Hakkari'deki Cilo buzullarında erime artarak devam ediyor

Hakkari'de 4 bin 135 rakımlı Uludoruk'un bulunduğu Cilo Dağlarındaki buzullarda erime sonucu çatlakların derinleştiği, parçalanmaların fazlalaştığı bildirildi.

ÇEVRE 04.11.2022, 13:38
Hakkari'deki Cilo buzullarında erime artarak devam ediyor

Küresel ısınmaya bağlı artan sıcaklıklar nedeniyle son yıllarda hızla eriyen buzulların bulunduğu bölgedeki göletin genişlediği ve su hacminin arttığı, buzullarda incelemeler yapan uzmanlarca tespit edildi.

Yerli ve yabancı turistlerin ilgi gösterdiği bölgeye gelen bir grup doğasever de buzullar ve göletin olduğu bölgeyi gezdi, fotoğraf çekti. Gruptaki bir dağcı da buzullarda tırmanış yaptı.

"2014'te böyle çatlaklar yoktu"

Hakkari Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Nuri Bodur, AA muhabirine, 2014'te bölgede incelemelerde bulunduğunu ve o dönemde buzullarda böyle çatlakların olmadığını söyledi.

Büyük değişimin yaşandığına dikkati çeken Bodur, buzul alanlarının gerilediğini belirterek, şöyle konuştu:

"Son 50 yıl içinde gerilemelerin neredeyse yüzde 50'ye yaklaşan oranda arttığını ve buzullar arasında birtakım çatlakların, yarıkların derinleştiğini, ayrışmaların, parçalanmaların fazlalaştığını görmek mümkün. Bu da bize küresel iklim değişikliğinin dünyamız üzerindeki etkilerini gösteriyor. Buzullardaki katmanların dönemsel olarak yağışları ifade ettiğini söyleyebiliriz. Katmanlarda renk farklarının olduğunu görüyoruz. O dönemdeki yağışlar esnasında atmosferdeki partiküllerin neler ve ne oranda olduğunu analiz yöntemleriyle tespit etmek mümkün. Burada gördüğümüz erimeler, mikroklima etkisi altında kalarak oluşan bir erime süreci. Bunun da ister istemez yer altı su kaynaklarını, bölgenin iklim koşullarını, bitkisel örtü yapısını, canlı organizmaların yaşam alanlarını ekolojik anlamda etkileyebilecek bir durum olduğunu söyleyebiliriz."

"Belki 25 veya 50 yıl sonra bu buzul katman kalınlığını göremeyeceksiniz"

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Azad Sağlam Selçuk ise buzulların izotop jeolojisi, yaşları, katmanları, ne zaman oluştukları ve erime durumlarına yönelik henüz detaylı ve kapsamlı bir çalışma yapılmadığını belirtti.

Bölgede buzulların erimesiyle oluşan göletlerin görülebildiğini ifade eden Selçuk, "Buzullardan yapılan çeşitli analizlerle bu bölgenin iklimsel döngüsünü çıkarabilirsiniz. Bu bölgeye baktığımız zaman buzul barındıran kara buzulu dediğimiz buzullar bir tek bu bölgede var. Bir sürü buzul morfolojisi var ama 30 metreyi aşkın buzul katmanlarının olduğu başka bir bölge yok. Koruma altına alınması güzel bir şey. Bilimsel çalışmalar için önemli noktalardan birisi. Buradaki buzullar muhtemelen Cilo'nun aşağı eteklerine kadar iniyordu. 2000'li yıllara kadar da belki burası buzullarla kaplıydı ama şu anda baktığınız zaman bu buzulları sadece 3 bin 400 ve 3 bin 600 kotlarında, kuzey eteklerinde kısmi olarak 30 metre kalınlığında görebiliyorsunuz. Belki 25 veya 50 yıl sonra bu buzul katman kalınlığını göremeyeceksiniz." değerlendirmesinde bulundu.

Yurt dışından birçok insanın burayı görmeye geldiğini anlatan Selçuk, "Burada acilen bir çalışma yapılması lazım. Muhtemelen bu yaz yapacağımız çalışmalarda karotiyerlerle farklı yerlerden delerek örnekler alıp onlar üzerine çalışma yapacağız. Bu çalışmayla en azından iklimsel döngü, izotop jeolojisi ve buna benzer sonuçları ortaya çıkmış olacak." dedi.

"Geçen sene çekim yaptığımız buzul mağarası şu anda yok"

Hakkari Üniversitesi Öğretim Görevlisi Murat Adıyaman da 2012'den bu yana belli zamanlarda bölgeye gelip buzul bölgesini fotoğrafladığını ifade ederek, "Ne yazık ki son yıllarda erimenin gittikçe arttığını gözlemliyoruz. Bu sene yaptığımız gezide buzul tabakasında 2014 yılındaki görüntülerle kıyaslandığında ciddi bir erimenin olduğunu tespit ettik. Önceki yıllarda buzulların üzerinde hareket etmek çok daha kolaydı, şimdi ise çok daha zor çünkü bazı yarıklar metrelerce derinlikte. Açılmalar fazlalaştı. Göletin buna bağlı olarak büyüdüğüne ve suyun arttığına şahit olduk." diye konuştu.

Ekiplerin dağcı arkadaşlarının olduğunu belirten Adıyaman, "Arkadaşlarımız buz tırmanışı yapıyor. Bölgenin buzul tırmanışı için büyük bir potansiyeli olduğunu görmüş olduk. Bölge milli park ilan edildikten sonra ilgi görmeye başladı, birçok fotoğrafçı ve doğaseverin uğrak noktası oldu. Geçen sene dağcı arkadaşlarla buzul mağarasında çekim yapmıştık. Şu anda o buzul mağarası yok. Bu da buzulların hızla eridiğinin göstergesi." dedi.

Doğasever Sabahattin Ertuş, "Eskiden buzulların üzerinde rahatça yürüyebiliyorduk, şimdi yürüyemiyoruz çünkü büyük yarıklar var. Eski görüntüsünden çok uzak. Bu da bizi çok üzüyor. İnşallah gelecek nesillerin de buraları görme şansı olur." ifadelerini kullandı.AA

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 06 Aralık 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 15 27
3. Rizespor 15 26
4. Pendikspor 15 26
5. Keçiörengücü 15 26
6. Bodrumspor 15 25
7. Boluspor 15 25
8. Manisa FK 15 24
9. Bandırmaspor 15 24
10. Sakaryaspor 16 22
11. Altay 15 21
12. Adanaspor 15 18
13. Göztepe 14 18
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 15 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10