Van Gölü, buharlaşma ve kuraklığa yenik düşüyor!

Küresel iklim değişikliği ve yağışların azalmasıyla oluşan kuraklık, Van Gölü'nün su seviyesinde düşmeye neden oldu.

ÇEVRE 29.09.2022, 12:23 29.09.2022, 12:49

Geçen yıllara oranla sıcaklığın yükselmesine bağlı buharlaşmanın artması dolayısıyla Van Gölü'ndeki su çekilmesi devam ediyor.

Suyun sığ olduğu noktalarda çekilmenin ciddi boyutlara ulaşmasıyla Van'ın Edremit, Gevaş, Erciş ve Muradiye ile Bitlis'in Tatvan ilçesindeki kıyılarda binlerce yılda oluşan mikrobiyalitler, tarihi kalıntı ve iskeleler ortaya çıktı.

"1992-1993 yıllarında su seviyesi şimdiki seviyenin yaklaşık 3-4 metre üzerindeydi"

Uzmanlık alanı coğrafya olan Bitlis Eren Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Necmettin Elmastaş, AA muhabirine, dünyada ve Türkiye'nin diğer bölgelerinde olduğu gibi Van Gölü havzasında da küresel ısınmanın etkisini göstermeye başladığını söyledi.

Van Gölü'nün geçmişine bakıldığında, su seviyesinin yıllara ve dönemlere göre değiştiğini anlatan Elmastaş, şöyle konuştu:

"Genel anlamda alçalma ve yükselmeler yaşanmış ama sürekli bir yükselme eğiliminde olmuş. Bazı yıllarda aşırı yükselme meydana gelmiş. 1992-1993 yıllarında çok daha yüksek bir seviyeye çıkmış ve bazı kıyılar Afet Bölgesi ilan edilmişti.

1992-1993 yıllarında su seviyesi şimdiki seviyenin yaklaşık 3-4 metre üzerindeydi. Yıllar içinde bu azaldı. Son iki yılda birkaç metre gibi çok ciddi bir seviye alçalması var. Gölün çevresinde alçalmayı görebiliyoruz. Önceden hiç görülmeyen iskelelerin ayak kısımları, mikrobiyalitler bugün suyun yüzeyine çıkmış durumda. Bu seviyenin çok alçaldığını gösteriyor."

Van Gölü ve çevresini besleyen en önemli faktörün yağış ve kaynak suları olduğunu ifade eden Elmastaş, şunları kaydetti:

"Yağışların azalması ve sıcaklığın artmasına bağlı daha fazla buharlaşma olduğunda seviye düşüyor. Yer altı ve sulama alanlarıyla ilgili çalışma yaptık. Ahlat, Adilcevaz ve Erciş çevrelerindeki çalışmalarımızda, bölgede binlerce sondaj kuyusunun açıldığını ve suyun fazla kullanılmasıyla seviyenin düştüğünü gördük. Gölleri besleyen bazı kaynakların kuruma noktasına geldiğini tespit ettik. Bu da seviyenin düşmesine bir etken olarak ifade edilebilir. Yağışın azalması, beşeri nedenlerle bazı kaynakların kuruma noktasına gelmesi, sıcaklığın artması bu neticeyi verdi."

"Gölün yüzeyinde küçülme devam edecek"

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Faruk Alaeddinoğlu da küresel ısınma nedeniyle su kaynaklarının giderek kurumaya başladığını belirtti.

Son 30 yıldır Van Gölü'nün alan kaybetmeye devam ettiğini anlatan Alaeddinoğlu, "Maalesef bundan sonra da çekilme süreci devam edecek. Van Gölü'nün tekrar yüzey alanında bir genişleme ya da göl seviyesinde bir yükselmenin yaşanabileceğine ilişkin hiçbir bulgu yok çünkü yağışların ve buharlaşmanın şekli ile miktarı değişti. Düşen yağış azaldı, mevcut su kaynaklarının bir kısmı buharlaşmayla kayboldu.

Geçmişte kar şeklinde düşen yağışlar yer altı sularını beslerken artık kaynak sularını besleyemiyor. Dolayısıyla yağmur şeklinde düşen yağışlar eğim doğrultusunda göle akıp ardından buharlaşıyor. Yani gölü besleyen büyük kaynaklar artık gölün aleyhine işliyor." şeklinde konuştu.

Bundan sonraki süreçte özellikle akarsuların döküldüğü sığ alanlarda çekilmenin devam edeceği uyarısında bulunan Alaeddinoğlu, şöyle devam etti:

"Gölün yüzeyinde küçülme devam edecek. Şu an Van Gölü'nün birçok alanında bir önceki yılın kıyı çizgisinden belki yüzlerce metre çekilme yaşandı. Küresel ısınmayla ilgili bulgular gelecek sürecin çok daha karamsar olduğunu gösteriyor. Yani havza küresel ısınmanın etkilerinden olumsuz etkilenecek. Bu da su kaynaklarının yavaş yavaş tükenmesine veya alan kaybetmesine yol açacak. Geçmişte medeniyetlerin göl kıyısında inşa ettiği yapılara daha çok ulaşacağız. Göl çekildikçe daha önce liman, yerleşim yeri olarak kullanılan alanların tamamı açığa çıkacak. Bunlar birer tarihi değer olarak anlam kazanacak." AA

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 04 Aralık 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 15 27
3. Keçiörengücü 15 26
4. Rizespor 14 25
5. Pendikspor 14 25
6. Bodrumspor 15 25
7. Boluspor 14 25
8. Manisa FK 15 24
9. Bandırmaspor 15 24
10. Sakaryaspor 16 22
11. Adanaspor 15 18
12. Göztepe 14 18
13. Altay 14 18
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 15 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10