Dünya'da At Bakanlığı Olan Tek Ülke Türkmenistan

Türkçe’nin en saf haliyle yaşadığı, kadınların erkekleri gölgede bırakacak kadar renkli giyindiği, sokakları tertemiz, müzeleri, tarihi yapıları bakımlı bir ülke Türkmenistan.

DÜNYA 08.11.2014, 12:49 08.11.2014, 12:50
Dünya'da At Bakanlığı Olan Tek Ülke Türkmenistan

Türk Cumhuriyetleri’ne doğru başladığımız yolculuğumuzun ilk durak noktası Türkmenistan. Türkmenistan Cumhuriyeti olarak resmi adıyla anılıyor ülke. Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB)’nin 1991 yılında dağılışından sonra ulus devlet olarak tarih sahnesinde var olmaya başlıyor.

Orta Asya ülkelerinden olan Türkmenistan güneyden İran, batıdan Hazar denizi, kuzeyden Kazakistan, kuzeydoğudan Özbekistan, güneydoğudan Afganistan’la çevriliyor. Hazar Denizi’nin hemen yanıbaşında yer alan ve tuz yönünden zengin olan Karaboğaz Gölü, Türkmenistan toprakları içinde yer alıyor.

TÜRKMENİSTAN'DA HAVA DURUMU

Kurak ve sıcak bir iklime sahip olan ülkede yaz aylarında sıcaklık bazen 50 dereceye kadar çıkıyor. Kış aylarında ise bazen -25 dereceye kadar düştüğü oluyor.

DÜNYA KÜLTÜR MİRASI LİSTESİNDE İKİ ŞEHİR

Başkent Aşkabat’ın ismi Arapça aşk, Farsça kent anlamındaki ibad sözcüklerinin bileşimiyle oluşuyor. Yolları yemyeşil, sokakları tertemiz olan kenti ellerinden süpürgelerini bırakmayan Türkmen kadınları temizliyor.

Ülkenin bir diğer önemli şehri Merv UNESCO’nun Dünya Kültür Mirası listesinde yerini alıyor. Kentin tarihi mekanları olan Sultan Sancar Türbesi, Abdullah Han Kalesi, Büyük ve Küçük Kız Kaleleri’nde ziyaret yoğunluğu yaşanıyor.

Bir şehri daha var ki bu şehir Türkmenler’in ikinci Mekke’si olarak kabul görüyor. Ceyhun Nehri’nin güney kıyısında yer alan Köhne Ürgenç, Taşoğuz ilinde bulunan Ortaçağ harabelerinin adıdır. Turabeğ Hanım Türbesi, Necmeddin Kubra ve Sultan Ali Türbeleri burada bulunuyor. Turabeğ Hanım hem Sufi Hanedanı’ndan Kutluğ Timur’un karısı hem de Altınordu’ya İslamiyeti getiren en büyük liderlerden Özbek Han’ın kızı. Necmeddin Kubra ve Sultan Ali Türbeleri aynı avlu içinde, karşılıklı olarak konumlanıyor. Harezmli çok ünlü bir öğretmen ve şair olan Necmettin Kubra 12-13. yüzyıllarda yaşamış ve Moğollar tarafından başı kesilerek öldürülmüş. İki mezardan birinde başı, diğerinde vücudu gömülü bulunuyor. Türbesi Türkmenler’in ikinci Mekke’si. Üç kez ziyaret etmek bir hacca bedelmiş.

MEŞHUR TÜRKMEN HALISI

Türkmenler halı dokumacılığında da el sanatları becerilerini ifşa ediyorlar. Başkent Aşkabat’ta Türkmen halkının marifetleri Halı Müzesi’nde sergileniyor. Özellikle, 40 kişinin yedi ay gece gündüz çalışarak yer tezgahında dokuduğu, 49 milyon düğümden oluşan 193 metrekarelik halı oldukça meşhur. Halı, Moskova’daki Bolşoy Tiyatrosu’na perde olarak hazırlanıyor fakat çok ağır geldiğinden geri gönderiliyor.

Türkmenlerin, diğer Türk boylarının aksine atalarının miraslarını devam ettirdikleri adetlerden biri de at sevgisi. Türkmenler için at; can yoldaşı, tutku, dilek, murada ermek anlamlarını taşıyor. Komşu Kazak ve Özbekler’in aksine Türkmenler at eti kesinlikle yemiyor. Bununla da kalmıyor Türkmenistan, At Bakanlığı bulunan tek ülke.

TÜRKMEN YEMEKLERİ

Mantı, mantı böreği (Khonim böreği), börek (samsa), pilav, süzme yoğurt, ayran, mercimek çorbası, erişte ve şiş Türkmenlerin ana yemekleri arasında yer alıyor. Mantının kabak, patates, ıspanak, yabani otlusunu da yapıyorlar. Hanım Böreği mantının büyük rulo şekindeki hali, içinde kıyma, patates, soğan, otlar var. Salata çok ince doğranmış, turşumsu havuç, yabani ot ve süzme yoğurttan yapılıyor. Türkmenistan’da pirinç bol ve çeşitli, pilavlar da öyle. En popüleri Özbek pilavına benzeyen havuçlu, üzümlü, etli Türkmen pilavı. Pamuk yağıyla pişiyor. Tandır veya fırında, süt veya su katarak pişirdikleri ekmek ve pidelerin nohutlu, susamlı, soğanlı ve çörek otlu çeşitleri var. Helva, şekerpare ve pişmaniye tatlı çeşitleri arasında yerini alıyor. Daha çok meyveyi tercih ediyorlar. Deve eti ve sütü Türkmen mutfağının vazgeçilmezleri arasında kendine yer buluyor.

Türkmenistan’dan sonra Orta Asya’da yer alan bir başka Türk Cumhuriyeti’ne yol alıyoruz. Dünyanın dokuzuncu büyük ülkesi Kazakistan zengin doğal kaynaklarıyla bizleri karşılıyor. Kazakların tarih sahnesine çıkışları 15’nci yüzyıla rastlıyor.

Yorumlar (0)
2
az bulutlu
Namaz Vakti 06 Aralık 2021
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sakaryaspor 16 36
2. Hekimoğlu Trabzon 16 34
3. Sivas Belediyespor 16 30
4. An Zentrum Bayburt Özel İdarespor 16 30
5. Afjet Afyonspor 16 28
6. Çorum FK 16 28
7. Bodrumspor 16 27
8. Ankaraspor 16 26
9. Somaspor 16 26
10. Silahtaroğlu Vanspor FK 16 26
11. İnegölspor 16 24
12. Serik Belediyespor 16 23
13. Etimesgut Belediyespor 16 20
14. Diyarbekirspor 16 18
15. Turgutluspor 16 18
16. Sarıyer 16 15
17. Ergene Velimeşespor 16 11
18. Adıyaman FK 16 10
19. Kahramanmaraşspor 16 6
20. Niğde Anadolu FK 16 5
Takımlar O P
1. Trabzonspor 15 39
2. Fenerbahçe 15 27
3. Konyaspor 14 26
4. Hatayspor 15 26
5. Başakşehir 15 25
6. Alanyaspor 15 24
7. Galatasaray 15 23
8. Karagümrük 15 22
9. Beşiktaş 15 21
10. Adana Demirspor 15 20
11. Sivasspor 15 19
12. Giresunspor 15 19
13. Kayserispor 15 19
14. Altay 15 18
15. Antalyaspor 15 18
16. Gaziantep FK 14 18
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 14 13
18. Göztepe 14 11
19. Kasımpaşa 15 11
20. Rizespor 15 10
Takımlar O P
1. Erzurumspor 13 28
2. Ümraniye 14 27
3. Ankaragücü 14 27
4. Eyüpspor 14 27
5. Bandırmaspor 14 25
6. Samsunspor 14 22
7. Tuzlaspor 13 21
8. İstanbulspor 14 20
9. Kocaelispor 14 20
10. Gençlerbirliği 14 20
11. Boluspor 14 19
12. Adanaspor 15 19
13. Bursaspor 14 17
14. Menemenspor 13 17
15. Manisa FK 15 17
16. Denizlispor 14 15
17. Ankara Keçiörengücü 13 13
18. Altınordu 15 13
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Man City 15 35
2. Liverpool 15 34
3. Chelsea 15 33
4. West Ham 15 27
5. Tottenham 14 25
6. M. United 15 24
7. Arsenal 14 23
8. Wolverhampton 15 21
9. Brighton 15 20
10. Aston Villa 15 19
11. Leicester City 15 19
12. Brentford 15 17
13. Crystal Palace 15 16
14. Leeds United 15 16
15. Southampton 15 16
16. Everton 14 15
17. Watford 15 13
18. Burnley 14 10
19. Newcastle 15 10
20. Norwich City 15 10