Van Gölü Havzası'ndaki barajların küçülmesi uydu görüntülerine yansıdı

Van'da son yıllarda azalan yağışlar ve artan buharlaşma ile birlikte bölgedeki baraj gölleri önemli ölçüde küçüldü.

ÇEVRE 18.01.2022, 12:31 18.01.2022, 12:59

Van Gölü Havzası'ndaki barajlarda yaşanan bu durum, 2015 ile 2021 yılları arasında çekilen uydu görüntülerine de yansıdı. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Su Ürünleri Fakültesi Dr. Öğretim Üyesi Mustafa Akkuş, önümüzdeki 1,5 aylık sürenin çok önemli olduğunu belirterek, "Eğer havza bu süre içinde yağış almazsa, önümüzdeki yaz aylarında bizi çok ciddi bir kriz bekliyor" dedi.

Küresel ısınma ve buna bağlı olarak yaşanan kuraklık bölgeyi etkilemeyi sürdürüyor. Özellikle son 2 yıldır azalan yağışlarla birlikte yaz aylarında birçok göletin kuruduğu, derelerin debilerinin azaldığı, baraj göllerindeki su seviyesinin de taban seviyesini gördüğü Van'da kuraklık gözle görülür şekilde kendini gösterdi. Yaşanan kuraklık ile birlikte havzadaki baraj göllerinin yüzey alanları önemli ölçüde küçüldü. Bu küçülme uydu görüntülerine de yansıdı.

YAĞIŞ AZ BUHARLAŞMA FAZLA

YYÜ Su Ürünleri Fakültesi Dr. Öğretim Üyesi Mustafa Akkuş, hidrolojik kuraklığın (Uzun süre devam eden yağış eksikliği neticesinde ortaya çıkan yeryüzü ve yer altı sularındaki azalma ve eksiklikleri) etkisinin Van Gölü Havzası'nda da kendini ciddi şekilde hissettirdiğini söyledi.

Kapalı bir havza olan Van Gölü Havzası'na kar ve yağmur ile birlikte su girdisi olduğunu buharlaşmayla birlikte de uzaklaştığını belirten Dr. Akkuş, "Fakat baraj göllerindeki buharlaşma ve yağış değerlerine baktığımızda özellikle 2020 yılından itibaren buharlaşmanın yağışı çok fazla geçtiğini görüyoruz.

İşte bu nedenle baraj gölleri git gide çekiliyor. Havzada son günlerde iyi bir kar yağışının olduğunu görüyoruz. Fakat sıcaklıklar çoğu zaman mevsim normallerinin üzerinde seyrediyor. Şu an kışın ortasındayız. Daha geçtiğimiz gün Van'a yağmur yağıyordu. Yani kar yağması gereken mevsimde yağmur yağıyor. Bu havanın normallerin üzerinde hava sıcaklığının olduğunun göstergesi. Bölge için önemli olan kar yağışı. Çünkü yağmur yağışı hızla akışa geçip göle karışıyor. Fakat kar yağışı bir depo gibi dağların doruklarında yaz aylarını bekliyor" dedi. 

VAN GÖLÜ HAVZASINDAKİ BARAJLAR KÜÇÜLDÜ

Dr. Akkuş, 2015 yılında havzada bulunan baraj göllerinin yüzey alanıyla, 2021 yılındaki yüzey alanlarını karşılaştırdıkları zaman önümüzdeki yıl bölgeyi çok ciddi bir su krizinin beklediğini belirterek, şunları söyledi:

"2015 yılından günümüze geldiğimiz zaman maalesef baraj göllerinin yüzey alanlarında çok büyük düşüşler olduğunu görüyoruz. Hemen gölün kuzeyinde bulunan Zernek Baraj Gölü'nün 2015 yılında 4,7 kilometrekare olan yüzey alanı 2021 aralık ayında 1,68 kilometrekareye düşmüş. Yine Sarımehmet Baraj Gölü'nün yüzey alanı 2015 yılında 7,33 kilometrekare iken 2021 yılı aralık ayında 2,59 düşmüş. Yine gölün güneyinde bulunan Koç Köprü Baraj Gölü 2015 yılında 6,32 kilometrekare iken bugün 2,75 kilometrekare gibi çok büyük bir küçülme yaşamış.”

‘BÖYLE DEVAM EDERSE CİDDİ SU KRİZİ BİZİ BEKLİYOR’

Önümüzde 1,5 aylık bir sürenin çok önemli olduğuna da dikkat çeken Dr. Akkuş, “Eğer havza bu süre içinde yağış almazsa, eğer durum böyle devam ederse önümüzdeki yaz ayında bizi çok ciddi bir kriz bekliyor. Yani hidrolojik kuraklığı yaşıyoruz. Peşinden tarımsal, sonrasında ise sosyoekonomik kuraklık gelecek. Şu anda baraj göllerimizin hiçbirinde yeterli su seviyesi yok. Belki de ne elektrik üretecek bu baraj gölleri ne de bölgedeki çiftçilerin yeterli miktarda suyunu sağlayacak."

İNCİ KEFALİ KURAKLIKTAN ÇOK ETKİLENECEK

Bölgedeki kuraklıktan dünyada yalnızca Van Gölü'nde yaşayan ve Türkiye’de, iç sulardaki en büyük balık stokunu oluşturan inci kefalinin de çok büyük oranda etkileneceğini belirten Dr. Akkuş, şöyle devam etti:

"Van Gölü inci kefali yaşamını Van Gölü'nde sürdürüyor. Fakat her yıl üremek için Van Gölü'nün tuzlu sodalı sularından Van Gölü'ne dökülen tatlı akarsulara göç ediyor. Son 2 yıldır Van Gölü'nden akarsulara göç eden inci kefallerinin üremeleri için yeterli su desteğini Van Gölü Havzası’nda bulunan barajlar karşılıyordu.

Erciş ilçesinde bulunan Koç Köprü Barajı, Deliçay üzerinde bulunan Morgedik Barajı, son 2 yıldır yaz aylarında düşen akarsu debilerindeki suyu desteklemek için kullanılıyordu. Bu noktada Van Gölü inci kefali göçüne Devlet Su İşlerinin büyük katkıları oldu.

Çünkü bölgedeki inci kefali avcılığından 20 bine yakın insan geçim sağlıyor. Umuyoruz ki önümüzdeki mart ayına kadar havza bolca kar ve yağmur yağışı alır ve baraj gölleri dolar. Şayet baraj gölleri dolmazsa önümüzdeki yaz ayında hem çiftçileri hem de Van Gölü'nden üremek için akarsulara göç eden inci kefallerini çok zor günler bekliyor." dha

Yorumlar (0)
16
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 22 Mayıs 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sakaryaspor 38 84
2. 1461 Trabzon FK 38 74
3. Bodrumspor 38 72
4. Sivas Belediyespor 38 69
5. An Zentrum Bayburt Özel İdarespor 38 66
6. Silahtaroğlu Vanspor FK 38 66
7. Çorum FK 38 65
8. Afjet Afyonspor 38 62
9. Ankaraspor 38 55
10. Somaspor 38 53
11. İnegölspor 38 51
12. Etimesgut Belediyespor 38 47
13. Serik Belediyespor 38 45
14. Sarıyer 38 43
15. Diyarbekirspor 38 41
16. Adıyaman FK 38 41
17. Turgutluspor 38 37
18. Ergene Velimeşespor 38 35
19. Niğde Anadolu FK 38 29
20. Kahramanmaraşspor 38 19
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 37 57
9. Sivasspor 38 54
10. Kasımpaşa 38 53
11. Adana Demirspor 37 52
12. Galatasaray 38 52
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 37 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 37 89
3. Chelsea 37 71
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 37 49
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Newcastle 37 46
13. Crystal Palace 37 45
14. Aston Villa 37 45
15. Southampton 37 40
16. Everton 37 39
17. Burnley 37 35
18. Leeds United 37 35
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22