19.01.2021, 22:47

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu ilaçsız nasıl yönetilir?

DEHB ( Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu) çocukluk döneminin en sık görülen, üzerinde en çok konuşulan, tartışılan, fikir yürütülen psikiyatrik bozukluklardandır. Öncelikle DEHB’yi çok sevdiğimi belirtmek isterim. DEHB tedavi edilirse aslında hiç kötü bir rahatsızlık değil. Hatta bence avantaj. Birçok yaratıcı, çalışkan, enerjik ünlünün de DEHB tanısı aldığını duymuşsunuzdur.

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu genetik özellikler ve çevresel biyolojik faktörlerin etkileşimi sonucu oluşur. DEHB beynin ön(frontal) bölgesinin yetmezliği ile ilişkilidir. Bu yüzden bu çocukların kapasitesinin altında başarı gösterme, sürekli kıpır kıpır olma, aceleci olma, dağınıklık, görevleri sonraya erteleme, dalgınlık, unutkanlık, çok konuşma gibi özellikler göstermesi son derece doğaldır.

Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu en sık okul çağında görünür. Daha sonra sıklık düşer. Bozukluk erkeklerde kızlardan daha sıktır. Aşırı hareketlilik yaş ile azalır, dikkat eksikliği ise azalmaz.

Aileler ve ve öğretmenler dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunu bu cümlelerle tanımlarlar;

  • Dalgın, plansız, dağınık, unutkan, hep erteler, bir konudan diğerine atlar, son dakikaya bırakır, maymun iştahlı.
  • Aslında çok zeki ama kendini derse vermiyor.
  • Bazen en zor soruları yapıyor, en kolay soruları yapamıyor.
  • Yazı yazmayı sevmiyor.
  • Sürekli hadi demekten yorulduk.
  • Kalemini alırken silgisini düşürüyor, silgisini alırken kalemini düşürüyor.
  • Bazen kulağının duymadığını düşünüyoruz. Sesleniyoruz cevap vermiyor. Başka alemde sanki…
  • Canının istediği bir şeye aşırı odaklanabiliyor ya da oyuna dalabiliyor.
  • Hep ilgi üstünde olsun istiyor.
  • O kadar çok tutturuyor ki dayanamayıp sonunda dediğini yaptırtıyor.
  • Aceleden soruları yarım yamalak okuyor.
  • Eli dursa ayağı durmuyor ayağı dursa eli durmuyor.
  • Susmak nedir bilmiyor.

gibi tanımlamalar ile çocuklarını anlatırlar. Bu gibi tanımlamalar yapan ailelere birkaç önerim var:

-DEHB’ yi iyi tanıyın.

-Çocuğunuzun rahatsızlığını kabul edin ve yaptığı şeylerin asla elinde olmadan yaptığını unutmayın.

- Cezadan çok ödül kullanın, olumlu bir davranışa yönelik ödül verin.

- Özgüvenlerini destekleyecek (spor, müzik, dans, resim gibi) etkinliklere yönlendirin ve devam etmelerini sağlayın.

- Çocuğunuzu sürekli uyarmayın, uyarı sayınızı azaltın.

- Nasihat etmeyi bırakın.

- Ders başarısının artmasını istiyorsanız bir abinin veya ablanın kontrolünde destekleyin.

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunu ilaçsız yönetmenin 6 yolu:

  1. Organize olun.

Öncelikle temiz dağınık olmayan bir çalışma ortamı yaratın. Sonrasında tüm çalışma materyallerinizin görünürde ve kolayca ulaşabileceğiniz bir yerde olduğundan emin olun. İstikrarlı düzen kurmaya çalışın, mesela çalışma materyallerinizi, anahtarlarınızı, telefonunuzu ve cüzdanınızı her zaman aynı yere koyun.

  1. Planlı olun.

Kendinize bir çalışma programı hazırlayın ve onu uygulayın. Aklınızda ki bazı işler umduğunuzdan fazla vakit alabilir, o yüzden her birine ekstra zaman ekleyin.

  1. Öncelik sırasına karar verin.

Önemliliği fazla olan görevler ile başlayın. Zor olanları önce yapın daha sonraya ertelemek yerine

  1. Daha akıllı çalışın.

İşe dikkatinizi dağıtacak tüm şeyleri azaltmak ile başlayın. Bilgisayarınızda, telefonunuzda, tabletinizde gerekli olmayan bütün uygulamaları ve sekmeleri kapatın. Birçok işi bir anda yürütmekten kaçının. Mesela aklınızda mesajlarınızı kontrol etme düşüncesi varsa bunu dikkat sürenizin sonunda yapın. Dikkat süreniz 15 dakika ise (maksimum odaklanma süreniz ) bu sürenin sonunda mesajlarınızı kontrol edebilirisiniz. 15 dakika sonunda dikkatinizi tekrar toparlamaya faydalı olacaktır.

  1. Ertelemeye karşı olun.

İlgili ve motive olmayı istemeyi beklemek yerine harekete geçin. Harekete geçince aslında motivasyonunuz da artacaktır. Geciktirmenizi tetikleyen, sıklıkla göreve aykırı düşen, karışan düşüncelerinizdir. Düşüncelerinize dikkat edin ve düşünce hatalarınızı bularak üzerine çalışın.

  1. Egzersiz yapın.

Düzenli egzersizin olağanüstü faydalarının olduğu araştırmalarca kanıtlandı.  Egzersiz bilişsel yetenekleri ve odaklanmayı arttırır. Araştırmalara göre beyindeki dopamin seviyesini arttıran medikal ilaçların daha doğal bir karşılığı var. Egzersiz. Egzersiz yapma, nörotransmiter salınımını arttırıyor, kan akışını hızlandırıyor, bu da odaklanmayı, konsantrasyonu ve daha iyi karar vermeyi sağlıyor. Dışarda zaman geçirmek çoğu çocuk  üzerinde genel hiperaktif semptomları ortadan kaldıran sakinleştirici etki yapıyor.

Bu 6 metodu ısrarlı bir şekilde uyguladığınızda alışkanlık kazandığınızda konsantrasyonunuzun arttığını, dikkatinizin daha az dağıldığını ve yüksek bir performans gösterdiğinizi fark edecek, daha az hayal kırıklığı yaşayarak sizi daha da tatmin eden işlere imza atacaksınız.

Hepinize sağlıklı mutlu ve bol motivasyonlu günler diliyorum…

Yorumlar (5)
B. 2 yıl önce
Çok güzel anlatmışsınız Tuğba hanım
Muhterem Günaz 2 yıl önce
Psikolog hanımın kalemine sağlık çok güzel yazmış. Bu tür yazıların devamını bekliyoruz.Mehmet Selim Seven takıldığınız husus ne kadar yanlış. Siz de normal şartlarda ? bırakmamanız gereken yere ? soru işareti bırakmışsınız. Noktalamaya dikkat etmeyin makaleden faydalanmaya bakın
Zahide 2 yıl önce
Tuğba hanim ben 35 yaşındayim ama kendimi 100 yaşında hissediyorum çünkü hayatim da hep doğruluk tan kaybettim hep başkası üzülmesin diye kendi canımı yaktim. Şimdi bile hiç istemediğim halde bir çok sey yapıyorum ve hep başkası için herkes terafindan cok sevilen biriyim ama sevilirken hep üzülen ve ezilen ben olurum lütfen yorumunuzu bekliyorum ne yapmam gerek
Vatan sever 2 yıl önce
Mehmet Selim seven adlı kişi o kadar güzelim bir paylaşım makale var yazmış hocamız sen hiç bir yere deyilde noktayamı takıldın nokta kadar düşüncelerinden kurtul
MEHMET SELİM SEVEN 2 yıl önce
Son cümlenizde neden üç nokta bırakmışsınız?Sadece nokta işareti bırakmanız gerekmez mi?
Namaz Vakti 29 Kasım 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 15 34
2. Rizespor 14 25
3. Pendikspor 14 25
4. Keçiörengücü 14 25
5. Boluspor 14 25
6. Samsunspor 14 24
7. Manisa FK 14 23
8. Bodrumspor 14 22
9. Bandırmaspor 14 21
10. Sakaryaspor 15 19
11. Altay 14 18
12. Adanaspor 14 17
13. Göztepe 13 17
14. Tuzlaspor 14 16
15. Erzurumspor 14 14
16. Altınordu 14 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 14 7
19. Denizlispor 14 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10