16. Altınordu 14 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 14 7
19. Denizlispor 14 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10